Η πιο πρόσφατη καλλιτεχνική έρευνα της Θεοπίστης Στυλιανού-Λάμπερτ παρουσιάζεται στο Pylon Art & Culture στη Λεμεσό, στο πλαίσιο του ευρύτερου επιμελητικού πρότζεκτ του Αλεσάντρο Κατσόλα «An Archaeological Museum at the Threshold».
Η έκθεση «Tracing Angel’s Men» επιστρέφει σε μια έρευνα που πραγματοποιήθηκε στην Κύπρο το 1949 και αναζητά, πέρα από τα αρχεία και τα ανθρωπομετρικά δεδομένα, τους ανθρώπους και τις οικογενειακές ιστορίες που έμειναν πίσω από αυτά.
Αφετηρία της καλλιτεχνικής έρευνας είναι το έργο του Αμερικανού ανθρωπολόγου John Lawrence Angel, ο οποίος βρέθηκε στην Κύπρο το 1949 έπειτα από πρόσκληση του Πορφύριου Δικαίου.
Ο Έιντζελ διέμενε στην Επισκοπή, τότε μικτό χωριό, όπου μελέτησε σκελετικά κατάλοιπα από αρχαιολογικές ανασκαφές και παράλληλα πραγματοποίησε ανθρωπομετρικές έρευνες σε κατοίκους της περιοχής, στο πλαίσιο της μελέτης του για την ιστορία του πληθυσμού της Κύπρου.
Η Στυλιανού-Λάμπερτ στράφηκε στο αρχείο του Έιντζελ, το οποίο σήμερα φυλάσσεται στο Smithsonian Institution στις ΗΠΑ, επιχειρώντας να ανιχνεύσει τη γενεαλογία των ανθρώπων που συμμετείχαν στην έρευνά του. Πολλοί από αυτούς είχαν επίσης εργαστεί σε αρχαιολογικές ανασκαφές στην περιοχή.
Η αναζήτηση δεν έμεινε όμως στο αρχειακό υλικό. Μέσω επιτόπιας έρευνας στην Επισκοπή, την οποία συντόνισε η Θάλεια Ευθυμίου, εντοπίστηκαν απόγονοι των ανδρών αυτών, οι οποίοι κλήθηκαν να μοιραστούν οικογενειακές φωτογραφίες, αναμνήσεις και ιστορίες από την καθημερινή τους ζωή.
Έτσι, το «Tracing Angel’s Men» μετατοπίζει το ενδιαφέρον από το αρχείο ως σύνολο δεδομένων προς τους ανθρώπους που βρίσκονται πίσω από αυτό. Η έκθεση εξετάζει τι συμβαίνει όταν μια ιστορική καταγραφή συναντά τις προσωπικές μνήμες μιας κοινότητας και τι μπορεί να αποκαλυφθεί όταν τα επίσημα τεκμήρια συμπληρώνονται από τις οικογενειακές αφηγήσεις.
Στο επίκεντρο βρίσκεται επομένως και το ίδιο το σύστημα μέσα από το οποίο η αρχαιολογική και ανθρωπολογική γνώση ταξινομεί, τεκμηριώνει και αρχειοθετεί. Η καλλιτέχνις ενδιαφέρεται για όσα μένουν εκτός αυτών των συστημάτων: τις καθημερινές ζωές, τις ατομικές ταυτότητες, τις οικογενειακές σχέσεις, αλλά και τις σιωπές και τα κενά που αφήνει πίσω της κάθε ιστορική καταγραφή.
Μέσα από καλλιτεχνικές παρεμβάσεις, συμμετοχικές μεθόδους και τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, η Στυλιανού-Λάμπερτ επανεξετάζει το υλικό του Angel και αναζητά τρόπους να το επανασυνδέσει με την ανθρώπινη διάστασή του. Το αρχείο αντιμετωπίζεται όχι ως ένα κλειστό και αμετάβλητο σώμα πληροφοριών, αλλά ως ένας χώρος που μπορεί να ενεργοποιηθεί εκ νέου μέσα από τη συνάντηση με ανθρώπους, μνήμες και σύγχρονες αναγνώσεις.
Η έκθεση εντάσσεται στο επιμελητικό πρότζεκτ «An Archaeological Museum at the Threshold» του Αλεσάντρο Κατσόλα, το οποίο εστιάζει στη μεταβατική περίοδο του Κυπριακού Μουσείου στη Λευκωσία, καθώς αυτό προετοιμάζεται να μεταστεγαστεί σε νέο κτήριο. Σ’ αυτό το πλαίσιο, το «Tracing Angel’s Men» θέτει ένα ευρύτερο ερώτημα για το τι σημαίνει να διατηρείται η μνήμη: όχι μόνο μέσα από αντικείμενα και τεκμήρια, αλλά και μέσα από τις ιστορίες των ανθρώπων που συνδέονται με αυτά.
Συντελεστές
- Καλλιτέχνις: Θεοπίστη Στυλιανού-Λάμπερτ
- Επιμέλεια: Alessandro Cazzola
- Έρευνα: Θάλεια Ευθυμίου
- Σχεδιασμός έκθεσης: Ελεονώρα Αντωνιάδου
- Γραφικά: Νουρ Μουσταφά
Πού και πότε
- Λεμεσός, Pylon Art & Culture (95 950857). Εγκαίνια: 9 Οκτωβρίου, 5-9μ.μ. στο πλαίσιο του Limassol Art Walks. 10 & 11 Οκτωβρίου 11π.μ.- 6μ.μ. Διάρκεια: μέχρι 19 Δεκεμβρίου (Πέμπτη–Παρασκευή 5-8μ.μ., Σάββατο 11π.μ.- 1μ.μ.).
