Για μια ακόμη χρονιά διανύουμε την περίοδο ανάμεσα στις θλιβερές επετείους της 20ης Ιουλίου και της 14ης Αυγούστου του 1974.Με πόνο ψυχής αλλά και αιώνιας ευγνωμοσύνης τελούμε αυτές τις μέρες τα μνημόσυνα των πεσόντων του 1974, ψάλλουμε τρισάγια, καταθέτουμε στεφάνια στους τάφους τους και αναπέμπουμε δεήσεις για την διακρίβωση της τύχης των αγνοουμένων μας. Για 48 τώρα χρόνια τιμούμε όλους αυτούς που έδωσαν τη ζωή τους προασπίζονταςτην ελευθερία και την τιμή της πατρίδας μας ενάντια στην βάρβαρη τουρκική εισβολή,με εκείνο το προδοτικό «Μην πυροβολείτε, οι Τούρκοι κάνουν στρατιωτικές ασκήσεις» να μας στοιχειώνει μια ζωή.
Από τότε έχει παρέλθει ήδη σχεδόν μισός αιώνας…Κι όμως οι πληγές είναι ακόμα ανοικτές… Η γη μας εξακολουθεί να είναι μισή, ο Πενταδάκτυλος είναι ακόμα τουρκοπατημένος και σημαδεμένος από την απεχθή τουρκική σημαία που μας πλακώνει την ψυχή, οι πρόσφυγες ζουν ακόμα με τον καημό της επιστροφής, η τύχη των περισσότερων αγνοουμένων δεν έχει διακριβωθεί, και όλα αυτά ενώ έχουμε ενώπιόν μας μια κατάσταση σχεδόν αδιέξοδη, εξαιτίας πρωτίστως της απαράδεκτης στάσης της Τουρκίας και του εγκάθετού της Ερσίν Τατάρ, που τον τελευταίο καιρό έχουν ανατρέψει ωμά την συμφωνημένη βάση λύσης απαιτώντας ως μόνη λύση τα δύο κράτη.
Εδώ και 48 χρόνια κάνουμε τις ίδιες διαπιστώσεις…Και τα χρόνια διαβαίνουν…Κιεμείς οι απλοί πολίτες ζούμε με την πίστη, την ελπίδα και τις μνήμες…Τις μνήμεςπου πήραμε μαζί μας το μαύρο καλοκαίρι του 1974, καθώς στοιβαζόμασταν τρομαγμένοι στααυτοκίνητα, στα λεωφορεία, στα φορτηγά, στις καρότσες των τρακτέρ, σε κάθε μέσο διαφυγής, εγκαταλείποντας πανικόβλητοι τη γη μας.Φορτώσαμε τα σώματα καιτις μνήμες μαςκαι φύγαμε,αφήνονταςπίσω τις ψυχές μας. Τις αφήσαμε ακοίμητους φρουρούς στις ασπρισμένες αυλές μας με τους πλατύφυλλους βασιλικούς, στις εκκλησιές και στα νεκροταφεία μας, στις πολεμίστρες των κάστρων της Κερύνειας και της Καντάρας, στις περήφανες βουνοκορφές του Πενταδακτύλου, στα μοσχοβολημένα περιβόλια της Μόρφου, στους απέραντους κάμπους της Μεσαορίας, στο γραφικό λιμανάκι της Κερύνειας, στις χρυσές αμμουδιές της Αμμοχώστου.
