Βαθιά το χέρι στην τσέπη καλούνται να βάλουν χιλιάδες ασθενείς οι οποίοι, μετά τις ανακατατάξεις, λόγω λήξης του διπλώματος ευρεσιτεχνίας (πατέντας), για συγκεκριμένα φάρμακα, είδαν σημαντική αύξηση της συνεισφοράς ΙΙ που καταβάλλουν κατά την εκτέλεση των συνταγών τους στα φαρμακεία του Γενικού Συστήματος Υγείας.
Πρόκειται για φάρμακα τα οποία, αν και οι τιμές δεν έχουν αλλάξει, έχουν βρεθεί σε διαφορετική θέση, στην κατηγορία φαρμάκων στην οποία ανήκουν στους καταλόγους του ΓεΣΥ, με αποτέλεσμα, να επηρεάζεται η δική τους συνεισφορά στο Σύστημα.
«Στην πραγματικότητα πρόκειται για τα φάρμακα που ονομάζουμε “me too” και για τα οποία στις αρχές της εφαρμογής του ΓεΣΥ είχε γίνει μια ειδική συμφωνία μεταξύ Οργανισμού Ασφάλισης Υγείας και φαρμακευτικών εταιρειών», είπε μιλώντας στον «Φ» ο επίτιμος πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου, Μάριος Κουλούμας και εξήγησε: «Σε κάποιες κατηγορίες φαρμάκων, βάσει του καταλόγου του ΓεΣΥ, υπάρχουν σκευάσματα που χορηγούνται για την ίδια πάθηση αλλά δεν περιέχουν μεταξύ τους την ίδια φαρμακευτική ουσία. Δηλαδή ένας ασθενής με συγκεκριμένο καρδιολογικό πρόβλημα μπορεί να παίρνει το Α φάρμακο και ένας άλλος με το ίδιο το πρόβλημα το Β φάρμακο. Επιλέγει ο γιατρός το πιο είναι κατάλληλο για τον κάθε ασθενή. Με απλά λόγια, είναι φάρμακα που κάνουν την ίδια δουλειά αλλά δεν είναι τα ίδια σε ό,τι αφορά την δραστική τους ουσία».
Βάσει του συστήματος με το οποίο καθορίζονται οι συνεισφορές, «όταν σε μια κατηγορία φαρμάκων ενταχθεί φθηνότερο σκεύασμα, συνήθως «σπάζει» η πατέντα ενός πρωτότυπου και εντάσσεται γενόσημό του, τού οποίου η τιμή είναι χαμηλότερη, ο ασθενής που λάμβανε το πρωτότυπο, που περιέχει συγκεκριμένη ουσία έχει την επιλογή να μεταπηδήσει στο γενόσημο και να μην πληρώνει συνεισφορά. Το πρόβλημα αφορά τα υπόλοιπα φάρμακα που ανήκουν μεν στην ίδια κατηγορία αλλά περιέχουν άλλη ουσία.
Βάσει της πρακτικής που είχε συμφωνηθεί το 2019 μεταξύ ΟΑΥ και φαρμακευτικών εταιρειών, η συνεισφορά των φαρμάκων αυτών, προκειμένου να συγκρατηθούν οι συνεισφορές, το ποσό που πληρώνει ο ασθενής καθορίζεται στη διαφορά της τιμής του φαρμάκου που λαμβάνει με το πρωτότυπο φάρμακο που περιέχει άλλη ουσία αλλά η παντέντα του «έσπασε» και υπάρχει πλέον «γενόσημό του».
Αυτή τη στιγμή, είπε ο επίτιμος πρόεδρος της ΟΣΑΚ, «είδαμε σημαντική μείωση στην τιμή φαρμάκων, των οποίων η πατέντα έσπασε αφού ενδεχομένως και οι ίδιες οι εταιρείες να προχώρησαν σε μείωση τιμής, προκειμένου να παραμείνουν οι ασθενείς στο δικό τους φάρμακο και να μην μεταπηδήσουν στο γενόσημο που εντάχθηκε στο ΓεΣΥ και έχει μηδενική συνεισφορά». Αυτό όμως, «έχει σοβαρό αντίκτυπο σε όσους ασθενείς λάμβαναν το πρωτότυπο φάρμακο που περιέχει άλλη ουσία, αλλά ανήκει στην ίδια κατηγορία, καθώς η διαφορά της τιμής τους από την τιμή του πρωτότυπου που έχασε την πατέντα του και, ταυτόχρονα, η τιμή του μειώθηκε σημαντικά, είναι πλέον πολύ μεγάλη και σε κάποιες περιπτώσεις ξεπερνά τα €20».
Συνταξιούχοι οι περισσότεροι ασθενείς
Τα φάρμακα για τα οποία και η ΟΣΑΚ έλαβε παράπονα, τόσο από ασθενείς, όσο και από γιατρούς, χορηγούνται κυρίως σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, συνταξιούχους, αρκετοί εκ των οποίων χαμηλοσυνταξιούχοι που σίγουρα δεν μπορούν να καταβάλλουν κάθε μήνα πέραν των €20 συνεισφορά για ένα μόνο φάρμακο.
