Η δημοσίευση των πρακτικών του ΟΗΕ απεκάλυψε τις πραγματικότητες για όσους θέλουν να τις δουν, γι’ αυτό αξίζουν πολλά συγχαρητήρια στον Μ. Ιγνατίου που έκανε το σχετικό ρεπορτάζ και στον Φιλελεύθερο που τα δημοσίευσε. Αν τα μελετήσει κάποιος αντικειμενικά, ρεαλιστικά, χωρίς να τα θεοποιεί, νομίζω ότι θα βγάλει τα παρακάτω κύρια συμπεράσματα:
Δεν είναι αρχικές θέσεις, όπως υποστήριξε ο πρώην γ.γ. του ΑΚΕΛ Άντρος Κυπριανού, αλλά επανάληψη. Το δικαίωμα μονομερούς επέμβασης σε συνδυασμό με την εγγυητική ιδιότητα όπως και η παραμονή τουρκικού στρατού στην Κύπρο, ήταν και είναι από τις βασικές τουρκικές θέσεις. Από το 1956 ο τότε βουλευτής και κατοπινός πρωθυπουργός της Τουρκίας Νιχάτ Ερίμ, στις εκθέσεις αξιολόγησης του όχι μόνο τις καταγράφει, αλλά εισηγείται με ποιο τρόπο θα επιτευχθούν, αφού ληφθούν υπόψη τα διεθνή και περιφερειακά δεδομένα. Αντί λοιπόν να αποτελέσουν, τουλάχιστον από το 1960 και από την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας με τις συμφωνίες Ζυρίχης – Λονδίνου και οπωσδήποτε μετά τα γεγονότα του 1963, βάση μελέτης και διατύπωσης στρατηγικής, αγνοήθηκαν και συνεχίσαμε τον μακάριο ύπνο μας.
Με την επανάληψη των τουρκικών θέσεων, όπως αποκαλύπτουν τα πρακτικά του Κρανς Μοντάνα, δόθηκε τέλος στις ψευδαισθήσεις της κυπριακής και αργότερα της ελλαδικής πλευράς, που δυστυχώς συνέχιζε την πολιτική του «η Κύπρος κείται μακράν», μετά το διάλειμμα του Ν. Κοτζά ως ΥΠΕΞ της Ελλάδος που απεκάλυψε επίσης τη διαφοροποίηση των πρακτικών υπέρ της Τουρκίας.
Τα πρακτικά δεν πρέπει να χρησιμοποιηθούν για να κατηγορήσουμε ο ένας τον άλλο, αλλά για να αντιληφθούμε ότι η Τουρκία επιδιώκει την επανάκτηση της Κύπρου και τη χρησιμοποίηση της. Ταυτόχρονα να σκεφτούμε τι σημαίνει η αποδοχή αυτής της σύνθεσης της Συνόδου όπως και την έννοια των δικών μας προτάσεων.
Οποιανδήποτε εκδοχή και αν δεχθούμε είναι αναντίλεκτο ότι η μέχρι τώρα πολιτική που ακολουθεί η ε/κ πλευρά απέτυχε. Η πολιτική δηλαδή των ευκολοτέρων θεμάτων που μπορούμε να καταλήξουμε ώστε να βοηθηθούν αργότερα τα δυσκολότερα. Δηλαδή παραμονή τουρκικών στρατευμάτων και βάσεων, δικαίωμα εγγύησης με μονομερές δικαίωμα επέμβασης απέτυχε. Διότι η Τουρκία ακολουθεί πολιτική όπου υπάρχει αρμονία μεταξύ εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής. Η έλλειψη ρεαλιστικού στόχου και ρεαλιστικής στρατηγικής φάνηκε πολύ καθαρά στο Κρανς Μοντάνα όπως και η ανάγκη άμεσου καθορισμού τους.
Ελπίζω πως οι συχνές πρακτικές αποτυχίες να μας βάλουν μυαλό ώστε να κάνουμε εκείνο που πρέπει, μετά το Κρανς Μοντάνα, αντί να πετούμε στους ουρανούς και να κατηγορούμε ο ένας τον άλλο.
Η Κυπριακή Δημοκρατία ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να ξανασχεδιάσει τον αγώνα της για αποτίναξη του τουρκικού ζυγού και εφαρμογή του ευρωπαϊκού κεκτημένου.
*Πρώην βουλευτής
