Εμ, βέβαια! Οι κριτικοί κριτικάρουν πάντοτε τους άλλους, ουδέποτε τον εαυτό τους.
Ας θυμηθούμε τι έλεγαν οι αρχαίοι μας πρόγονοι: «Έκαστος φέρει πήρας δύο…», δηλαδή, καθένας κουβαλά δυό σακκούλες: Την μια μπροστά του και την άλλη πίσω του. Η μπροστινή περιέχει τα ελαττώματα των άλλων, ενώ η πισινή περιέχει τα δικά του, γι’ αυτό και ο κάθε άνθρωπος δεν βλέπει τα δικά του ελαττώματα, αλλά μόνον εκείνα των άλλων, τα οποία κρίνει ή κατακρίνει.
Έτσι εξηγείται η νοοτροπία της συντριπτικής πλειονότητας των ανθρώπων γενικώς κι’ όχι μόνον των κριτικών. Όταν, όμως μιλούμε για κριτική, δεν εννοούμε μόνο την κακόπιστη κριτική που είναι πάντα κακή. Εννοούμε και την καλόπιστη κριτική, καλή ή κακή.
Η κακόπιστη κριτική, κακή πάντοτε εννοείται, γίνεται συνήθως από κομπλεξικά ανθρωπάκια ή από ανήθικους επαγγελματικούς ανταγωνιστές ή πολιτικούς αντιπάλους ή από πληρωμένους τύπους ή από… αντεραστές! Η καλόπιστη κριτική, καλή ή κακή, είναι πάντοτε αντικειμενική και γίνεται από ακομπλεξάριστους ανθρώπους με ηθικές αξίες, ανοικτό πνεύμα και καλή ανατροφή.
Όλα καλά στη θεωρία. Στην πράξη όμως, το πρόβλημα είναι πώς να ξεχωρίζουμε τους καλόπιστους από τους κακόπιστους κριτικούς εμείς οι απλοί άνθρωποι, μορφωμένοι ή αμόρφωτοι, για να αποφασίζουμε ποιους θα πιστεύουμε. Έλα, ντε! Πώς θα μπούμε στο μυαλό του καθενός;
Μόνο ένας τρόπος υπάρχει κατά τη γνώμη μου, αλλά κι’ αυτός όχι χωρίς δυσκολίες: Να είμαστε καλά, πολύ καλά ενημερωμένοι. Να χρησιμοποιούμε τη λογική μας κι’ όχι να καταπίνουμε αβασάνιστα και αμάσητα σαν χάνοι ό,τι μας σερβίρουν. Να μην παρασυρόμαστε από λαοπλάνους ή θεατρίνους που μας παραμυθιάζουν, είτε πολιτικούς, είτε άλλους, ενώ προηγουμένως οι ίδιοι άλλα έλεγαν κι έκαναν. Δυστυχώς, γέμισε ο τόπος από διάφορους τέτοιους τύπους που, ενσυνείδητα ή ασυνείδητα, βγάζουν τη γλώσσα τους περίπατο και όποιον πάρει ο χάρος.
Ιδίως, τώρα που διανύουμε προεκλογική περίοδο, ας έχουμε τα μάτια μας ανοικτά και ας είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί σ’ ό,τι βλέπουμε κι ό,τι ακούμε, κυρίως από πρόσωπα που προβάλλονται στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, ώστε να ξεχωρίζουμε, κατά το δυνατόν, σε ποιους να πιστεύουμε και σε ποιους να γυρίζουμε την πλάτη.
Και, ο Θεός βοηθός!
*Δικηγόρος, πρώην Εισαγγελέας της Δημοκρατίας