Μετά την κατάρρευση δυο εκ των μεγάλων πιστωτικών ιδρυμάτων (ΠΙ) στην Κύπρο, της Λαϊκής και του Συνεργατισμού, ο ανταγωνισμός φυσιολογικά μειώθηκε και οι εναπομείναντες τραπεζικοί οργανισμοί έχουν πλέον διαφορετικό πεδίο δράσης.
Τα πιστωτικά ιδρύματα προσπαθούν να αυξήσουν το εισόδημα τους μέσω προμηθειών (commission income), αφού, λόγω εποπτικών κανονισμών, οι τόκοι από Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια (ΜΕΔ) δεν φαίνονται στους λογαριασμούς κερδοζημιών τους, μέχρι να εισπραχθούν πραγματικά.
Τα τελευταία δύο χρόνια, τα δυο μεγαλύτερα πιστωτικά ιδρύματα στην Κύπρο αύξησαν τις προμήθειες μέσω του τιμοκαταλόγου τους (tariff guide) τουλάχιστον πέντε φορές, προσπαθώντας μέσω αυτής της κίνησης να ωθήσουν τους πελάτες στα εναλλακτικά δίκτυα εξυπηρέτησης, κυρίως στις ΑΤΜ και διαδίκτυο, και ταυτόχρονα να αυξήσουν το εισόδημα από προμήθειες, αφού το εισόδημα από τόκους είναι σαφώς αρνητικά επηρεασμένο, λόγω των ΜΕΔ. Βλέπουμε, πλέον, μηδενικά και αρνητικά επιτόκια στις καταθέσεις (πέραν των €100,000 πληρώνεις πλέον για να διατηρείς καταθέσεις), αφού οι τράπεζες δεν χρειάζονται ρευστότητα και έτσι δεν ενδιαφέρονται για καταθέσεις.
Ο τρόπος ενημέρωσης για διαφοροποίηση/αύξηση των χρεώσεων των ΠΙ γίνεται μέσω επιστολής προς τους πελάτες τους. Σε περίπτωση που δεν το έχει προσέξει κάποιος, στην επιστολή υπάρχει αναφορά ότι ‘αν διαφωνείτε με τις νέες χρεώσεις μπορείτε να κλείσετε τους λογαριασμούς σας χωρίς χρέωση.’
Οι αυξήσεις ήρθαν, θα μείνουν και αναμένω πως θα συνεχιστούν, βλέποντας και το ιστορικό αυξήσεων τον τελευταίο καιρό. Τα ΠΙ θα επικεντρωθούν στις προσπάθειες αύξησης εσόδων από προμήθειες και μείωση προσωπικού. Η Κεντρική Τράπεζα Κύπρου (ΚΤΚ) και το Υπουργείο Οικονομικών (ΥΠΟΙΚ) δεν μπορούν να κάνουν κάτι. Προς το παρόν, το ΥΠΟΙΚ έχει εκδώσει διάταγμα που θέτει πλαφόν στη διατήρηση βασικού λογαριασμού σε €3 μηνιαίως (€36/ετησίως). Σημειώστε ότι ο βασικός λογαριασμός καθορίζεται από τις πράξεις, οι οποίες δεν θα πρέπει να υπερβαίνουν τις 100 ετησίως. Η επιλογή/υπόδειξη για βασικό λογαριασμό πρέπει να γίνει κατόπιν υπόδειξης του πελάτη, δηλαδή τα ΠΙ δεν θα το κάνουν από μόνα τους. Το διάταγμα του ΥΠΟΙΚ και ο βασικός λογαριασμός αφορούν μόνο φυσικά πρόσωπα και όχι νομικά.
