Τα όσα και πάλι διαδραματίζονται τις τελευταίες εβδομάδες στον χώρο του ΓεΣΥ, αναζωπυρώνουν την αδίστακτη επιμονή συγκεκριμένων κύκλων που επιδιώκουν είτε την κατεδάφιση του, είτε την αναδόμηση του στα μέτρα των δικών τους ιδιοτελών συμφερόντων.
Αιφνιδιαστικός διορισμός εκπροσώπου του ΚΕΒΕ στο Δ.Σ. του ΟΑΥ, ανάκληση του διορισμού υπό το βάρος της λαϊκής αντίδρασης, επιδίωξη απομάκρυνσης του προέδρου του ΟΑΥ με επίκληση «ασυμβίβαστου» και συντήρηση ενός κλίματος αμφισβήτησης και απροκάλυπτης υπονόμευσης του ΓεΣΥ. Σε αυτή τη φάση, είναι προφανές ότι η κυβέρνηση παρά τις μεγαλόστομες δηλώσεις περί μη προσφυγής σε «παιδοκτονία» ενδίδει βαθμιαία στην ασφυκτική πίεση όσων επιδιώκουν την αποδυνάμωση, ακόμα και την κατάρρευση του.
Ένα έργο που επαναλαμβάνεται με το ίδιο σκηνικό, τις τελευταίες δεκαετίες, με τους ίδιους πρωταγωνιστές και το ίδιο σενάριο. Το παλλαϊκό αίτημα για υλοποίηση του ΓεΣΥ δοκιμάζεται σκληρά. Αντιδράσεις συμφερόντων με προεκτάσεις σε πολιτικούς, που απεγνωσμένα αποπειρώνται την αλλαγή της φιλοσοφίας και της αρχιτεκτονικής του ΓεΣΥ.
Είναι πασίδηλο και είναι κάτι που το γνωρίζει πολύ καλά ο κόσμος που το ζούσε καθημερινά στο πετσί του, ότι το δημόσιο σύστημα υγείας ήταν υπό κατάρρευση και βρισκόταν για αρκετά χρόνια στην εντατική και στον αναπνευστήρα. Τεράστιες λίστες αναμονής.24 χιλιάδες πολίτες βρίσκονταν σε λίστα αναμονής, περιμένοντας μέχρι και δυόμιση χρόνια για μια αρθροπλαστική γονάτου, δύο χρόνια για μια απλή εγχείρηση κήλης, ή για μια γυναικολογική εξέταση όπως είναι το τεστ Παπανικολάου ή 18 μήνες για ένα υπερηχογράφημα. Η έξαρση του COVID 19, ανέδειξε τη δραματική ανεπάρκεια του τομέα των δημόσιων νοσηλευτηρίων.
Και βέβαια δεν ήταν μόνο οι λίστες αναμονής, αλλά και μια σειρά από άλλα ενδημικά στο σύστημα προβλήματα όπως ήταν η απουσία στοιχειώδους προγραμματισμού και οργάνωσης, η απουσία ελέγχων, ιδιαίτερα για την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, οι σπατάλες και τα φαινόμενα διαφθοράς. Από την άλλη μεριά έχουμε ένα εντελώς ανεξέλεγκτο ή μη ρυθμισμένο ιδιωτικό τομέα, με τιμές πολύ υψηλές και εισοδήματα τεράστια.
Είναι κατανοητό ότι στον υγειονομικό τομέα υπάρχουν και μεγάλα συμφέροντα και ισχυρές ομάδες πίεσης, όλοι με μεγάλη επιρροή στα κέντρα λήψης αποφάσεων που επιδιώκουν την διαφύλαξη των συμφερόντων τους, μέσα στο νέο σκηνικό που διαμορφώθηκε από την εφαρμογή του ΓεΣΥ. Όμως ένα δημόσιο σύστημα υγείας πρέπει να υπάρχει και να λειτουργεί προς το συμφέρον των ασθενών, να εξυπηρετεί τους ασθενείς και την παροχή υψηλού επιπέδου ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και όχι τους επαγγελματίες υγείας ή τα οποιαδήποτε οικονομικά συμφέροντα.
Η Κύπρος ήταν η μοναδική χώρα της Ε.Ε. που δεν είχε ένα δημόσιο σύστημα υγείας καθολικής κάλυψης. Υπάρχει από το 2001 νόμος για το ΓεΣΥ, υπάρχει από τον Μάη του 2012 η εκπεφρασμένη σύσταση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για «άμεση και πλήρη εφαρμογή του Γενικού Σχεδίου Υγείας», υπήρξε ακόμη και η σύμφωνη γνώμη της Τρόικα. Το ΓεΣΥ είναι ένα πολύ μεγάλο θέμα, είναι ένα εθνικό θέμα που χρειάζεται διακομματική συναίνεση και συμφωνία. Οι μικροκομματικές σκοπιμότητες, οι αντιπολιτευτικές κορώνες , τα προσωπικά οικονομικά συμφέροντα και η συντεχνιακή λογική δεν πρέπει να έχουν θέση.
Τι χρειάζεται να γίνει. Περισσότερο χρειάζεται σοβαρότητα από όλους. Υπευθυνότητα από τους επαγγελματίες υγείας, σωστός προγραμματισμός, με χρονοδιαγράμματα και δράσεις. Το τραίνο ξεκίνησε και δεν πρέπει να σταματήσει. Τώρα είναι η ώρα ευθύνης για όλους. Όσοι δεν θέλουν να ανέβουν στο τραίνο, ας μην ανέβουν. Όσοι θέλουν να αποβιβαστούν επίσης.
Όμως η ύπαρξη επαρκούς και καθολικής ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης είναι δικαίωμα του πολίτη και υποχρέωση της πολιτείας. Αυτό το επιτακτικού χαρακτήρα πλαίσιο, δεν πρέπει να επιτραπεί να υπονομευθεί από σαμποτέρ οποιωνδήποτε συμφερόντων που υποκριτικά μάλιστα διατείνονται ότι θέλουν να το «βελτιώσουν».
Κυρίως θα πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι για να αντέξει το ΓεΣΥ στις επιθέσεις, πιέσεις και υπονομεύσεις θα πρέπει να υψωθεί λαϊκός θώρακας διαφύλαξης του. Είναι η ώρα της δύναμης των πολιτών.
*Πρώην Πρόεδρος της Βουλής.
