Όσοι μελέτησαν τις προδιαγραφές του EastMed και ανέλυσαν —στον ουσιώδη χρόνο— αντικειμενικά και άρα χωρίς σκοπιμότητα τα γεωπολιτικά και ενεργειακά δεδομένα γνώριζαν ότι το πρότζεκτ αυτό ήταν στα όρια του ανέφικτου. Αυτή την ανάλυση κάναμε ως ΑΚΕΛ από το 2018. Υπάρχουν πέραν των είκοσι δημόσιων τοποθετήσεών μας για τον EastMed, στις οποίες υπογραμμίζαμε ότι είναι κυριαρχικό δικαίωμα της Κυπριακής Δημοκρατίας να προβαίνει σε συμφωνίες και ενεργειακούς σχεδιασμούς και συνάμα προειδοποιούσαμε για το σχεδόν ανέφικτο της υλοποίησης και καλούσαμε την Κυβέρνηση να μην συντηρεί αυταπάτες και να απογοητεύει τους πολίτες.
Όπως πολύ εύστοχα λέχθηκε τις προηγούμενες μέρες, αν δεν διέρρεε το άτυπο έγγραφο των ΗΠΑ, οι κυβερνώντες θα κρατούσαν το θέμα του EastMed στον αναπνευστήρα. Και αυτό ονομάζεται λαϊκισμός και ευθυνοφοβία. Ανεξαρτήτως σκοπιμοτήτων (και υπάρχουν τέτοιες στη γεωπολιτική σκακιέρα), ήταν γνωστά τα δεδομένα που καθιστούσαν προβληματική την υλοποίηση.
Υπάρχουν ζητήματα ασφάλειας, οικονομικής βιωσιμότητας, περιβαλλοντικής επιβάρυνσης, τεχνικών προκλήσεων. Η Κυπριακή Δημοκρατία, αφενός ένεκα των απαράδεκτων τουρκικών μεθοδεύσεων και αφετέρου της αλλοίωσης από τις εταιρείες του γεωτρητικού προγράμματος, δεν έχει ακόμα προσδιορίσει επακριβώς τον όγκο των κυπριακών κοιτασμάτων. Το κράτος του Ισραήλ δίνει προτεραιότητα στην εγχώρια αγορά. Η Αίγυπτος επιλέγει την υγροποίηση και τη θαλάσσια διακίνηση. Το σημαντικότερο, προτεραιότητα των αγορών και της ίδιας της ΕΕ είναι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η ενεργειακή διασύνδεση μέσω ηλεκτρικής ενέργειας. Και ασφαλώς, το πλέον αρνητικό, με άλυτο το Κυπριακό, η Τουρκία κάνει κουμάντο στη νοτιοανατολική Μεσόγειο, σε βάρος —πρωτίστως— της Κύπρου.
Όλα αυτά είναι από καιρό γνωστά. Μα για τους κυβερνώντες προτεραιότητα ήταν η επικοινωνιακή διαχείριση και όχι η επεξεργασία σχεδίου Β’. Κατόπιν εορτής, μετά την κατάρρευση των ψευδαισθήσεων, ο κ. Αναστασιάδης δεσμεύεται για επεξεργασία σχεδίου Β’ με τους συνεργάτες του. Το ελάχιστο που όφειλε, είναι μια απολογία. Αντί τούτου επιτίθεται στο ΑΚΕΛ και επιλέγει να αδειάσει δημόσια τον υπουργό Εξωτερικών, ο οποίος είπε την αλήθεια. Ότι πάντοτε έβλεπε τον EastMed ως εργαλείο προβλημάτων. Ο δε Αβέρωφ Νεοφύτου τηρεί σιγήν ιχθύος. Το ‘χει εξάλλου με τα ψάρια εσχάτως.
Το ΑΚΕΛ δεν επιχαίρει, όπως αναληθώς γράφουν και λένε ορισμένοι. Το ΑΚΕΛ ανησυχεί. Όπως έπρεπε να ανησυχεί η κυβέρνηση του ΔΗΣΥ. Όπως ανησυχεί μια σιωπηρή κοινωνική πλειοψηφία που βλέπει την πατρίδα μας να καταγράφει ακόμα μια αποτυχία και το εγχείρημα της Κυβέρνησης να καταρρέει σαν χάρτινος πύργος. Ή ορθότερα, σαν χρονικό ενός ακόμα προαναγγελθέντος θανάτου.
Κατά έναν τρόπο, η κατάληξη του EastMed θυμίζει έντονα την αστοχία στις εκτιμήσεις της τριανδρίας Αναστασιάδη-Αβέρωφ-Χριστοδουλίδη όταν δήλωναν με στόμφο ότι με τις συνεργασίες θωρακίσαμε την ΑΟΖ, ότι έχουμε ευρωπαίους εταίρους που θα επιβάλουν κυρώσεις που θα πονέσουν την Τουρκία, ότι οι απειλές της Τουρκίας για εποικισμό των Βαρωσίων είναι μπλόφα και πυροτέχνημα.
Αυτά συμβαίνουν όταν η πολιτική επικοινωνία τίθεται πάνω από την ίδια την πολιτική αλλά και την υποχρέωση κάθε κυβέρνησης να υπηρετεί την αλήθεια και το δημόσιο συμφέρον. Χαρακτηριστικό της επιτηδειότητας των κυβερνώντων εξάλλου είναι το γεγονός ότι μιλούσαν για «ιστορική συμφωνία» ενώ γνώριζαν ότι το κράτος του Ισραήλ αρνείτο να υπογράψει συμφωνία συνεκμετάλλευσης με την Κυπριακή Δημοκρατία.
Η μαγκιά στην πολιτική είναι να κάνεις σωστές εκτιμήσεις την ώρα που εκτυλίσσονται τα γεγονότα. Οι εκ των υστέρων προφήτες δεν μετρούν. Ούτε και οι εκ των υστερών επινοήσεις του Προεδρικού που αποτελούν προφάσεις εν αμαρτίαις. Μια απολογία προς τους πολίτες δεν θα αρκούσε. Θα ήταν όμως κάτι.
* Βουλευτής, Μέλος Πολιτικού Γραφείου Κ.Ε. ΑΚΕΛ
