Θυμόμαστε την αιματηρή κρίση στην πρώην Γιουγκοσλαβία, που κατάληξε στην δεκαετία του 90’ στη διάλυση της μεγάλης αυτής βαλκανικής χώρας και στη δημιουργία τόσον νέων ανεξάρτητων κρατών. Νέες χώρες, όπως η Σλοβενία, η Κροατία, η Βόρειος Μακεδονία, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη και άλλες δημιουργήθηκαν. Όσον αφορά στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και ειδικά μετά από διαμάχες με χιλιάδες νεκρούς και τραυματίες, τον Δεκέμβρη του 1995 μια συμφωνία ειρήνης υπεγράφη για μια χαλαρή ομοσπονδία, που αποτελείτο από δυο κρατίδια, την ομοσπονδίαν της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, που αποτελείτο από 10 καντόνια κροατικά ή βοσνιακά, και την Republika Srpska (RS), τη Σερβική Βοσνιακή Δημοκρατία, που αποτελείτο από Σέρβους.
Οι κάτοικοι, λοιπόν, της χώρας αποτελούνται από Σέρβους (Χριστιανοί Ορθόδοξοι), Κροάτες (Καθολικοί) και Βόσνιους (Μουσουλμάνοι). Η χώρα έχει μια προεδρία με τρεις κεφαλές: Σέρβο, Κροάτη και Βόσνιο. Από τα άνω φαίνεται και εκ πρώτης όψης ότι η συνεννόηση μεταξύ των δυο μερών της ομοσπονδίας θα ήταν δύσκολη (βλ. Louis Seiller, «Il faut qu’on se separe pour en finir», «Tribune de Geneve», 8-9 janvier, 2022, σελ. 8).
Τριάντα χρόνια μετά την δημιουργία της Republika Srpska (RS), οι εντάσεις αυξάνονται και πολλοί φοβούνται τη διάλυση της ομοσπονδίας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης (ενθ.). Αυτό, βέβαια, ίσως να είναι υπερβολικό. Η πραγματικότητα είναι ότι ορισμένες κινήσεις δεν είναι ενθαρρυντικές για την ειρήνη. Ο πρόεδρος της Σερβικής Βοσνιακής Δημοκρατίας, Milorad Dodik, που θεωρείται σωβινιστής και είναι στην εξουσία από περίπου 20 χρόνια, ανάγγειλε τη δημιουργία, σε έξη μήνες, χωριστού υπουργείου οικονομικών, χωριστής δικαιοσύνης και ενός αυτόνομου στρατού.
Αυτά τα μέτρα δεν είναι, βέβαια, ενθαρρυντικά για την ηρεμία στη χώρα. Ας ελπίσουμε ότι σοφότερες σκέψεις θα επικρατήσουν για την διατήρηση της ειρήνης και της συνεργασίας στη χώρα.
* Barrister-at-law (Lincoln’s Inn, London), διδάκτωρ Πολιτικών Επιστημών & Διεθνών Σχέσεων (Η.Ε.Ι., Γενεύης, Ελβετίας), πρώην μέλος της Γραμματείας του ΟΗΕ στο Τμήμα των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
