Ημέρες έντονου βομβαρδισμού στη Λωρίδα της Γάζας εντάθηκε την Τετάρτη, με ισραηλινά μαχητικά αεροσκάφη να βομβαρδίζουν τοποθεσίες που ανήκουν σε παλαιστινιακές ένοπλες ομάδες, καθώς και κτίρια της αστυνομίας και πολυκατοικίες όπου διαμένουν άμαχοι πολίτες. Από τότε που η επίθεση άρχισε αργά τη Δευτέρα, το υπουργείο Υγείας της Γάζας αναφέρει ότι σκοτώθηκαν τουλάχιστον 53 άτομα, συμπεριλαμβανομένων 14 παιδιών. Περισσότεροι από 300 άλλοι τραυματίστηκαν.
Στον απόηχο της νέας αναζωπύρωσης του πολέμου στη γειτονική μας Παλαιστίνη, το υπουργείο εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας δημοσίευσε tweet με το εξής περιεχόμενο: “Δηλώνουμε βαθιά ανησυχία για την πρόσφατη κλιμάκωση της βίας και από το μπαράζ πυραύλων που εκτοξεύτηκαν αδιάκριτα από τη Γάζα εναντίον αμάχων στο Ισραήλ. Αυτό είναι εντελώς απαράδεκτο και πρέπει να τελειώσει τώρα. Προτρέπουμε την αυτοσυγκράτηση από όλες τις πλευρές, καλώντας τους να συμμετάσχουν σε προσπάθειες αποκλιμάκωσης.”
Παράλληλα, στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Εξωτερικών, σε κείμενο που αναθεωρήθηκε πριν μόλις έξι μήνες αναγράφεται το εξής: “Η Κυπριακή Δημοκρατία αναγνώρισε το Κράτος της Παλαιστίνης το 1988 και αποδεικνύει ενεργά την αλληλεγγύη της προς τον παλαιστινιακό λαό και τον αγώνα τους για ανεξαρτησία…Η Κυπριακή Δημοκρατία υποστηρίζει μια ολοκληρωμένη και τελική λύση δύο κρατών βάσει των συνόρων του 1967 με την Ανατολική Ιερουσαλήμ ως την πρωτεύουσα ενός ανεξάρτητου και βιώσιμου παλαιστινιακού κράτους.”
Για την ιστορία, η πλειοψηφία των Παλαιστινίων δεν προκρίνει λύση δύο κρατών, αλλά μια λύση ενός κοινού κράτους με καθεστώς ισότητας μεταξύ πολιτών της ανεξάρτητης Παλαιστίνης, ανεξαρτήτως εθνότητας, θρησκείας και άλλων χαρακτηριστικών. Κάτι δηλαδή παρόμοιο με τον αγώνα των Κυπρίων. Αν μάλιστα μελετήσουμε με προσοχή τις δύο περιπτώσεις θα εντοπίσουμε αβίαστα πολλές ομοιότητες. Από την ειρηνική συμβίωση μεταξύ των πληθυσμών στις αρχές του 20ού αιώνα, την ελεγχόμενη διχοτόμηση από τις βρετανικές αποικιοκρατικές δυνάμεις και τον εποικισμό, μέχρι την ίδια τη σημαία του αυτοανακυρηχθέντος καθεστώτος της Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου.
Πώς ξεκίνησε όμως αυτή η νέα αναζωπύρωση των μαχών και πώς η Κύπρος επηρεάζει και επηρεάζεται από την κατάσταση;
Στις 26 Ιανουαρίου, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου δημοσίευσε στο λογαριασμό του στο Twitter ένα βίντεο στα πλαίσια της νέας προεκλογικής του καμπάνιας, στο οποίο εμφανίζεται ένας χάρτης ολόκληρης της περιοχής της ιστορικής Παλαιστίνης με τη λεζάντα «ένα κράτος».
Δεν ήταν η πρώτη φορά που ένας εξέχων ισραηλινός πολιτικός εξέφρασε δημόσια την αφοσίωσή του στο όραμα του Μεγάλου Ισραήλ – ενός εβραϊκού κράτους έθνους που είναι κυρίαρχο σε όλα τα εδάφη μεταξύ του ποταμού Ιορδάνη και της Μεσογείου, συμπεριλαμβανομένων των παλαιστινιακών εδαφών. Στην πραγματικότητα, τέτοιες δηλώσεις είναι τόσο συχνές στις προεκλογικές εκστρατείες του Ισραήλ που το tweet του Νετανιάχου δεν προκάλεσε καμία σοβαρή συζήτηση στη διεθνή σκηνή.