Επειδή, όπως καταλαβαίνετε, υπάρχουν πολύ μικρές (1-2 υπάλληλοι), μικρές, και μικρομεσαίες επιχειρήσεις οι οποίες επίσης επηρεάζονται, ακολουθούν οι δικές μου εισηγήσεις για αντιμετώπιση των αυξημένων χρεώσεων:
Οι Οικονομικοί Διευθυντές εταιρειών θα πρέπει να διαπραγματευθούν με το εκάστοτε πιστωτικό ίδρυμα που συνεργάζονται, τις αυξημένες χρεώσεις. Αυτό μπορεί να γίνει μέσω πακέτων προς το προσωπικό της συγκεκριμένης εταιρείας και μπορεί να αφορά τόσο πιστωτικές διευκολύνσεις όσο και πιστωτικούς λογαριασμούς καθημερινής χρήσης,
2) Οι εταιρείες και τα φυσικά πρόσωπα, πέραν της άμεσης επικοινωνίας, καλά κάνουν να προσεγγίσουν και άλλα ΠΙ και να ρωτήσουν για τα προϊόντα που τους ενδιαφέρουν. Θα βεβαιωθούν ότι υπάρχει διαφορά σε διάφορες χρεώσεις και ίσως εκπλαγούν από το μέγεθος της διαφοράς. Ενδεικτικό παράδειγμα: τρεχούμενος χωρίς όριο στο ΠΙ 1 χρεώνεται με €6 ανα τρίμηνο (συνολικά €24), ενώ στο ΠΙ 2 με €1,50 μηνιαίως (συνολικά €18) και όπως αντιλαμβάνεστε είναι ήδη κάτω από το πλαφόν που όρισε το ΥΠΟΙΚ,
3) Σε περίπτωση που για οποιοδήποτε λόγο δεν υπάρχει επιθυμία αλλαγής ΠΙ, τα παιδιά των ηλικιωμένων πελατών των τραπεζών καλά κάνουν να τους βοηθούν τουλάχιστον στη χρήση των ΑΤΜ μέσω χρεωστικής κάρτας, καθώς και στην πληρωμή λογαριασμών κοινής ωφελείας μέσω τραπεζικών εντολών/διαδίκτυο,
4) Σε ό,τι αφορά τα σχόλια που ακούστηκαν για καταχρήσεις ανοίγματος λογαριασμών, δηλαδή μεγάλος αριθμός καταναλωτών διατηρούν αχρείαστα πολλούς λογαριασμούς και υπόκεινται σε αδικαιολόγητα έξοδα/χρεώσεις, ναι μεν έχουν δίκιο για κάποιες περιπτώσεις, αλλά, όπως γνωρίζουμε, στους τιμοκαταλόγους τα ΠΙ είχαν/έχουν και έξοδα αδρανούς λογαριασμού (dormant account fees) τα οποία χρέωναν/χρεώνουν μέχρι το κλείσιμο του λογαριασμού (κακώς δεν το έκαναν όσοι θα έπρεπε).
Τα ΠΙ με ορθές διαδικασίες και για σκοπούς παρεμπόδισης ξεπλύματος βρώμικου χρήματος, καθόρισαν κριτήρια για αδρανείς λογαριασμούς τους οποίους έκλειναν ή μετέφεραν σε λογαριασμούς γενικού καθολικού, μετά από συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Στις διαδικασίες τους ονομάζεται ‘Αδρανείς Λογαριασμοί’.
5) Επειδή οι ανάγκες του κάθενός μας διαφέρουν και αναλόγως των υπηρεσιών που χρειάζεται από τα ΠΙ, αξίζει να μελετήσει κανείς τους τιμοκαταλόγους των ΠΙ που τον/την βολεύουν έστω γεωγραφικά, παρόλο που στην Κύπρο οι αποστάσεις δεν είναι μεγάλες. Οι καταναλωτές αλλά και οι οικονομικοί διευθυντές εταιρειών που κινούνται κυρίως μέσω του διαδικτύου/online banking, μπορούν να αποφύγουν αρκετά ποσά χρεώσεων με την επιλογή συγκεκριμένης υπηρεσίας από συγκεκριμένο ΠΙ.
Μην φοβάστε να αλλάξετε πιστωτικό ίδρυμα αν δεν είστε ικανοποιημένοι. Έχω την άποψη ότι, λόγω των αυξήσεων που θα ακολουθήσουν στις χρεώσεις των ΠΙ (ήδη φάνηκαν τα πρώτα σημάδια), μπορείτε με απλές κινήσεις να αποφύγετε χρεώσεις και να έχετε περισσότερο όφελος.
* Οικονομικός Σύμβουλος/Σύμβουλος Αφερεγγυότητας – Εκκαθαριστής (MBA,Kingston, UK)
