Θα διαφωνήσουμε με τις εκτιμήσεις του Προέδρου Αναστασιάδη, σύμφωνα με τις οποίες «υπό τις περιστάσεις…» ο Γενικός Γραμματέας, Αντόνιο Γκουτέρες,  έκανε μια επιτυχή διαχείριση σε σχέση με την «άτυπη» διάσκεψη 5+1 στη Γενεύη, «…για να αποφευχθούν οι στόχοι που έθεσε η Τουρκία…». Δυστυχώς, όμως, η Τουρκία πέτυχε τον στόχο της. Πράγματι, ο διακηρυγμένος στόχος της  τουρκικής πλευράς ήταν να θέσει στο τραπέζι την απαίτηση της για λύση δύο κυρίαρχων κρατών στην Κύπρο. Επέδωσε στον ΓΓ σχετικό υπόμνημα, ο οποίος το αποδέχθηκε ως θέση των δύο, εκ των πέντε συμμετεχόντων, (Τουρκία-τ/κ κοινότητα). Αυτό άλλωστε είχε πράξει και ο τότε προεδρεύων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου κ.  Βενιζέλος, ο οποίος παρέλαβε το υπόμνημα της Τουρκίας περί εκλιπούσας Κυπριακής Δημοκρατίας. Διευκρίνισε δε ο ΓΓ ότι, προκειμένου περί άτυπης συνάντησης, είναι αποδεκτό η κάθε πλευρά να θέτει τις θέσεις της. Η ε/κ πλευρά δεν ζήτησε από το ΓΓ να επιστρέψει ως απαράδεκτο το υπόμνημα. Αρκέστηκε στις ανεπίσημες δηλώσεις του ότι έχει σαφή εντολή από το Συμβούλιο Ασφαλείας ως προς τη μορφή της επιδιωκόμενης λύσης ΔΔΟ. Ο κ. Αναστασιάδης δεν εξέφρασε οποιαδήποτε ανησυχία σχετικά με την ταυτόχρονη δήλωση του ΓΓ περί της ευχέρειας τετραγωνισμού του κύκλου στην πολιτική. Ήδη, δύο από τα μόνιμα Μέλη Ασφαλείας, το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ «…καλούν και τις δύο πλευρές να επιδείξουν ευελιξία…» κατά την περίοδο των 2-3 μηνών μέχρι την επόμενη άτυπη συνάντηση που θα συγκαλέσει ο ΓΓ. Ο αναμενόμενος τετραγωνισμός του πολιτικού κύκλου θα περιλαμβάνει αναπόφευκτα και το τουρκικό υπόμνημα περί λύσης δύο κυρίαρχων κρατών. Τότε, θα καταλήξουμε, χάρη και στη δική μας «ευελιξία», σε λύση με κυριαρχική ισότητα. Η δε Τουρκία θα εισέλθει επίσημα και νόμιμα, με τη δική μας σύμφωνη γνώμη, στην πολιτική ζωή της Κύπρου. Αυτό θα είναι και το επόμενο βήμα-επιτυχία για την Τουρκία. Η δική μας πολιτική ηγεσία και πάλι θα πανηγυρίζει, διότι «υπό τις περιστάσεις…» η Τουρκία δεν θα έχει πετύχει τον στόχο της, για δύο κράτη.

Για να φτάσουμε σε αυτή την παταγώδη αποτυχία, προηγήθηκε μακρά σειρά λαθών και αποτυχιών από τον ΓΓ. Χωρίς τη δυναμική αντίδραση της ε/κ πολιτικής ηγεσίας. Ο ΓΓ:

-Υπέκυψε στην απαίτηση της Τουρκίας περί της μη επίσημης παρουσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως παρατηρητού, ιδιότητα που απέκτησε σε προηγούμενη ανάλογη διάσκεψη. Η ε/κ πλευρά αποδέχθηκε να συμμετέχει στη Γενεύη, χωρίς την επίσημη συμμετοχή της ΕΕ, της οποίας η απούσα από τη Γενεύη ΚΔ, είναι μέλος.

-Απείλησε ότι θα καταθέσει την εντολή που έλαβε από το Συμβούλιο Ασφαλείας, χωρίς τη δημόσια υπόδειξη από το κ. Αναστασιάδη ότι δεν νομιμοποιείτο να το πράξει, χωρίς την ταυτόχρονη υποβολή παραίτησης του ως ΓΓ.

-Περιορίστηκε, τελικά, σε απλή αναφορά των θέσεων των δύο ισότιμων πλευρών, χωρίς να τονίσει το γεγονός ότι οι θέσεις της μιας πλευράς ανταποκρίνονται στη μορφή λύσης που έχει αποφασίσει το Συμβούλιο Ασφαλείας, ενώ οι θέσεις της άλλης  πλευράς εκφεύγουν της εντολής που έχει λάβει.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, αντιλαμβανόμενος την πλήρη αποτυχία στη Γενεύη, ευχαρίστησε την κομματική ηγεσία που τον συνόδευε, για την υποστήριξη της, θεωρώντας ότι με αυτό τον τρόπο η ευθύνη θα βαραίνει όλους. Ίσως όμως, μετά την επιστροφή τους στην πατρίδα Κύπρο, κάποιοι νοιώσουν την ανάγκη να λάβουν ριζοσπαστικές, πλέον, αποφάσεις. Για το μέλλον αυτής της κυβέρνησης και αυτού του τόπου.

* Δικηγόρος, διεθνολόγος