Στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση έθεσε τον δεσμευτικό στόχο για επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας στην επικράτειά της έως το 2050. Με βάση αυτό, κρίθηκε αναγκαία η αναθεώρηση του μεσοπρόθεσμου στόχου, με ορίζοντα το 2030, και της υφιστάμενης φιλοδοξίας, η οποία προβλέπει μείωση αερίων του θερμοκηπίου κατά 40% μέχρι την εν λόγω χρονιά. Ενδιάμεσο βήμα για την πραγματοποίηση της κλιματικής ουδετερότητας μέχρι το 2050, αποτελεί πλέον η δεσμευτική μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55% έως το 2030.
Κάπως έτσι γεννιέται το πακέτο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Fit for 55%», με σκοπό να αποτελέσει το νομοθετικό εργαλείο της εφαρμογής του δεσμευτικού αυτού στόχου μείωσης τουλάχιστον 55% των εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έτσι, επιδιώκεται, μέσα από αυτό, να αντιμετωπιστούν ορισμένες από τις κύριες προκλήσεις στην πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την κλιματική της μετάβαση.
Οι νομοθετικές προτάσεις που εμπεριέχονται, οι οποίες κατατέθηκαν στις 14/7/2021, έχουν ξεκινήσει ήδη να συζητιούνται στις Ομάδες Εργασίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και δεν προβλέπεται να εγκριθούν πριν το 2023. Αυτές οι προτάσεις αφορούν τόσο τον εκσυγχρονισμό και βελτίωση της υφιστάμενης νομοθεσίας, όσο και την ένταξη νέων πολιτικών στους τομείς του κλίματος, της ενέργειας, των μεταφορών και της ενεργειακής φορολογίας.
Οι βασικοί στόχοι του «Fit for 55%» είναι:
Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου (ΣΕΔΕ)
Προβλέπεται 61% μείωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου ως το 2030 για τομείς που καλύπτονται από το υφιστάμενο ΣΕΔΕ, με επέκταση και στη ναυτιλία, ενώ προτείνεται 43% μείωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου ως το 2030 για τομείς που θα καλύπτονται από ένα νέο ΣΕΔΕ για τα κτίρια και τις μεταφορές.
Επιμερισμός των Προσπαθειών
Προτείνεται 40% μείωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου ως το 2030 για τους τομείς της γεωργίας, αποβλήτων, κτιρίων, μεταφορών και της ελαφριάς βιομηχανίας. Ο στόχος αυτός μεταφράζεται σε ένα εθνικό στόχο για την Κύπρο, 32%.
Ανανεώσιμες Πηγές & Ενεργειακή Απόδοση
Η αναθεώρηση της Οδηγίας για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας συνοδεύεται από ένα αυξημένο στόχο για 40% μερίδιο ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας σε Ευρωπαϊκό επίπεδο μέχρι το 2030. Για τους στόχους της ενεργειακής απόδοσης προβλέπεται 9% μείωση της κατανάλωσης ενέργειας μέχρι το 2030 σε σύγκριση με το 2020.
Μεταφορές
Για τις οδικές μεταφορές ορίζεται στόχος 55% και 50% μείωσης των εκπομπών από το 2030 των νέων αυτοκινήτων και ελαφριών φορτηγών, αντίστοιχα, ενώ μέχρι το 2035 προτείνονται μηδενικές εκπομπές και για τις δύο κατηγορίες. Στις αεροπορικές μεταφορές ορίζεται στόχος για μερίδιο βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων στο 5% μέχρι το 2030, με το 0,7% να αποτελεί συνθετικό καύσιμο. Για τις θαλάσσιες μεταφορές, ο στόχος αντιστοιχεί σε μείωση της έντασης των αερίων θερμοκηπίου της ενέργειας που χρησιμοποιείται επί του πλοίου κατά 6% έως το 2030.
Αντιλαμβανόμενη το ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η κυπριακή βιομηχανία στην επίτευξη των ενεργειακών και κλιματικών στόχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά παράλληλα και τις προκλήσεις που προκύπτουν από την απαιτούμενη μετάβαση σε μια πιο πράσινη και λιγότερο ρυπογόνα οικονομία, η Ομοσπονδία Εργοδοτών και Βιομηχάνων (ΟΕΒ) ξεκίνησε, με τη δημοσίευση του πακέτου, σειρά ενημερώσεων και διαβουλεύσεων με άμεσα επηρεαζόμενα και εμπλεκόμενα επαγγελματικά σώματα, ιδιωτικούς και δημόσιους οργανισμούς.
Επιπρόσθετα, ως μέλος της BusinessEurope και λαμβάνοντας μέρος στις προπαρασκευαστικές ομάδες εργασίας, οι οποίες μελέτησαν τις διάφορες νομοθετικές προτάσεις, η ΟΕΒ έχει μεταφέρει τις ανησυχίες και τις προτάσεις της, που αφορούν την προσαρμογή των κυπριακών επιχειρήσεων με τους διάφορους άξονες του πακέτου. Η ενδελεχής μελέτη της ΟΕΒ, η οποία εντατικοποιήθηκε τους τελευταίους μήνες, έχει ως στόχο τη διαμόρφωση υπομνήματος θέσεων της ΟΕΒ, για συνολική αξιολόγηση του πακέτου και προσέγγιση του ερωτήματος του κατά πόσο το πακέτο “Fit for 55%”, ταιριάζει (fits) και στην κυπριακή βιομηχανία και επιχειρήσεις.
* Λειτουργός Τμήματος Ενέργειας και Περιβάλλοντος, Ομοσπονδία Εργοδοτών & Βιομηχάνων.
