Η πλαδαρή πολιτική δεκαετιών Αθηνών-Λευκωσίας για αντιμετώπιση του τουρκικού επεκτατισμού με υποχωρήσεις έχει πλέον συντριβεί. Οι θεωρίες δεκαετιών βούλιαξαν κάτω από τον ορυμαγδό απειλών και παρανομιών του Ερντογάν, καθώς η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών σε Ελλάδα-Κύπρο έχει αντιληφθεί τις πραγματικότητες και την ανάγκη πολιτικής αποτροπής. 

Πάντως, ενώ εδώ μας έφεραν οι πλαδαρές θεωρίες, είμαστε όμως σήμερα ενώπιον των πλέον ευνοϊκών εξελίξεων για πολλά χρόνια στην ΕΕ με στόχο την επιβολή κυρώσεων στην Τουρκία. Πρώτα όμως πρέπει με ειλικρίνεια να επισημάνουμε κάτι ουσιαστικό. Η επιβολή κυρώσεων έχει αντιμετωπίσει σοβαρά εμπόδια και για αυτό προϋποθέτει μεθοδικότητα και επιμονή, που σε άλλες περιπτώσεις έχει αποδώσει αποτελέσματα. Τέτοια μεθοδικότητα και συνέπεια δεν υπήρξε ποτέ, αλλά υπήρξαν παλινδρομήσεις και φαιδρότητες π.χ. έκφραση «απόλυτης ικανοποίησης» σε φραστικές ανακοινώσεις αλληλεγγύης. Η επιβολή κυρώσεων προϋποθέτει ότι Αθήνα και Λευκωσία πιστεύουν και παλεύουν νυχθημερόν για την επικράτησή της ενάντια σε περιχαρακωμένα συμφέροντα εντός ΕΕ και με αποφασιστικότητα να αξιοποιήσουν όλα τα εργαλεία ενός κράτους-μέλους. Ένας ηγέτης που μένει «απόλυτα ικανοποιημένος» σε φραστική αλληλεγγύη, ενώ η Τουρκία κατέχει το μισό περίπου της χώρας του, παραβιάζει κυριαρχικά του δικαιώματα στην ΑΟΖ κι απειλεί να έρθει μια νύχτα για να αρπάξει νησιά στο Αιγαίο, σίγουρα δεν εργάζεται με μεθοδικότητα, επιμονή και πίστη για επιβολή κυρώσεων. 

Πιο συγκεκριμένα, στις 25 Μαρτίου 2021, η ΕΕ με Δήλωσή της ξεκαθάρισε ότι οποιεσδήποτε μονομερείς ενέργειες και παρανομίες της Τουρκίας θα επέφεραν τη λήψη μέτρων. Τις προάλλες, η Έκθεση της Κομισιόν για την Τουρκία είναι καταπέλτης με διαπιστώσεις μονομερών και παράνομων ενεργειών π.χ. παράνομη παρεμπόδιση και επεμβάσεις στην Κυπριακή ΑΟΖ, παρανομίες στα Βαρώσια, μονομερής στρατιωτική δράση/ανάμειξη της Τουρκίας σε Συρία, Ιράκ και Λιβύη, άρνηση υιοθέτησης κυρώσεων στη Ρωσία, άρνηση συνεργασίας στην επιβολή εμπάργκο όπλων στην Συρία ενάντια σε απόφαση του ΟΗΕ, υβριδική εκμετάλλευση  των μεταναστών, υπερπτήσεις σε ελληνικά νησιά, απειλές κατά της ελληνικής κυριαρχίας, παραβιάσεις του εναέριου χώρου στο Αιγαίο, υπονόμευση της περιφερειακής σταθερότητας και ασφάλειας στην Αν. Μεσόγειο, Μνημόνιο Τουρκίας-Λιβύης που παραβιάζει τα νομικά δικαιώματα άλλων κρατών…. Κι εντός Τουρκίας, ο ισλαμοφασιμός επιβάλλεται μέσω της «δικαστικής εξουσίας» που εκτελεί τις οδηγίες του νεοσουλτάνου με διώξεις και φυλακίσεις.     

Οι εν λόγω διαπιστώσεις καθιστούν το αίτημα συγκεκριμένο: εφαρμογή της Δήλωσης της ΕΕ με επιβολή κυρώσεων με απαγόρευση προμήθειας υψηλής τεχνολογίας εξοπλισμού (υπερσύγχρονα υποβρύχια από Γερμανία, ελικοπτεροφόρο από Ισπανία κ.ά.) μαζί με οικονομικές κυρώσεις. Έφτασε η ώρα για την Αθήνα και Λευκωσία να θέσουν τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών το δίλημμα: Είναι με την ΕΕ έμπρακτα ή με τον Ερντογάν; 

Πάντως, δεν προσδοκούμε οτιδήποτε από τον Κύπριο Υπ. Εξωτερικών που θεωρεί ρεαλιστικότερο να εξεύρει συμφωνία στο Κυπριακό με τον Ερντογάν και τον εγκάθετό του Ταλάτ και τους προτείνει Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης! Ουδέποτε πίστεψαν σε οτιδήποτε πέραν των πλαδαρών θεωριών και για αυτό το βάρος της πρωτοβουλίας για κυρώσεις είναι στην Αθήνα. 

*Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ (S&D), Πρόεδρος Πολιτικής Επιτροπής για την Μεσόγειο