Ωσάν σήμερα, πριν από ακριβώς ένα χρόνο, ο Τριαδικός Θεός και Σπλαχνικός Πατέρας ήρε τις πύλες της Βασιλείας Του, προκειμένου να υποδεχθεί στον άνω κόσμο της αθανασίας την ατιθάσευτα ονειροπόλα ποιήτρια και ένθερμη αγωνίστρια της Κυπριακής γης, Κλαίρη Αγγελίδου. Η αείμνηστη Κλαίρη αποδήμησε εις Κύριον την Πρώτη του Απρίλη, ημέρα που αναμφίβολα αποτέλεσε και εσαεί δύναται να αποτελεί ορόσημο στο ελληνοπρεπές αγωνιστικό και πνευματικό της ζην. Εγκατέλειψε τα εγκόσμια και ταξίδεψε προς την «Άνω Ελλάδα», ούτως ώστε δικαιωματικά να φωλιάσει και να ριζώσει στους κόλπους της εθνικής μας αριστοκρατίας, της οποίας και ήτο αληθινό μέλος. Αν και η «Αταλάντη», μια ομολογουμένως πολυπράγμων και πολυσχιδής προσωπικότητα, ουδέποτε επεδίωξε την διεκδίκση μιας θέση στην ιστορία, η ίδια η ιστορία απλόχερα της προσέφερε μια θέση σ’ αυτήν.
Την γνώρισα, σε ηλικία 16 ετών, όντας μαθητής της Β’ Λυκείου και μέλος του ομίλου ιστορίας του σχολείου μου. Κατά την διάρκεια της εκπόνησης ενός τεκμηριογραφήματος, αναφορικά με το θρυλικό έπος του 55-59, παρότρυνα τον φιλόλογο καθηγητή του σχολείου μας, ο οποίος και προΐστατο του ομίλου, να επεδίωκε να ερχόταν σε επικοινωνία μαζί της και να της ζητούσε να μας παραχωρήσει μια συνέντευξη, αναφορικά με την πολυδιάστατη δράση της, κατά την διάρκεια του αγώνα της ηρωομάνας ΕΟΚΑ. Μετά χαράς δέχθηκε και αμφότεροι, εγώ και ο καθηγητής μου, μαζί με μία ακόμη συμμαθήτρια, μεταβήκαμε στο τόπο διαμονής της, στη Λευκωσία. Αφού μας καλοδέχτηκε στο σπιτικό της, ούσα μια ελληνομαθής λόγια, μας φιλοξένησε σ’ αυτό στα πλαίσια και στα πρότυπα της φιλοξενίας του Ξενίου Διός για ένα διάστημα πέραν των δύο ωρών. Μας αφηγήθηκε περιγραφικά, με πάσα λεπτομέρεια, τις μαρτυρικές στιγμές, που η ίδια βίωσε στον αγώνα.
Ιδιαίτερη εντύπωση μου έκανε η αναφορά της στους Σταυραετούς του Μαχαιρά και του Πενταδακτύλου, τουτέστιν στους Γρηγόρη Αυξεντίου και Κυριάκο Μάτση. Γνώριζε και τους δύο προσωπικά. Μάλιστα, με τον «Ζήδρο» ήσαν και συμμαθητές, καθότι φοιτούσαν στο ίδιο σχολείο στην Αμμόχωστο. Δεν πρόκειται να λησμονήσω ποτέ το σπινθηροβόλο της βλέμμα, ενόσω μας αφηγείτο την ενσάρκωση του ρόλου του Αρχιεπισκόπου Κυπριανού από τον «Αία» της ΕΟΚΑ. Είχαν ανεβάσει το ποίημα του μεγίστου ποιητή Βασίλη Μιχαηλίδη, «Η 9η Ιουλίου του 1821 εν Λευκωσία Κύπρου» σε θεατρική παράσταση. Του Γρηγόρη, του είχε ανατεθεί από την διεύθυνση του σχολείου να παίξει τον ρόλο του Αρχιεπισκόπου. Η λαμπρότητα που αναδυόταν και φώτιζε το βλέμμα του και συνάμα το καθηλωτικό του ύφος καθώς «αποκρινόταν» στον Κκιόρογλου, με τα γνωστά λόγια: «Σφάξε μας ούλους τζι’ ας γενή το γαίμαν μας αυλάτζιν…», άφησαν τους θεατές ενεούς. Μας είχε εκμυστηρευτεί, επίσης, την τραγωδία που βίωσε, όταν άξαφνα της ανακοίνωσαν τον ηρωικό χαμό του Κυριάκου Μάτση, κατά την διάρκεια μας απλής και σεμνής εορταστικής συνάθροισης, που διοργάνωσε την ημέρα των γενεθλίων της. Με την οικογένεια του ήρωα, η οικογένειά της συνδεόταν στενά.
