Το τέλος του 2021 βρήκε την αγορά ακινήτων χωρίς μεγάλες διαφοροποιήσεις σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Στον τομέα των διαμερισμάτων, της τάξης των €300.000-€500.000, παρατηρήθηκε μια καλή ζήτηση και με ανερχόμενες τιμές πώλησης, με μειωμένη όμως ζήτηση για τις πιο ακριβές μονάδες, ως αποτέλεσμα της κατάργησης του Κ.Ε.Π. (διαβατήρια), με ιδιαίτερα «θύματα» την επαρχία Λεμεσού και Πάφου (ως επίσης και για μονάδες στα γήπεδα γκολφ και μαρίνες).
Το ερώτημα που τίθεται τώρα είναι ποιο είναι το μέλλον της αγοράς ακινήτων για το έτος 2022. Η κατάσταση στην Ουκρανία έχει επηρεάσει τόσο τη ρωσική αγορά, όσο και εκείνη των Ουκρανών (που ήταν και η πλέον ανερχόμενη τα τελευταία χρόνια). Παρατηρούμε πρόσφατα ότι όχι μόνο μειώθηκε η ζήτηση αλλά και ορισμένοι από τους παλιούς αγοραστές προσπαθούν να διαθέσουν τα ακίνητα τους. Σε ποιο βαθμό αυτός ο επηρεασμός θα έχει αντίκτυπο στην Κύπρο θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια του πολέμου και τη διατήρηση των κυρώσεων της Ε.Ε./Κύπρου και ασφαλώς από τον επηρεασμό του τουρισμού, που αποτελεί τον προπομπό του ενδιαφέροντος για ακίνητα.
Ο αυξανόμενος πληθωρισμός, η αύξηση της τιμής του πετρελαίου (αύξηση, κατ’ επέκταση, του κόστους συγκοινωνιών και του κόστους κατασκευής – μέχρι τώρα γύρω στο 10%), το κόστος ζωής κλπ, μειώνει τη ζήτηση για τέτοιου είδους επενδύσεις, ιδιαίτερα με την επικρατούσα αβεβαιότητα. Οι δανειστικοί τόκοι αναμένεται σύντομα να αυξηθούν, αυξάνοντας το κόστος αγοράς, ενώ η προσπάθεια που γίνεται τώρα για τη διαφοροποίηση του μειωμένου Φ.Π.Α. στα ακίνητα είναι ό,τι χειρότερο υπό τις επικρατούσες συνθήκες.
Σαν να μην έφθαναν όλα αυτά, έχουμε και τις εκλογές του 2023, με τα πολιτικά κόμματα να μην χάνουν ευκαιρία να επιδίδονται σε κάποιου είδους πλειστηριασμούς, ποιος θα εισηγηθεί τις πιο ψηλές ελαφρύνσεις (πώς θα αναπληρώσουμε, όμως, τις εκπτώσεις;).
Όλα τα πιο πάνω και άλλα (το πολιτικό μας θέμα επιπλέον) θα προκαλέσουν την ενδυνάμωση της ζήτησης ακινήτων προς τις «μεταχειρισμένες» μονάδες (που όχι μόνο είναι χαμηλότερου κόστους, αλλά και δεν έχουν Φ.Π.Α.) και έτσι τουλάχιστον για αυτές τις μονάδες και, ιδιαίτερα αναφερόμενοι στις οικιστικές (όχι τουριστικές) μονάδες, αναμένουμε ότι η αυξητική τάση των τιμών θα συνεχιστεί. Γίνεται προσπάθεια προσέλκυσης αυξημένου αριθμού τουριστών από χώρες όπως Γερμανία, Δανία, Ολλανδία, Βαλτικές χώρες, κλπ, αλλά η διείσδυση σε αυτές δεν είναι εύκολη. Στον τομέα των ακινήτων ίσως να ενδυναμωθεί η προσπάθεια προσέλκυσης επισκεπτών από το Ισραήλ, από Αραβικές χώρες και ακόμα και από αυτό το Ιράν (υπάρχουν όμως κυρώσεις σε αυτή την περίπτωση), κάτι που θα αποδειχθεί χρήσιμο για το μέλλον.
Ζούμε σε μια παγκόσμια οικονομία και δυστυχώς τα δεδομένα μιας χώρας επηρεάζουν άλλες συναλλασσόμενες χώρες. Έτσι, η μερική εγκατάλειψη της Κύπρου από Ρώσους εκατομμυριούχους επηρεάζει τους τοπικούς ελεγκτές και νομικούς οίκους, που με ένα καθ’ υπολογισμό αριθμό υπαλλήλων τους (ψηλά αμειβόμενοι) ξεπερνούν τις 5.000 (κάτι που θα επηρεάσει κυρίως τη Λεμεσό). Θα δούμε τα αποτελέσματα σύντομα, διότι στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα πληροφορηθήκαμε όλων των ειδών εξελίξεις, περιλαμβανομένων και απολύσεων προσωπικού και περιορισμό της δραστηριότητας ξένων τραπεζών κλπ.
Ως εκ τούτου, είναι με απογοήτευση που αντιλαμβανόμαστε ότι δεν παρατηρείται έντονη δραστηριότητα από τους developers, που θα μπορούσαν από τώρα να ετοιμαστούν (μαζί με το Υπουργείο Εξωτερικών και τις πρεσβείες μας – άνκαι δεν έχουμε ιδιαίτερη εμπιστοσύνη στις ικανότητες των εκεί υπαλλήλων μας). Ταυτόχρονα, θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι δεν είμαστε για όλες εθνικότητες ελκυστικοί (ως Κύπρος), για παράδειγμα οι Γερμανοί τουρίστες στην Κρήτη φθάνουν τα 2 εκ. ετησίως, σε σχέση με 200.000 στην Κύπρο, παρόλες τις δικές μας προσπάθειες.
Είναι δύσκολη η πρόβλεψη για την ακριβή κατάσταση της αγοράς ακινήτων κατά το έτος 2022, αλλά ό,τι και να συμβεί, η κατάσταση της αγοράς δεν αναμένεται να είναι καλή και ίσως να διαπιστώσουμε μια μείωση στις τιμές τουλάχιστον ±10%, με την πιο μεγάλη μείωση να αναφέρεται σε μονάδες ψηλού κόστους, που απευθύνονται κυρίως προς τους ξένους, ενώ οι πύργοι θα αποτελούν πρόβλημα, τόσο ως προς την προοπτική διάθεσης-ενοικίασης τους αλλά και ως προς τη μη πληρωμή κοινοχρήστων.
Δυστυχώς, μάς ήλθαν όλα μαζεμένα και η όποια πρόβλεψη είναι πολύ δύσκολη.