«Η αλλαγή ουσίας και η μεταπήδηση στο φθηνότερο φάρμακο της κατηγορίας στην οποία ανήκει το δικό τους φάρμακο, δεν είναι μια λύση η οποία μπορεί να γίνει αποδεκτή. Η αλλαγή ουσίας μπορεί να απορρυθμίσει τους ασθενείς και να τους θέσει σε τεράστιο κίνδυνο. Ως ΟΣΑΚ, δεν μπορούμε αυτή τη στιγμή να δώσουμε κάποια λύση διότι πρόκειται για περιπτώσεις κατά τις οποίες οι ίδιες οι εταιρείες έρχονται και μειώνουν τις δικές τους τιμές, κάτι το οποίο είναι θετικό, επηρεάζουν όμως έτσι τις συνεισφορές των ασθενών που βρίσκονται σε άλλο φάρμακο που ανήκει στην κατηγορία τους αλλά περιέχει διαφορετική ουσία. Εκείνο που λέμε είναι ότι δεν είναι δυνατό να θυματοποιούνται οι ασθενείς. Καλούμε, λοιπόν, τον ΟΑΥ και τις φαρμακευτικές εταιρείες να μπουν χωρίς καθυστέρηση σε έναν εντατικό διάλογο στον οποίο θα συμμετέχει και η ΟΣΑΚ για να επιλύσουμε αυτό το πρόβλημα».
Άρχισαν συζητήσεις με τον Οργανισμό Ασφάλισης Υγείας, λέει η ΟΣΑΚ
Η Ομοσπονδία Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου παρακολουθεί στενά τις σοβαρές επιπτώσεις που προκύπτουν για χιλιάδες ασθενείς από τις πρόσφατες ανακατατάξεις σε συγκεκριμένες κατηγορίες φαρμάκων στο Γενικό Σύστημα Υγείας, οι οποίες συνδέονται με τη λήξη πατεντών κάποιων πρωτότυπων φαρμάκων.
Αυτό αναφέρει σε ανακοίνωσή της η ΟΣΑΚ, επιβεβαιώνοντας ότι το τελευταίο διάστημα έχει λάβει παράπονα τόσο από ασθενείς όσο και από ιατρούς, καθώς οι συγκεκριμένες αλλαγές έχουν οδηγήσει σε σημαντικές αυξήσεις στη συνεισφορά που καταβάλλεται για φάρμακα τα οποία χορηγούνται επί μακρόν, χωρίς να έχει μεταβληθεί η τιμή τους.
Το ζήτημα, σημειώνει, αφορά φάρμακα που εντάσσονται στην ίδια κατηγορία και χορηγούνται για την ίδια πάθηση, αλλά περιέχουν διαφορετική δραστική ουσία. Στις περιπτώσεις αυτές, η επιλογή του φαρμάκου γίνεται από τον θεράποντα ιατρό και δεν μπορεί να καθορίζεται από μεταβολές στη συνεισφορά που προκύπτουν λόγω ανακατατάξεων στους καταλόγους.
Ιδιαίτερα επηρεάζονται, εξηγεί, ασθενείς μεγαλύτερης ηλικίας, κυρίως συνταξιούχοι και χαμηλοσυνταξιούχοι, οι οποίοι καλούνται να καταβάλλουν κάθε μήνα αυξημένα ποσά για τη συνέχιση της φαρμακευτικής τους αγωγής, σε ορισμένες περιπτώσεις για ένα μόνο φάρμακο.
Προσθέτει ότι η επιβάρυνση αυτή δημιουργεί πραγματικό πρόβλημα συμμόρφωσης στη θεραπεία και θέτει τους ασθενείς σε δύσκολη θέση. Η δε μεταπήδηση τους σε άλλο φάρμακο, που περιέχει άλλη δραστική ουσία ενδεχομένως να τους θέσει σε κίνδυνο.
Η ΟΣΑΚ θεωρεί ότι οι ασθενείς δεν μπορεί να επωμίζονται το κόστος αλλαγών που προκύπτουν από τη λήξη πατεντών, τη διαφοροποίηση τιμών και τις σχετικές ανακατατάξεις, ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχει εναλλακτική που να μπορεί να εφαρμοστεί με ασφάλεια και χωρίς αλλαγή της αγωγής.
Για τον λόγο αυτό, η ΟΣΑΚ έχει ήδη αρχίσει συζητήσεις με τον Οργανισμό Ασφάλισης Υγείας για το συγκεκριμένο ζήτημα, με στόχο την εξέταση λύσεων για τις περιπτώσεις στις οποίες παρατηρείται αυξημένη επιβάρυνση των ασθενών.
Παράλληλα, καλεί και τις φαρμακευτικές εταιρείες να προσέλθουν σε διάλογο με την ΟΣΑΚ και τον ΟΑΥ, προκειμένου να συμβάλουν στην αντιμετώπιση του προβλήματος.
Η ΟΣΑΚ αναμένει συγκεκριμένες παρεμβάσεις που να αποτρέπουν τη μετακύλιση του κόστους στους ασθενείς και να διασφαλίζουν ότι καμία ομάδα ασθενών δεν θα επιβαρύνεται δυσανάλογα λόγω αλλαγών στους καταλόγους φαρμάκων.