Ενεούς και κεχηνότες μας άφησε, όταν προέβη και στην εξιστόρηση του ηρωικού χαμού του επτάχρονου, πάμπτωχου μαθητή και πωλητή λουλουδιών, Δημητράκη Δημητριάδη, ο οποίος βλήθηκε από σφαίρα, εκτοξευμένη από Άγγλους στρατιώτες, κατά την διάρκεια μιας αντιαποικιακής διαδήλωσης, οργανωμένης από μαθητές, την 14η Μαρτίου του ’56 στη Λάρνακα. Είχε προηγηθεί στις 9 Μαρτίου του ’56, η εξορία του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου, του Μητροπολίτη Κυπριανού, του Ιερέα και στρατολόγου Παπάσταυρου Παπαγαθαγγέλου και του Πολύκαρπου Ιωαννίδη. Οι Βρετανοί στρατιώτες, ταμπουρωμένοι πίσω από ένα τοίχο της οδού Νικολάου Ρώσου, άνοιξαν πυρ ενάντια στους μαθητές, οι οποίοι πανικοβλημένοι έτρεχαν να ξεφύγουν από τις σφαίρες της «ευγενούς αριστοκρατίας», ενώ καλούσαν και τον Δημητράκη να αποχωρήσει. Ο ίδιος, παρέμεινε στο σημείο και συνέχιζε να «λιθοβολεί» τους Βρετανούς, εκσφενδονίζοντάς τους πέτρες, μέχρι την στιγμή, όπου βλήθηκε από μια σφαίρα, η οποία πέρασε και καρφώθηκε λίγο πιο πάνω από το δεξί του μάτι. Τραγική ειρωνεία υπήρξε το γεγονός, στο άκουσμα του οποίου μείναμε αποσβολωμένοι, ήτοι μαρμαρώσαμε, πως οι Άγγλοι αναζήτησαν και βρήκαν έναν ιερέα, προκειμένου να μεριμνήσει για την ταφή της σωρού του άψυχου παιδιού. Ο ιερέας εξήγησε στους Άγγλους πως η θρησκεία μας δεν επιτρέπει την ταφή μετά την δύση του ηλίου και τους ανέφερε, επίσης, ότι αδυνατούσε να βρει ένα άτομο για να την πραγματοποιήσει. Οι τελευταίοι, χωρίς δισταγμό, έτρεξαν και βρήκαν έναν άντρα, από τον οποίο απαίτησαν να σκάψει τον τάφο του Δημητράκη. Ο εν λόγω άνθρωπος ήταν ο πατέρας του! Μάλιστα, εξ’ όσων μας είχε αναφέρει, προέβη και στη συγγραφή ενός ποιήματος για τον επτάχρονο ήρωα, το οποίο και μελοποιήθηκε από τον συνθέτη, στιχουργό και μουσικό, Γιώργο Θεοφάνους. Βρίσκεται στο μουσικό άλμπουμ «ΧΟΕΣ». Πριν από ένα χρόνο, περίπου, έγινε και η ταυτοποίηση των οστών του Δημητράκη.
Η Κλαίρη Αγγελίδου, πιστή σύζυγος, άξια μάνα, φλογερή αγωνίστρια, πρότυπο φεμινίστριας, καθότι διήγαγε βίο υπερασπιζόμενη ατελεύτητα και αδιάληπτα τα δικαιώματα των γυναικών και αληθινής διανοούμενης, λόγια, η οποία κατά τους Βυζαντινούς χρόνους θα μπορούσε κάλλιστα να ήταν μια άριστη απόφοιτος της Σχολής της Μαγναύρας, μας άφησε σαν πολύτιμη παρακαταθήκη το κλέος της υστεροφημίας του πολυδιάστατου έργου της, αλλά κυρίως το αξιοθαύμαστο παράδειγμά της. Η στάση της στα πάσης φύσεως εθνικά ζητήματα, που η πατρίδα και ο λαός μας βίωσαν, ούσα μάλιστα και πρωτοστάτης στην απόρριψη του δυσοίωνου Σχεδίου Ανάν από τον Κυπριακό Ελληνισμό, την καθιστούσαν μια προσωπικότητα, μπολιασμένη με ελληνοκεντρική παιδεία, πνευματική καλλιέργεια, αλλά και κυρίως με αισθητική περιωπή. Υπήρξε εξ’ εκείνων των θερμόαιμων υπερασπιστών του έπους της ΕΟΚΑ, γι’ αυτό και δεν δίσταζε, στα πλαίσια της ευπρέπειας και της αβρότητας που την χαρακτήριζαν, να συνθλίβει ένα προς ένα τα εκάστοτε φληναφήματα και αίολα επιχειρήματα, που αρκετοί εκστόμιζαν, περί της «διεξαγωγής ενός ασήμαντου και εντελώς αχρείαστου αγώνα». Επιλέγω να την μνημονεύσω, μεταξύ άλλων, αναφέροντας κάποιους στίχους από το ποίημα του Εθνικού μας ποιητή, Κωστή Παλαμά, «Η Νίκη»: «Στο χώμα τούτο πάντα ανθούνε κι’ έχουν αθάνατη ζωή και μας θαμπώνουν, μας μεθούνε νεράιδες, ήρωες, θεοί». Φρονώ, πως η αείμνηστη Κλαίρη μας θάμπωσε…
* Τελειόφοιτος Φοιτητής Νομικής.