Φέραμεμαζί μας μονάχα τις μνήμες μας, φυλακτό ανεκτίμητο. Και τις κλείσαμε με ευλάβεια σε δυο λέξεις :« ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ».Σαν μια υπόσχεση ότι δεν θα ξεχάσουμε όλα αυτά που αφήσαμε πίσω…Τα σπίτια μας, τις περιουσίες μας, τους νεκρούς μας, την ειρηνική ζωή μας. Σαν ένα όρκο ιερό ότι δεν θα ξεχάσουμε τα παλληκάρια που καθαγίασαν με το αίμα τους τις ακτές της Κερύνειας και τις πλαγιές του Πενταδακτύλου, τους αγνοούμενους και τους εγκλωβισμένους, τους πρόσφυγες και τους άμαχους που εκτελέστηκαν εν ψυχρώ. Κι αυτή την υπόσχεση «ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ»τηχαράξαμε με κόκκινο αίμα στις καρδιές μας,τηβροντοφωνάξαμε με όλη τη δύναμη της ψυχής μας σε διαδηλώσεις και πορείες,τηγράψαμε με έντονο χρώμα σε πανό και σε τοίχους, τηντυπώσαμε στα σχολικά μας τετράδια, τηζωγραφίσαμε στα μαθητικά μας θρανία και στους τοίχους των σχολείων μας…Εδώ και 48 ολόκληρα χρόνια…
Δυστυχώς όμως με πόνο ψυχής και μεγάλη απογοήτευση διαπιστώνουμε ότι χρόνο με τον χρόνο η φωνή με την οποία φωνάζουμε «ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ» όλο και αποδυναμώνεται, χρόνο με τον χρόνο γίνεται όλο και πιο ξέπνοη, το μελάνι με το οποίο το γράφουμε όλο και λιγοστεύει, όλο και ξεθωριάζει. Και δυστυχώς είναι ορατός ο κίνδυνος το«ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ» να ξεχαστεί ή να γίνει ένα σύνθημα-νοσταλγία, χωρίς δυναμική, κενό νοήματος…Γιατί οι παλιοί φεύγουν ένας ένας…Και η σκυτάλη περνά στη νέα γενιά, που δεν έζησε τα γεγονότα του 1974, που δεν έχει μνήμες και βιώματα από την κατεχόμενη γη μας…Που δεν γνώρισε την Κερύνεια, τον Πενταδάκτυλο, την Αμμόχωστο, τη Λύση και τα άλλα τουρκοπατημένα μέρη μας. Κι αν δεν τα γνωρίσει, αν δεν τα αγαπήσει, αν δεν τα πονέσει, πώς θα αγωνιστεί γι’ αυτά;
Δεν θα ξεχάσω ποτέ το «Έννοια που σε έπιασεν, κυρία» που μου είπε ένας μαθητής μου Β΄ Λυκείου, πριν μερικά χρόνια, καθώς μιλούσα στην τάξη για τον κατεχόμενο Πενταδάκτυλο. Θα μπορούσε να σκεφτεί κάποιος ότι ίσως πρόκειται για ένα μεμονωμένο περιστατικό. Ίσως όμως και όχι…
Κι εδώ είναι που αρχίζει η ευθύνη όλων εμάς των μεγαλύτερων… Η ευθύνη αυτών που μας κυβερνούνκαι χαράζουν πολιτικές, η ευθύνη της Εκκλησίας, η ευθύνη των φορέων της εκπαίδευσης σε όλες τις βαθμίδες, από το νηπιαγωγείο μέχρι το Πανεπιστήμιο, η ευθύνητων δήμων και των κοινοτήτων, κατεχόμενων και μη, η ευθύνη της οικογένειας. Έχουμε ευθύνη να κρατήσουμε ζωντανό το«ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ», όχι σαν ένα στείρο σύνθημα ούτε σαν ένα ανάχωμα στην ειρηνική συμβίωση με τους Τουρκοκυπρίους, αλλά σαν μια οφειλή στον τόπο μας και στους εαυτούς μας.Γιατί το «ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ» σημαίνει αξιοπρέπεια. Έχουμε χρέος να συμβάλουμε, ώστε οι νεότερες γενιές να ενημερωθούν για τα τραγικά γεγονότα του 1974και τις ολέθριες συνέπειές τους, για τους νεκρούς, τους πρόσφυγες, τους αγνοούμενους, τις βιασμένες γυναίκες, τους εγκλωβισμένους. Να γνωρίσουν, να αγαπήσουνκαι να πονέσουντην κατεχόμενηγης μας, που εδώ και 48 χρόνια την κατακρατούν με τη δύναμη των όπλων οι κατακτητές, παραβιάζοντας βασικά ανθρώπινά μας δικαιώματα. Να συνειδητοποιήσουν το πραγματικό νόημα του «ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ»… Για να μην ξεχάσουν…Για να αισθανθούν και οι ίδιοι ευθύνη απέναντι στην κατεχόμενη πατρίδα τους. Μόνο τότε θα έχουμεελπίδα ότι θα αγωνιστούν και θα διεκδικήσουν αυτά που με βάση το Διεθνές Δίκαιο τούς ανήκουν.
Το «ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ» και τα μάτια μας, λοιπόν…Διαφορετικά,και αυτό θα ξεχαστεί και μαζί του η Κύπρος ολόκληρη.
Φιλόλογος
