Το Παγκόσμιο Συνεργατικό Κίνημα έχει συμβάλει θετικά στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των λαών και ειδικότερα των εργαζομένων, σε δύσκολες εποχές και συνθήκες.
Παρά την περί αντιθέτου εντύπωση που υπάρχει, σε αρκετές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπάρχει και σήμερα ανεπτυγμένο Συνεργατικό Κίνημα, ανεξάρτητα αν διαφέρει η μορφή με την οποία δραστηριοποιείται σε κάθε χώρα.
Σε κάποιες, μάλιστα, χώρες, όπως η Γαλλία, η Ολλανδία και η Αυστρία, το Συνεργατικό Κίνημα διατηρεί μερίδιο αγοράς που πλησιάζει ή και υπερβαίνει το 30%, ενώ ο μέσος όρος είναι κοντά στο 20%.
Στην Κύπρο ο Συνεργατισμός εμφανίστηκε αρχές του 20ου αιώνα, με τη δημιουργία το 1909 της «Χωρικής Τράπεζας Λευκονοίκου». Αρχικός στόχος ήταν η πάταξη της τοκογλυφίας, η οποία, αφού απομυζούσε τον ιδρώτα του αγρότη, τελικά τον άφηνε άκληρο και τον οδηγούσε στη φτώχια και την εξαθλίωση.
Για ένα και πλέον αιώνα το Συνεργατικό Κίνημα είχε σημειώσει αξιοζήλευτες επιδόσεις και αγκαλιάστηκε καθολικά από την κυπριακή κοινωνία. Ενδεικτικό της απήχησης που είχε το Συνεργατικό Κίνημα στην κοινωνία ήταν το γεγονός ότι τα μέλη των Πρωτοβάθμιων Συνεργατικών Εταιρειών ξεπερνούσαν τις 500.000.
Αξιοσημείωτο ήταν και το μερίδιο των Σ.Π.Ι. στις πιστωτικές εργασίες, αφού τόσο οι καταθέσεις όσο και τα δάνεια στα μέλη ήταν σε τόσο ψηλά επίπεδα, που τους επέτρεπαν να έχουν ρυθμιστικό ρόλο στο τραπεζικό σύστημα, προς όφελος των χαμηλότερων εισοδηματικών στρωμάτων του λαού μας.
Αυτή την τεράστια κοινωνική κατάκτηση, η κυβέρνηση Αναστασιάδη την ξεπούλησε και τη διάλυσε. Μπορεί να υπήρχαν προβλήματα κακοδιαχείρισης, ακόμα και νεποτισμού, αλόγιστης δανειοδότησης σε κάποιες περιπτώσεις, ωστόσο σε καμιά περίπτωση δεν δικαιολογούνται οι καταστροφικές αποφάσεις που λήφθηκαν.
Ουσιαστικά χαρίστηκε στο ιδιωτικό κεφάλαιο, αποστερώντας από τον λαό, τους εργαζόμενους, τους μη προνομιούχους, το αποκούμπι τους, όπως χαρακτηριστικά λεγόταν συχνά.
Είναι για αυτό που ο απλός άνθρωπος είδε με ανακούφιση και αισιοδοξία την προσπάθεια αναβίωσης του Συνεργατισμού.
Η 15η του Μάρτη 2022 έχει τις προϋποθέσεις να καταστεί μια ιστορική μέρα, αφού πραγματοποιήθηκε η πρώτη γενική συνέλευση και εκλέγηκε η πρώτη επιτροπή της Παγκύπριας Εταιρείας Προώθησης του Συνεργατισμού. Η υλοποίηση αυτής της ελπιδοφόρας ιδέας έγινε κατορθωτή χάρη στη συνέργεια, την ενότητα δράσης και της συναντίληψης του συνόλου σχεδόν των συνδικαλιστικών και αγροτικών οργανώσεων, των συνεργατικών εταιρειών του εμπορικού τομέα, της Ένωσης Κοινοτήτων και άλλων. Με άλλα λόγια, της ίδιας της κοινωνίας.
Ο δρόμος βέβαια δεν είναι εύκολος. Η δημιουργία ξανά πιστωτικού τομέα έχει δυσκολίες και εμπόδια. Επομένως, σε αυτό το στάδιο ζητούμενο είναι να γίνουν εξειδικευμένες μελέτες που να αναδείξουν τρόπους και μοντέλα, ερευνώντας και εμπειρίες άλλων χωρών, καθώς και το νομικό πλαίσιο, με στόχο το συντομότερο δυνατό να τεθούν ενώπιον του κυπριακού λαού ρεαλιστικές προτάσεις που θα αναβιώσουν τη συνεργατική ιδέα.
Μέσα στις σημερινές συνθήκες είναι περισσότερο από αναγκαία η αποκατάσταση της ισορροπίας. Το ολιγοπώλιο στον τραπεζικό τομέα έχει καταργήσει ουσιαστικά τον ανταγωνισμό και εγκλωβίζει τον κόσμο σε αδιέξοδα.
«Η ισχύς εν την ενώσει» και «Ένας για όλους και όλοι για ένα». Όπως είναι τα διαχρονικά μηνύματα που ένωναν τους πρωτοπόρους οραματιστές του συνεργατισμού, έτσι και σήμερα, παραμένουν επίκαιρα. Ας καθοδηγήσουν τη δράση, με στόχο έναν νέο συνεργατισμό, προσαρμοσμένο στις συνθήκες της εποχής, με όραμα, διαφάνεια και προσήλωση στις συνεργατικές αρχές.
* Κεντρικός Οργανωτικός Γραμματέας ΠΕΟ.
