Η εγκατάσταση τεχνιτών εμποδίων στην Προκεχωρημένη Γραμμή Άμυνας (ΠΓΑ) της Εθνικής Φρουράς, για ανακοπή των παράνομων ροών χιλιάδων οικονομικών μεταναστών στα ελεύθερα εδάφη της Κυπριακής Δημοκρατίας, διαμέσου της ουδετέρας ζώνης, αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για αποτελεσματική διαχείριση της μεταναστευτικής κρίσης. Το μέτρο της τοποθέτησης τεχνιτών εμποδίων στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ κρίθηκε αναγκαίο, από όλα, σχεδόν, τα κράτη-μέλη, για ανακοπή των εργαλειοποιημένων ροών παράνομων μεταναστών, στα ανατολικά της σύνορα. Στην ημικατεχόμενη, όμως, Κύπρο, η τοποθέτηση αντίστοιχου φράκτη από συρματόπλεγμα, στην γραμμή Αστρομερίτη-Ακάκι, προκάλεσε την αντίδραση ορισμένων κατοίκων, οι οποίοι αγνοούν το δημόσιο συμφέρον προς όφελος μικροπολιτικών σκοπιμοτήτων. Το επικαλούμενο, δε, ψευδοεπιχείρημα της «γεωγραφικής διχοτόμησης» ή της «εγκατάλειψης» της ουδετέρας ζώνης είναι εντελώς άτοπο, αφού η Γραμμή Κατάπαυσης του Πυρός (ΓΚΠ), όπως εξηγεί και η ονομασία της, είναι στρατιωτική γραμμή και όχι πολιτειακό σύνορο, ενώ ο προσωρινός φράκτης ασφαλείας που τοποθετείται έχει αποτρεπτικό χαρακτήρα και δεν διαλαμβάνει τεχνικά στοιχεία μόνιμου έργου.
Υπάρχουν, όμως, και ορισμένες ευαίσθητες περιοχές στην ΓΚΠ που διακρίνονται από ιδιαιτερότητες. Δηλαδή, την ύπαρξη κοινοτήτων εντός της ουδετέρας ζώνης, όπως η Δένεια, το Μάμμαρι, η Αθηαίνου, οι Τρούλλοι και η Πύλα, όπου η τοποθέτηση τεχνικού εμποδίου στην ΠΓΑ, νοτίως των συγκεκριμένων τοποθεσιών, θα εμφάνιζε τους κατοικημένους τόπους αποκομμένους από τα ελεύθερα εδάφη της Δημοκρατίας. Η λογική του Υπουργείου Εσωτερικών (ΥΠΕΣ) για τις συγκεκριμένες κοινότητες είναι ορθή, όμως δημιουργούνται προϋποθέσεις εκτεταμένων ρηγμάτων στον φράκτη που εγκαθίσταται στην ΠΓΑ, που μετατρέπουν τις συγκεκριμένες κοινότητες σε δυνητικούς πόλους έλξης παράνομων αλλοδαπών για εισχώρηση στα ελεύθερα εδάφη της Δημοκρατίας.
Για την αντιμετώπιση των κενών ασφαλείας που δημιουργούνται στις συγκεκριμένες κοινότητες, όσον αφορά στην ανακοπή των παράνομων μεταναστευτικών ροών, το ΥΠΕΣ, σε συνεργασία με το Τμήμα Γεωργίας του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, δύναται να σχεδιάσει και να εφαρμόσει ένα ευφάνταστο πρόγραμμα ανάπτυξης φυσικών, αντί τεχνιτών, εμποδίων, με διττό σκοπό. Η μεθοδευμένη δημιουργία ενός πλέγματος φυσικών εμποδίων από συγκεκριμένα φυτά, θα διασφάλιζε, σε μεγάλο βαθμό, το απροσπέλαστο του εδάφους σε παράνομους μετανάστες, ενώ, παράλληλα, θα προσέφερε τη δυνατότητα οικονομικής εκμετάλλευσης των φυτών αυτών, αλλά και των καρπών τους, από τους κατοίκους των τοπικών κοινοτήτων.
