Αμερική – Ευρώπη – Ρωσία
Ο πρώτος ψυχρός πόλεμος πήρε (του έδωσαν) τη μορφή ιδεολογικής αντιπαράθεσης, έληξε με τη διάλυση της Σοβ. Ένωσης και του Συμφώνου της Βαρσοβίας.
Τον σημερινό ψυχρό πόλεμο, κάπου 30 χρόνια μετά τον πρώτο, πιθανόν να προσπαθήσουν κάποιοι να δώσουν ιδεολογική χροιά, όμως η πραγματικότητα είναι άλλη: Είναι ψυχρός και ίσως θερμός πόλεμος ωμών συμφερόντων μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας με μήλον της έριδος την Ευρώπη, που θέλει αλλά δεν μπορεί ακόμα να γίνει παίκτης.
Και για να λέμε την αλήθεια, δεν είναι κάτι που ξεκίνησε πρόσφατα. Χρονολογείται από τον καιρό τη Οκτωβριανής επανάστασης η καχυποψία η οποία μετατράπηκε σε ζωντανό εφιάλτη με τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Με το σχέδιο Μάρσιαλ οι Αμερικανοί επεδίωξαν και πέτυχαν τη γρήγορη ανάπτυξη των κατεστραμμένων οικονομιών της Ευρώπης, ταυτόχρονα δε την πέρασαν μέσω της οικονομικής και στρατιωτικής εξάρτησής τους κάτω από την πλήρη επιρροή τους.
Σήμερα οι μεγάλες και ανεπτυγμένες χώρες της Ευρώπης προσπαθούν μεν να ανοίξουν δικούς τους δρόμους για να υπηρετήσουν τα δικά τους συμφέροντα πλην όμως διάφοροι παράγοντες δεν επέτρεψαν μέχρι στιγμής να επιτύχουν σ’ αυτό τον στόχο. Παραμένουν κάτω από την Αμερικάνικη επιρροή.
Γιατί δεν τελεσφόρησαν οι προσπάθειες ολοκλήρωσης και αυτονόμησης της Ε.Ε.
Δυο είναι νομίζω οι λόγοι. Ο πρώτος λόγος είναι οι πολύ υψηλές δαπάνες για τη δημιουργία ενός σύγχρονου Ευρωπαϊκού στρατού. Αντιδρούν σ’ αυτό κυρίως τα σοσιαλιστικά και σοσιαλδημοκρατικά κόμματα διότι φοβούνται ότι κάτι τέτοιο θα πλήξει το κράτος πρόνοιας.
Ο δεύτερος λόγος είναι η Αμερικανική αντίδραση, με εξαίρεση τον πρόεδρο Ντόναλτ Τραμπ, καθώς και η αντίθεση των Ανατολικο Ευρωπαϊκών χωρών που θέλουν την ασφάλεια τους υπό την ομπρέλα του ΝΑΤΟ. Δεν είναι δε τυχαίο που οι χώρες αυτές ακολουθούν πιστά τις Αγγλοσαξωνικές πολιτικές σε σχέση με τη Ρωσία, ενώ την ίδια στιγμή βρίσκονται σε διάσταση με την Ευρωπαϊκή Ένωση σε θέματα πολύ ουσιαστικά. Νομίζω προς αυτή την κατεύθυνση βοήθησε το Brexit, και δεν θεωρώ τυχαίο που κάποιοι τώρα απειλούν με αποχώρηση από την Ε.Ε.
Όλες αυτές οι Ανατολικές χώρες έχουν ήδη ενταχθεί στο ΝΑΤΟ και έχουν δεχθεί εγκατάσταση πυραύλων στο έδαφός τους ενάντια στη Ρωσία.
Η.Π.Α. – ΝΑΤΟ και Ρωσία:
Παρακολουθούμε λοιπόν μέσα από την πορεία του ΝΑΤΟ την πολιτική των Η.Π.Α. έναντι της Ρωσίας, μέσον της Ευρώπης.
Μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης και του Συμφώνου της Βαρσοβίας το ΝΑΤΟ φαίνεται σαν κάτι χωρίς ρόλο και στόχους. Κι αυτή η διαπίστωση ακούστηκε από το στόμα τόσο Ευρωπαίων ηγετών όσο και του Ντόναλτ Τραμπ.
Η νέα ηγεσία των ΗΠΑ παρά τις περί του αντιθέτου προσδοκίες, έφερε τα πάνω κάτω. Αφ’ ενός συνεχίζει πιο έντονα τον εμπορικό πόλεμο με την Κίνα κι αφ΄ ετέρου στρέφεται ανοικτά κατά της Ρωσίας με αφορμή την Ουκρανία. Από τις δηλώσεις και διακηρύξεις των Αμερικανών φαίνεται καθαρά πως στόχος τους δεν είναι η προστασία της Ουκρανίας αλλά η επιβολή κυρώσεων επί της Ρωσίας πάση θυσία. Με άλλα λόγια οι Η.Π.Α. σκοπεύουν να ανεγείρουν ένα νέο σιδηρούν παραπέτασμα αποκλεισμού της Ρωσίας από την Ευρώπη τουλάχιστον.
