Η ιστορία με το ένδοξο μήνυμα του ξεσηκωμού για απελευθερωτικό αγώνα, που ως απόφαση αγώνα και ως μνήμη μεταφέρουν οι δύο αυτές ιστορικές επέτειοι, πρέπει και σήμερα να ατσαλώνουν τη δύναμη της πίστης στον δίκαιο αγώνα, για αρχές και αξίες, όπως η ελευθερία, η δικαιοσύνη, η αλληλεγγύη και ο σεβασμός των δικαιωμάτων του κάθε ανθρώπου. Οι δύο αυτές ιερές ημερομηνίες κύρια επιβεβαιώνουν πως η πίστη στο δίκαιο και στα ιδεώδη συντηρεί την αντοχή και την ελπίδα, ακόμα και όταν φαίνεται πως όλα κινδυνεύουν να καταρρεύσουν. Η επίθεση, η εισβολή και η καταστροφή που υφίσταται η Ουκρανία ήδη κατέδειξε ότι απομονώνεται εκείνη η χώρα που δεν τηρεί το διεθνές δίκαιο.
Αυτή η πίστη οδήγησε άλλωστε το αλάθητο περί δικαίου αίσθημα του λαού στην απόρριψη της λύσης που η επιδιαιτησία του τότε Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ μας ζήτησε να τη δεχθούμε με ένα ΝΑΙ ή να την απορρίψουμε με το ΟΧΙ. Απόφαση του κυρίαρχου λαού, που πρέπει να συνεχίσει να κατευθύνει κάθε ενέργειά μας και σήμερα. Έπρεπε να θεμελιώσουμε έκτοτε αταλάντευτα τον αγώνα και τη διεκδίκησή μας για αποκατάσταση του δικαίου και των δικαιωμάτων μας, στην ιδιότητά μας ως χώρα, που είναι πλήρες μέλος της Ε.Ε. με βάση και το κοινοτικό κεκτημένο. Τούτο έστω και εάν τα μεγάλα συμφέροντα δεν αφήνουν να τύχουν εφαρμογής ψηφίσματα καταδικαστικά του ΟΗΕ, ώστε να τιμωρηθεί η παρανομούσα κατά το διεθνές δίκαιο Τουρκία. Ούτε οι επαναλαμβανόμενες υποχωρήσεις αλλά ούτε και οι ιδέες για ΜΟΕ έφεραν λύση. Αντίθετα, γιγάντωσαν τις απαιτήσεις και τη βουλιμία της Τουρκίας. Η αδράνεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης έναντι του προβλήματος της Κύπρου επέτρεψε να υπάρξουν ότι σήμερα τραυματίζει το Διεθνές Δίκαιο και επέφερε καταστροφή που υφίστανται οι Ουκρανοί.
Μπορεί να είμαστε μια χώρα μικρή και αδύναμη στρατιωτικά, η Κυπριακή Δημοκρατία, αλλά με μια ιστορία που κατέδειξε, όπως και η ιστορία της Ελλάδας, ότι πάλεψε για χιλιάδες χρόνια μ’ επίβουλους γείτονες, ωκεανούς επιδρομέων και με τους μεγάλους της γης που θέλησαν με παγίδες, προκλήσεις, πολέμους, πραξικοπήματα και εισβολές, να διαφεντέψουν την ιστορία και το μέλλον του τόπου. Όμως η ελπίδα κι η πίστη για δικαίωση δεν απολείπουν τον ελληνισμό. Η γενιά του 1955-59 και οι θυσίες της δεν έσβησαν και ούτε λησμονήθηκαν τα ιδεώδη του 1821, που κατηύθυναν τη θυσία της.
Οι δυνατοί του κόσμου, που προσμετρούν μόνο την υλική δύναμη, ξεχνούν ή δεν υπολογίζουν τη δύναμη της ψυχής και του φρονήματος για ελευθερία και δημοκρατία όπως και την αξιοπρέπεια και την πίστη στο δίκαιο που ο λαός μας επέδειξε στο δημοψήφισμα του Απρίλη του 2004. Ας το συνειδητοποιήσουν όλοι εντός και εκτός της Κύπρου, ιδιαίτερα τώρα με τη διαφαινόμενη νέα προσπάθεια να μην μπορεί ο εκάστοτε ισχυρός (π.χ. η Ρωσία τώρα, η Τουρκία τότε) να επιβάλλει λύσεις κατά τις επιθυμίες του.
Το Ουκρανικό πρόβλημα σήμερα μάς επιβεβαιώνει ότι λύση (κλείσιμο) του Κυπριακού, όπως συζητήθηκε για 48 χρόνια, δεν θα επιβιώσει. Απλώς θα αποτελέσει την αφορμή για την επόμενη πραγμάτωση της επιθυμίας της Τουρκίας για πλήρη τουρκοποίηση. Όμως, η αγάπη για την Ελευθερία που δεν χάθηκε, όπως καθοδήγησε όλους τους αγώνες μας για την απελευθέρωση έτσι και τώρα θα συνεχίσει να λειτουργεί και θα επανεμφανιστεί ως δύναμη αντίστασης και διεκδίκησης δικαίου, που θα οδηγήσει τον λαό σε ανώτερη μορφή αυτοσυνειδησίας, σε βαθύ προβληματισμό για τη μοίρα και τους προσανατολισμούς του προς αποφυγή πραγμάτωσης των όσων η Τουρκία επιδιώκει.
Όσοι προετοιμάζονται για τις Προεδρικές εκλογές ας έχουν υπόψη τους ότι όλοι όσοι θυσιάστηκαν για την Ελευθερία μας, δεν χάθηκαν άδικα. Είναι ο αγώνας τους αναπόσπαστο στοιχείο της ιστορίας και της πορείας μας. Είναι σύμβολα αγώνα για τα υψηλά και αληθή. Παράλληλα όσοι αγωνίστηκαν με στόχο μια δίκαιη λύση, ζουν ανάμεσά μας και παρακολουθούν, ώστε η εντολή του κυρίαρχου λαού στο Δημοψήφισμα του 2004 να συνεχίσει να ισχύει και να απαιτεί συνέπεια από την εκάστοτε ηγεσία. Δεν αρκεί να εύχεται ο ποιητής να ανασηκώσει τις πλάτες του ο Πενταδάκτυλος, χρειάζεται η δική μας σταθερή και αταλάντευτη προσπάθεια και συμμετοχή σε αντίσταση στις πιέσεις των μεγάλων, ώστε να μην επικρατήσουν τα τετελεσμένα ή μια οποιαδήποτε λύση. Αντίσταση μέχρι να μπορέσουμε να ζήσουμε σ’ αυτό τον τόπο με δικαιοσύνη, χωρίς σοβινισμό, αλλά και χωρίς εθνικό αποχρωματισμό, χωρίς τον φόβο της βίας και της αρπαγής. Ένας τέτοιος στόχος απαιτεί μνήμη για όσα δικαιούμαστε, μνήμη ως ιστορικό καθήκον, για απελευθέρωση και δίκαιη λύση. Απαιτεί και αγώνα καταδίκης των όσων υποφέρει η Ουκρανία από τη ρωσική στρατιωτική εισβολή και από την Τουρκία και η Κυπριακή Δημοκρατία.
*Δικηγόρος