Στις 23 Μαρτίου, ο Νετανιάχου κερδίζει τις εκλογές οι οποίες ανακηρύχθηκαν κατόπιν της απόρριψης του ετήσιου προϋπολογισμού του κράτους από την πλειοψηφία της βουλής, χωρίς όμως να εξασφαλίζει την απαραίτητη πλειοψηφία για να σχηματίσει κυβέρνηση. Ήδη από τον Απρίλιο η ένταση άρχισε να ανεβαίνει με τον Ισραηλινό κατά συνθήκη πρωθυπουργό να προχωρά προς δικαιολόγηση/υλοποίηση των δεσμεύσεών του. Όσο πλησίαζαν οι μέρες του Ραμαζανιού, της ιερότερης περιόδου του χρόνου για τον μουσουλμανικό πληθυσμό – αντίστοιχο του χριστιανικού Πάσχα – οι προκλήσεις αυξάνονταν, με εικόνες από δεκάδες περιπτώσεις βίαιων θεσμικών διώξεων παλαιστινιακών οικογενειών από τις εστίες τους, να κάνουν τον γύρο του κόσμου.
Palestinians Fight to Keep Homes From Israeli Settlement
Αυτές οι οργανώσεις ισχυρίζονται ότι η γη στην οποία ζουν οι οικογένειες ήταν αρχικά υπό εβραϊκή κυριότητα, αλλά οι Παλαιστίνιοι το βλέπουν αυτό ως συνέχιση της επίσημης ισραηλινής επεκτατικής πολιτικής, που σκοπό της έχει να εκτοπίσει όσους περισσότερους Παλαιστινίους από την Ιερουσαλήμ, προκειμένου να διατηρήσει την πλειοψηφία της εβραϊκής ταυτότητας στην πόλη και να την θεσπίσει ως πρωτεύουσα του Ισραήλ. Τα Ηνωμένα Έθνη προειδοποίησαν ότι οι προγραμματισμένες απελάσεις μπορεί να ισοδυναμούν με «εγκλήματα πολέμου».
Την Παρασκευή, δεκάδες χιλιάδες μουσουλμάνοι προσκυνητές γέμισαν το συγκρότημα Τζαμί Al-Aqsa – τον τρίτο ιερότερο χώρο του Ισλάμ – για να προσευχηθούν την τελευταία Παρασκευή του Ραμαζανιού, με πολλούς να παραμένουν στον χώρο για να διαμαρτυρηθούν ενάντια στις απελάσεις. Η αστυνομία επιχείρησε να επιβληθεί της κατάστασης χρησιμοποιώντας βαριές σφαίρες με επίστρωση από καουτσούκ και χειροβομβίδες καπνού και κρότου-λάμψης, σε διαδηλωτές που απάντησαν ρίχνοντας πέτρες. Περίπου 205 Παλαιστίνιοι και 17 Ισραηλινοί αξιωματικοί τραυματίστηκαν.
Μετά από ένα βίαιο Σαββατοκύριακο, οι ισραηλινές δυνάμεις ασφαλείας πραγματοποίησαν τη Δευτέρα μια γρήγορη επιδρομή στο συγκρότημα Al-Aqsa, πυροβολώντας και πάλι επικαλυμμένες λαστιχένιες σφαίρες, δακρυγόνα και χειροβομβίδες σε συγκεντρωμένους προσκυνητές, πυροδοτώντας διεθνή οργή και τραυματίζοντας περισσότερους από 300 Παλαιστίνιους. Τραυματίστηκαν επίσης περίπου 20 Ισραηλινοί αξιωματικοί.
Ένας Παλαιστίνιος έφτιαξε ένα γλυπτό του “Τρούλου του Βράχου” χρησιμοποιώντας λαστιχένιες σφαίρες και χειροβομβίδες που χρησιμοποιήθηκαν από την ισραηλινή αστυνομία εναντίον των Παλαιστινίων προσκυνητών.