Οι κυρώσεις και οι συνέπειες:
Κι ερχόμαστε στο δια ταύτα. Τι κυρώσεις θα επιβληθούν;
Ήδη έχουν εξαγγελθεί κάποιες κυρώσεις. Ο North Stream δεν θα λειτουργήσει. Πλήττεται κυρίως η Γερμανία αλλά και άλλες χώρες της Β. Ευρώπης. Το Ρωσικό φυσικό αέριο θα αντικατασταθεί από Αμερικανικό σχιστολιθικό αέριο σε τιμή πολύ υψηλότερη από το Ρωσικό. Πλήττονται οι πολίτες της Β. Ευρώπης. Κερδίζουν οι Αμερικανοί, δεν χάνουν οι Ρώσοι διότι έκλεισαν τεράστιες ποσότητες με την Κίνα.
Αγροτικά προϊόντα: Δεν θα εξάγονται στη Ρωσία. Πλήττονται οι Ευρωπαίοι αγρότες. Οι Ρώσοι πολίτες καθόλου δεν στενοχωρούνται διότι τους τροφοδοτεί με φτηνά προϊόντα η Τουρκία.
Απαγορεύεται η εξαγωγή εξελιγμένης τεχνολογίας προϊόντων προς τη Ρωσία. Ας μη ξεχνούμε ότι η Ρωσία δεν είναι καμμιά καθυστερημένη χώρα στον τομέα των ηλεκτρονικών, κι εξ΄ άλλου είναι ανοικτή η αγορά της Κίνας και άλλων Ασιατικών χωρών.
Απαγόρευση εξαγωγής οπλικών συστημάτων από και προς τη Ρωσία: Προφανώς η Ρωσία δεν χρειάζεται να αγοράσει οπλικά συστήματα. Συνεπώς η απαγόρευση αφορά τους Ευρωπαίους.
Και ο πλέον αδαής συνεπώς αντιλαμβάνεται ότι οι όποιες κυρώσεις θα επιβληθούν στη Ρωσία μικρή επίδραση θα έχουν στη ζωή των Ρώσων και στα οικονομικά της χώρας.
Αντίθετα πολύ σοβαρές θα είναι οι επιπτώσεις τέτοιων κυρώσεων στους πολίτες και στα κράτη της Ε.Ε., ενώ θετικές ενδεχομένως θα είναι για τις Η.Π.Α.
Ουκρανία και ο ρόλος της Τουρκίας:
Είναι καθαρό ότι η Τουρκία θα εξακολουθήσει να ακολουθεί την ίδια πολιτική έναντι των δυο υπερδυνάμεων. Να πατά σε δυο βάρκες. Και ταυτόχρονα να διατηρεί καλές σχέσεις με την Κίνα. Εξυπηρετεί τη Δύση με το να προμηθεύει drones στην Ουκρανία, και τη Ρωσία με το να προσπαθεί να αποκτήσει ρόλο διαμεσολαβητή. Σημασία έχει ότι τόσο η Ανατολή όσο και η Δύση τη χρειάζονται. Κι αυτό αφορά και μας.
Ελλάδα – Κύπρος – Ουκρανία:
Τούτων δοθέντων αυτό που έχει τη δική του σημασία είναι τι κάνουμε εμείς για το συγκεκριμένο.
Άκουσα την ομιλία του Έλληνα ΥΠΕΞ στη Μόσχα. Έχω τη γνώμη ότι ήταν ισορροπημένη κι αξιοπρεπής. Αντίθετα εμείς εδώ σπεύσαμε να δώσουμε γην και ύδωρ στην Τουρκία μέσον της Ε.Ε. και των Η.Π.Α. με τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης που αποτελούν το προοίμιο της παραχώρησης της κυριαρχικής ισότητας. Ενώ πολλάκις ακούσαμε τόσο τον ηγέτη της δεξιάς όσο και τους ηγέτες της αριστεράς να μάς λένε: Να πάνε τα αέρια μας μέσω Τουρκίας στην Ευρώπη, αντί με τον East Med. Με άλλα λόγια ας γίνουμε προτεκτοράτο της Τουρκίας.
Δεν πάμε καθόλου καλά. Όμως δεν έχουν τελειώσει όλα ακόμα. Όχι πριν τις προεδρικές εκλογές του 2023. Από μας εξαρτάται. Ότι θέλουμε εμείς ο λαός αυτό θα γίνει.
Προτεκτοράτο της Τουρκίας ή ανεξάρτητο κυρίαρχο κράτος; Διαλέγουμε πρόεδρο. Διαλέγουμε πορεία και προορισμό.
*Πρώην Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης.