Η δημιουργία ενός πυκνού πλέγματος φυσικών εμποδίων εντός της ουδετέρας ζώνης, βορείως των προαναφερθέντων κοινοτήτων (δηλαδή προς την πλευρά των κατεχόμενων εδαφών), από τη συνδυασμένη αξιοποίηση φυτών φραγκοσυκιάς (παπουτσοσυκιών) και φυτών άγριων βατομουριών, δύναται να εξυπηρετήσει και τους δύο σκοπούς· δηλαδή, την αποτροπή εισόδου παράνομων μεταναστών και τη γεωργική ανάπτυξη επ’ ωφελεία των τοπικών κοινοτήτων. Οι φραγκοσυκιές είναι κακτοειδή φυτά, ύψους τριών μέχρι πέντε μέτρων, τα οποία επιβιώνουν σε άνυδρες και ημιάνυδρες περιοχές, των οποίων τα πυκνά φύλλα καλύπτονται από μικρά αγκάθια. Οι άγριες βατομουριές είναι θάμνοι που ευδοκιμούν σε υγρά ή σκιερά εδάφη, οι οποίοι διαθέτουν ευλύγιστες παραφυάδες που καλύπτονται από κοφτερά αγκάθια και έχουν ύψος τριών μέτρων. Και τα δύο είδη φυτών πολλαπλασιάζονται εύκολα και είναι ανθεκτικά σε κλιματολογικές μεταβολές, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Η δημιουργία εκτεταμένων πλεγμάτων φυσικών εμποδίων, μήκους εκατοντάδων μέτρων, από τη συνδυασμένη αξιοποίηση άγριων βατομουριών (προς την πλευρά των κατεχομένων) και φραγκοσυκιών (προς την πλευρά των κοινοτήτων) καθιστά την προσπέλασή τους, από παράνομους μετανάστες, απαγορευτική. Η δημιουργία φυσικού φράκτη βορείως των συγκεκριμένων κοινοτήτων, μεταξύ των γεωργικών τεμαχίων (όπως άλλωστε συμβαίνει και στην περίπτωση του συρματοπλέγματος) και η χρήση μεταβαλλόμενων εστιών ισχυρού φωτός προβολέων κατά τη διάρκεια της νύκτας, δημιουργεί ικανές συνθήκες αποτροπής, σε συνδυασμό, πάντοτε, με τα εποχούμενα περίπολα των συμβασιούχων αστυνομικών και το σύστημα επιτήρησης που θα αρχίσει να τοποθετείται. Νοείται ότι η πρόσβαση στα γεωργικά τεμάχια βορείως των κοινοτήτων θα εξασφαλίζεται με ειδικές πύλες εισόδου, όπως και στην περίπτωση του συρματοπλέγματος.
Η μεθοδευμένη εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού από την Τουρκία και το ψευδοκράτος, αποτελεί, σήμερα, μείζον απειλή ασφαλείας για την Κυπριακή Δημοκρατία, η οποία εκτείνεται πολύ βαθύτερα από την εμφανή δημογραφική αλλοίωση και την πολιτισμική διάσπαση του γηγενούς πληθυσμού στην ημικατεχόμενη νήσο. Δεν πρέπει να θεωρείται τυχαία η τουρκική/τουρκοκυπριακή αξίωση δύο κρατών, για επίλυση του Κυπριακού, με τη δραματική αύξηση των μεταναστευτικών πιέσεων κατά της Δημοκρατίας και τη δημιουργία de facto πληθυσμού αλλοδαπών στα ελεύθερα εδάφη.
Δύνανται να αξιοποιηθούν και σε οικονομικό επίπεδο
Σε οικονομικό επίπεδο, και τα δύο είδη φυτών παράγουν καρπούς οι οποίοι δύνανται να αξιοποιηθούν, με κρατική ενθάρρυνση, από τους κατοίκους των τοπικών κοινοτήτων. Τα φύλλα και οι καρποί της φραγκοσυκιάς, πέραν της βρώσης ή της παραγωγής βρώσιμων προϊόντων (μαρμελάδων, γλυκών, κ.ο.κ.) δύνανται να αξιοποιηθούν για την παραγωγή προϊόντων ομορφιάς, όπως ενυδατικών κρεμών προσώπου, ελαίων, κρεμών σώματος, σαμπουάν και άλλων προϊόντων αισθητικής. Αντίστοιχα, από τα φύλλα, τους ανθούς και τους καρπούς της άγριας βατομουριάς μπορεί να παραχθούν μαρμελάδες, έλαια, τσάγια και άλλα φυτικά παράγωγα με φαρμακευτικές ιδιότητες. Η δημιουργία εξειδικευμένων συνεργατικών εργαστηρίων και βιοτεχνιών στις συγκεκριμένες κοινότητες, με κρατική υποστήριξη, δύναται να έχει ευεργετικά αποτελέσματα για τον τοπικό πληθυσμό και τις ακριτικές κοινότητες.
* Eπίτιμος επιστημονικός ερευνητής στο Κέντρο Μελετών Ασφάλειας και Πληροφοριών του Πανεπιστημίου Buckingham στο Ηνωμένο Βασίλειο