Αργότερα, η Χαμάς ανακοίνωσε ότι είχε δώσει τελεσίγραφο για το Ισραήλ να απομακρύνει τις δυνάμεις ασφαλείας του από το συγκρότημα Al-Aqsa και τη γειτονιά Sheikh Jarrah έως τις 6 μ.μ. τοπική ώρα. Μέχρι νωρίς το πρωί της Τρίτης, η Χαμάς είχε εκτοξεύσει περίπου 200 ρουκέτες προς το Ισραήλ, σύμφωνα με τον ισραηλινό στρατό, συμπεριλαμβανομένων αρκετών που στοχεύουν στην Ιερουσαλήμ, με πολλές να αναχαιτίζονται από το αμυντικό σύστημα Iron Dome του Ισραήλ. Τουλάχιστον δύο Ισραηλινοί σκοτώθηκαν. Τα αντίποινα που ακολούθησαν από πλευράς των Ισραηλινών έπνιξαν την λωρίδα της Γάζας στις φλόγες δολοφονώντας δεκάδες αμάχων, μεταξύ αυτών και τουλάχιστον 14άρων παιδιών.
Πού βρίσκεται όμως η Κυπριακής Δημοκρατία σε αυτή την κατάσταση; 427 χιλιόμετρα από τη Λωρίδα της Γάζας (λιγότερο από 1μιση κυκλική διαδρομή Λευκωσία – Πάφος), κάποιες φορές και μόνο στα λόγια στο πλευρό των Παλαιστινίων και σε πλήρη συνεργασία στρατιωτικά και εμπορικά με το Ισραήλ. Η συνεργασία για την διαχείριση των κοιτασμάτων φυσικού αερίου είναι αποτελεί γνωστό πεδίο, εξέλιξη που ακολούθησε την οριοθέτηση της κυπριακής ΑΟΖ από την κυβέρνηση Χριστόφια και σχετικές συναντήσεις με τον τότε Ισραηλινό ηγέτη, Σιμόν Πέρες. Με την εκλογή Αναστασιάδη όμως το 2012 οι εμπορικές συμφωνίες μεταξύ Λευκωσίας και Τελ-Αβίβ εκτοξεύθηκαν με κορυφαία γνωρίσματα την αεροπορική σύνδεση και την προμήθεια των “περίφημων” τεθωρακισμένων οχημάτων της κυπριακής αστυνομίας με την επωνυμία “Αίαντας”. Τα οικονομικά στατιστικά κάνουν λόγο για εμπόριο ύψους πέραν των 413 εκατομμυρίων αμερικανικών δολαρίων μεταξύ των δύο χωρών εντός του 2020, με τα 91εκ. να αφορούν κυπριακές εξαγωγές και 322εκ. εισαγωγές. (tradingeconomics.com)
Τον πλέον σημαντικό ρόλο, κυρίως σε επίπεδο συμβολισμού, διαδραματίζει η αμυντική συμμαχία μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ. Τουλάχιστον πέντε κοινές ασκήσεις έχουν διενεργηθεί τα τελευταία δύο χρόνια με τρεις εξ’ αυτών εντός των τελευταίων μηνών. Ουσιαστικά το κυπριακό FIR είναι ανοικτό για τα ισραηλινά μαχητικά αεροσκάφη, κάτι το οποίο δεν εξυπηρετεί να μηνύματα που κατά τα άλλα το Υπουργείο Εξωτερικών καταγράφει στην ιστοσελίδα του. Ουσιαστικά με το πρόσχημα της διπλωματικής αντιπαλότητας μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας – “ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος μου”, αλλά και της βαθιάς πλέον οικονομικής μας συνεργασίας, “θάβεται” η αλληλεγγύη από την Κυπριακή Δημοκρατία προς το κράτος και το λαό της Παλαιστίνης.
Αυτή η προσέγγιση όμως αποδοκιμάζεται έντονα από μεγάλη μερίδα του κυπριακού πληθυσμού, που θεωρεί χρέος μας την έμπρακτη συμπαράσταση του κυπριακού λαού προς τον παλαιστινιακό, κυρίως λόγω της φύσης του κοινού μας αγώνα. Αυτή η διάσταση εν μέρει εκφράζεται από τις αντιδράσεις στα σχετικά δημοσιεύματα όπως το tweet του υπουργείου εξωτερικών που προαναφέρθηκε και με διοργανώσεις εκδηλώσεων που έπονται προς υποστήριξη της Παλαιστίνης. Δυστυχώς όμως οι κυβερνώντες φαίνεται ότι και σε αυτό το πεδίο απέχουν από την πραγματική αντιπροσώπευση του κυπριακού λαού και αναλώνονται σε αντιπροσώπευση συγκεκριμένων συμφερόντων…
Ειδικός Πολιτικής Επικοινωνίας
