Η μητέρα μας η Ορθόδοξη Εκκλησία, μέσα στο πλαίσιο του λειτουργικού της χρόνου, μας καλεί και φέτος να γιορτάσουμε το μεγαλύτερο θαύμα που επιτέλεσε ο Χριστός, που δεν είναι άλλο από την εκ νεκρών Ανάστασή Του.
Το γεγονός αυτό το είπε ο Κύριος, ο οποίος απευθυνόμενος στους Ιουδαίους, ανέφερε: «Λυσατε τον ναόν τούτον και εν τρισίν ημέραις εγερώ αυτόν». Γκρεμίστε τον ναόν τούτον, δηλαδή θανατώστε τον ναό του Σώματός Μου κι εγώ σε τρεις μέρες θα τον ανοικοδομήσω, δηλαδή σε τρεις μέρες θα αναστηθώ από τον τάφο.
Ο ιερός Χρυσόστομος, βασισμένος στην Παύλειο Θεολογία που αποφαίνεται πως «ή Χριστός ουκ εγήγερται, ματαία η πίστις ημών», θα διακηρύξει: «ή Χριστός ουκ εγήγερται, πας ο της οικονομίας λόγος ανατέτραπται».
Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς υποστηρίζει πως η ανάσταση του Χριστού υπήρξε καταλυτική διάψευση του διαβόλου, ο οποίος «εκίνησεν εις φόνον τους Ιουδαίους, νομίσας ότι τον Χριστόν από της γης εξέβαλεν και το όνομα Αυτού ηχρίωνεν». Ο διάβολος υποκίνησε τους Ιουδαίους να φονεύσουν τον Χριστό, νομίζοντας πως μ’ αυτόν τον τρόπο θα διέγραφε την παρουσία Του από τη γη και τους ανθρώπους.
Ο μέγας Αθανάσιος πάλι, ερμηνεύοντας θεολογικά το γεγονός της Αναστάσεως στο περισπούδαστο έργο του «Περί Ενσάρκου Επιφανίας του Λόγου και Καταριανών», αναφέρει: «Το του Κυρίου σώμα απέθανεν ως θνητόν, ανέζησεν δε διά την εν Αυτώ ζωήν». Ο Χριστός, όντας τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος, ως άνθρωπος που είχε λάβει την προπτωτική ανθρώπινη φύση, πέθανε επί του Σταυρού, όμως αναστήθηκε διότι σε Αυτόν κατοικούσε, κατά τον απόστολο Παύλο «παν το πλήρωμα της Θεότητος σωματικώς».
Εξάλλου, σπουδαίες είναι και οι θεολογικές παρατηρήσεις του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, που σχετίζονται με το γεγονός της Αναστάσεως. Κατά τον μεγάλο αυτόν Πατέρα της Ανατολής, οι λευκοφορεμένοι Άγγελοι που εμφανίζονται στον τάφο του αναστημένου Χριστού δείχνουν «το καθαρόν και φωτοειδές της εαυτών φύσεως», γεγονός που σημαίνει ότι οι Άγγελοι, είναι καθαρές, άυλες, φωτεινές υπάρξεις. Ο ένας κάθεται εκεί που ήταν τοποθετημένο το κεφάλι του Χριστού «δεικνύς την του Χριστού Θεότητα», δείχνοντας δηλαδή ότι ο Χριστός είναι Θεός αληθινός. Ο άλλος πάλι, εκεί που ήταν τοποθετημένα τα πόδια Του. Με αυτό τον τρόπο, κατά τον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, έδειχνε την ενανθρώπιση του Λόγου, ότι δηλαδή ο Χριστός, αν και Θεός αληθινός, έγινε και άνθρωπος για την σωτηρία του κόσμου.
Το σπήλαιο στο οποίο τοποθετήθηκε το νεκρό σώμα του Χριστού είναι τύπος του ορθόδοξου ναού. Ο χώρος στον οποίο τοποθετήθηκε το πανίερο σώμα Του, τύπος της Αγίας Τράπεζας, επί της οποίας τοποθετείται διά του μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας το Θεανδρικό Σώμα του Κυρίου. Έτσι, κατά τον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, ο άνθρωπος που κοινωνεί το Σώμα και το Αίμα του αναστημένου Χριστού, γίνεται σαν την αγία Μαρία Μαγδαληνή και βλέπει και συνομιλεί με τον αναστημένο Χριστό, πνευματικώ τω τρόπω και γίνεται θεοειδής. «Διά της θέας των Τιμίων Δώρων, και της Αυτών μεθέξεως, όλος θεοειδής εκτελείται ο άνθρωπος».
Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς μάς πληροφορεί πως με την εις Άδου κάθοδον του Χριστού τη μέρα του Σαββάτου έγινε η επανάκλησις των ψυχών. Τη δε Κυριακή που αναστήθηκε, έγινε η αναστοιχείωσις του κόσμου παντός. Έτσι λοιπόν, κατά τον άγιο Γρηγόριο, κάθε κυριακάτικη Λειτουργία είναι τίμηση και ανάμνηση του γεγονότος της Αναστάσεως και της εμφανίσεως του Χριστού στους μαθητές Του.
Αξίζει να σημειώσουμε πως, κατά τον άγιο Μάξιμο τον Ομολογητή, μεγάλο φιλοκαλικό Πατέρα της Ορθοδοξίας, η Σταύρωση αλλά και η Ανάσταση του Χριστού, είναι έκφραση της τέλειας αγάπης Του, που αγκαλιάζει όλους τους ανθρώπους, ανεξάρτητα από φυλετική ή κοινωνική τοποθέτηση, και την οποία αγάπη και εμείς πρέπει να έχουμε προς όλους. Επισημαίνει για την αγάπη του Χριστού ότι «υπέρ πάντων έπαθεν και την ελπίδα της Αναστάσεως εξ ίσου πάσιν εδωρήσατο».
Από την πλευρά τη δική του πάλι, ο ιερός Χρυσόστομος σημειώνει πως ο αναστημένος Χριστός μάς έδειξε πως «η ζωή ημών ου μέχρι του παρόντος έστηκεν», δηλαδή η ζωή του ανθρώπου δεν τερματίζεται με τον θάνατο, αφού υπάρχει ανάσταση και ο άνθρωπος είναι προορισμένος για την αιωνιότητα. Η Ανάσταση λοιπόν του Χριστού σηματοδοτεί την υπέρβαση του υπαρξιακού προβλήματος του θανάτου.
Ο άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς, αναφερόμενος στην πεσιμιστική θεώρηση της ζωής του ανθρώπου, που απορρίπτει την Ανάσταση του Χριστού, αλλά και τη δική του προσωπική ανάσταση, επισημαίνει: «Αν ο Χριστός δεν αναστήθηκε, αυτό σημαίνει πως ολόκληρος ο κόσμος είναι ένα απέραντο νεκροταφείο και οι άνθρωποι τραγικοί υποψήφιοι μελλοθάνατοι».
ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ!
*Διευθυντής γραφείου Ορθοδόξου Ομολογίας, Ιερά Μητρόπολη Λεμεσού
