Ο τίτλος θα μπορούσε να δικαιολογηθεί απλά και μόνο από τις αντιδράσεις των πολιτών καθώς πλησιάζουμε στις βουλευτικές εκλογές της 30ής Μαΐου. Ένα σημαντικό μέρος των πολιτών που προσεγγίζουμε προεκλογικά μάς το δηλώνει ξεκάθαρα: δεν πιστεύουμε πλέον στα κόμματα, θέλουμε να ψηφίζουμε πρόσωπα από διαφορετικά ψηφοδέλτια, θέλουμε «οριζόντια ψηφοφορία». Μια τελευταία έρευνα της κοινής γνώμης από την εταιρεία CYMAR έδειξε ότι το 79% των πολιτών υποστηρίζει την “οριζόντια ψηφοφορία” ενώ μόνο το 17% (προφανώς οι πολύ πιστοί ψηφοφόροι των κομμάτων) τάσσονται κατά. Μια παλαιότερη έρευνα της εταιρείας PRIME έδειξε ότι το 60% αυτών που δηλώνουν ότι θα απείχαν από τις εκλογές θα ψήφιζαν σίγουρα αν είχαν το δικαίωμα να ψηφίζουν «οριζόντια». Εκ πρώτης όψεως λοιπόν θα έλεγε κανείς ότι η υιοθέτηση κάποιου συστήματος «οριζόντιας ψηφοφορίας» θα μπορούσε να αποτελέσει και ένα από τα μέτρα για αντιμετώπιση της καλπάζουσας αποχής των πολιτών από την ψηφοφορία.
Η αλήθεια όμως είναι ότι θυμήθηκα την «οριζόντια ψηφοφορία» για άλλο λόγο. Πληροφορήθηκα ότι στις πρόσφατες εκλογές για τη δημαρχία του Λονδίνου (5 εκατομμύρια ψηφοφόροι) υιοθετήθηκε για πρώτη φορά ένα σύστημα «οριζόντιας ψηφοφορίας». Πρόκειται για το σύστημα της «συμπληρωματικής ή δευτερεύουσας ψήφου», γνωστό από την εφαρμογή του σε πολλές άλλες χώρες (π.χ. Αυστραλία, Γερμανία κ.λπ.). Μέχρι σήμερα οι εκλογές για τη δημαρχία του Λονδίνου διεξάγονταν με το σύστημα που μας κληρονόμησαν οι Βρετανοί για τις προεδρικές και δημαρχιακές εκλογές και στην Κύπρο. Νικητής των εκλογών είναι αυτός/τή που θα συγκεντρώσει το 50% και πλέον των ψήφων σε εκλογές ενός ή δύο γύρων. Φέτος οι Βρετανοί κατήργησαν (λόγω ίσως και του κορωνοϊού) τον δεύτερο γύρο των εκλογών και υιοθέτησαν το σύστημα της «συμπληρωματικής ψήφου» που είναι μια μορφή οριζόντιας ψηφοφορίας, αφού ο ψηφοφόρος μπορεί να επιλέξει όχι μόνο έναν αλλά δύο από τους υποψηφίους. Στους δύο πρώτους/τες σε πρωτεύοντες ψήφους υποψήφιους, προστίθενται και οι δευτερεύουσες ψήφοι (οι ψήφοι από την οριζόντια ψηφοφορία). Όποιος υποψήφιος/ια λάβει το μεγαλύτερο άθροισμα πρωτευόντων και οριζόντιων ψήφων είναι ο/η νικητής/τρια.
Φρονώ ότι τη νέα Βουλή πρέπει να την προβληματίσει άμεσα η ιδέα να υιοθετηθεί αυτό το σύστημα «οριζόντιας ψηφοφορίας» στις προσέχεις προεδρικές εκλογές. Έτσι θα γλυτώσουμε από το γνωστό αλισβερίσι που γίνεται μεταξύ κομμάτων και μεταξύ υποψηφίων στην εβδομάδα που μεσολαβεί των δύο γύρων. Θα γλυτώσουμε και από τα βρώμικα παιχνίδια πριμοδότησης που ζήσαμε τις τελευταίες δύο προεδρικές εκλογές. Οι ίδιοι οι ψηφοφόροι θα καθορίζουν το τελικό αποτέλεσμα αφού θα έχουν και τη δευτερεύουσα επιλογή στη διάθεσή τους από την αρχή. Επιπλέον θα γλυτώσουμε και τα έξοδα μιας συχνά αχρείαστης εκλογικής διαδικασίας.
Για να έχουμε όμως ελπίδες για υιοθέτηση της οριζόντιας ψηφοφορίας (σε οποιοδήποτε επίπεδο) θα πρέπει να αλλάξουν οι συσχετισμοί στη Βουλή. Τα τελευταία χρόνια έχω καταβάλει υπεράνθρωπες προσπάθειες για να πείσω την πλειοψηφία των βουλευτών για τα πλεονεκτήματα της «οριζόντιας ψηφοφορίας». Το Νοέμβριο του 2015 η πρώτη πρόταση νόμου μου καταψηφίστηκε από όλα τα μεγάλα κόμματα (ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ, ΔΗΚΟ, ΕΔΕΚ) με μόνο 4 ψήφους υπέρ, αυτές των μικρών κομμάτων. Η τελευταία μου προσπάθεια (μετά από άλλες τρεις αποτυχημένες που μεσολάβησαν) πήγε καλύτερα (22 υπέρ – 27 κατά) λόγω της μετακίνησης του ΔΗΣΥ αλλά και της αυξημένης παρουσίας των μικρών κομμάτων τα οποία -πλην του φανατικά εναντίον ΕΛΑΜ- τάσσονται παραδοσιακά υπέρ της «οριζόντιας ψηφοφορίας».
Λοιπόν, όσοι/ες θέλουμε να πάμε ένα βήμα μπροστά στην υιοθέτηση της «οριζόντιας ψηφοφορίας» πρέπει να ενισχύσουμε τα μικρά κόμματα και οπωσδήποτε, φυσικά Οικολόγους.
