Άγχος, νεύρα, κατάθλιψη και πολλές άλλες νευροψυχιατρικές διαταραχές όλο και εμφανίζονται πιο συχνά στον σύγχρονο άνθρωπο, κυρίως στον δυτικό πολιτισμό όπου το άτομα αισθάνεται όλο και πιο πολύ την πίεση της μοναξιάς, του ανταγωνισμού και γενικά στις κρίσεις στις ανθρώπινες σχέσεις. Με τον ψυχίατρο Γιώργο Μικελλίδη είχαμε μια διαφορετική συνομιλία. Καινούργια όπλα μπαίνουν στην μάχη για την αντιμετώπιση πολλών και διαφόρων ψυχολογικών διαταραχών.
– «H Διακρανιακή Μαγνητική Θεραπεία είναι μια μη επεμβατική θεραπεία η oποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε μια πληθώρα Νευρoψυχιατρικών διαταραχών». Ολόκληρη η παράγραφος γιατρέ, είναι για τον απλό πολίτη ένας γρίφος. Μπορείτε να μας το κάνετε πιο κατανοητό;
Η Διακρανιακή Μαγνητική Θεραπεία είναι μια νέα και πρωτοποριακή θεραπεία η οποία χρησιμοποιείται εγκεκριμένα και αποτελεσματικά για τη θεραπεία της Κατάθλιψης και της Ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής, αλλά επίσης μπορεί να βελτιώσει τα συμπτώματα διαφόρων νευροψυχιατρικών διαταραχών όπως τη Διπολική Διαταραχή, Σχιζοφρένεια και εξαρτήσεις κ.λπ. (www.cyprusrtms.com). To rTMS είναι μια τεχνική διέγερσης του εγκεφάλου που βασίζεται στην παραγωγή σύντομων μαγνητικών πεδίων χρησιμοποιώντας ένα μονωμένο πηνίο που τοποθετείται πάνω από το τριχωτό της κεφαλής. Η θεραπεία δεν απαιτεί αναισθησία ή καταστολή, γεγονός που επιτρέπει στο άτομο να συνεχίσει κανονικά τις καθημερινές του εργασίες. Η θεραπεία που προσφέρουμε έχει αποδειχθεί μια ασφαλής επιλογή θεραπείας η οποία μπορεί να επιφέρει σημαντική βελτίωση των συμπτωμάτων μιας νευροψυχιατρικής διαταραχής (https://www.youtube.com/watch?v=-rVsBXlX6S0) αλλά και γενικά της ποιότητας ζωής ενός ατόμου.
– Πόσο καιρό εφαρμόζεται το rTMS στην Κύπρο και πως βλέπετε τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα του;
Η θεραπεία rTMS ξεκίνησε να εφαρμόζεται στην Κύπρο περίπου τις αρχές του 2017. Από τότε μέχρι σήμερα αρκετοί είναι οι ασθενείς που έλαβαν τη συγκεκριμένη θεραπεία, ως επιλογή θεραπείας για διάφορες νευροψυχιατρικές διαταραχές. Η ανατροφοδότηση που λαμβάνουμε από αυτούς τους ασθενείς είναι πολύ θετική, αφού ένα μεγάλο ποσοστό εξ αυτών ανταποκρίνεται σε μεγάλο βαθμό στην θεραπεία. Η ερευνητική κοινότητα διεξάγει συνεχώς ερευνητικά προγράμματα και μελέτες για την εξεύρεση νέων και αποτελεσματικών πρωτοκόλλων θεραπείας rTMS. Προσπαθούμε να είμαστε συνεχώς ενημερωμένοι για τα πιο πρόσφατα ερευνητικά και κλινικά δεδομένα, προκειμένου να διασφαλίσουμε όσο το δυνατόν μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.
– Πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι για έναν πάσχοντα να στραφεί ουσιαστικά στην εφαρμογή εξελιγμένης τεχνολογίας για να ανακουφιστεί από τις διαταραχές που τον ταλαιπωρούν;
Στις μέρες μας ένα αρκετά μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού ταλαιπωρείται από διάφορες νευροψυχιατρικές διαταραχές. Η λήψη φαρμακευτικής αγωγής αποτελεί στις πλείστες περιπτώσεις την πρωταρχική επιλογή θεραπείας. Παρά ταύτα, ένα σημαντικό ποσοστό αυτών των ασθενών εξακολουθεί να μην παρουσιάζει σημαντική κλινική βελτίωση. Για παράδειγμα περίπου το 1/3 των ασθενών με κατάθλιψη παρουσιάζει ανθεκτική στη θεραπεία κατάθλιψη (treatment resistant depression, TRD), μια κλινική κατάσταση όταν ένας ασθενής δεν μπορεί να λάβει σημαντική κλινική βελτίωση από τουλάχιστον δύο διαφορετικές μεθόδους αντικαταθλιπτικών. Για τον λόγο αυτό ορισμένοι ασθενείς στρέφονται προς καινοτόμες και άλλες ιατρικές θεραπείες, όπως είναι η διακρανιακή μαγνητική διέγερση. Επιπλέον, η διακρανιακή μαγνητική διέγερση δεν παρουσιάζει τις παρενέργειες που παρουσιάζουν συνήθως τα αντικαταθλιπτικά όπως είναι ξηροστομία, αύξηση βάρους, σεξουαλικές διαταραχές, έτσι κάποιοι ασθενείς που δεν επιθυμούν να λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή λόγω αυτών των παρενεργειών επιλέγουν άλλες μορφές θεραπείας. Τα πιο πάνω καθιστούν την επιλογή της διακρανιακής μαγνητικής διέγερσης ως θεραπεία στις μέρες μας πιο εύκολη συγκριτικά με τα προηγούμενα χρόνια.
– Ένας ασθενής που πάσχει από κατάθλιψη, ας πούμε, θα δει γρήγορα και ποιοτικά αποτελέσματα ή θα μπει σε μια χρονοβόρα διαδικασία που ίσως να τον αγχώνει ακόμα περισσότερο;
Η διάρκεια της θεραπείας είναι περίπου πέντε με έξι εβδομάδες, όπου πραγματοποιούνται μια ή δυο συνεδρίες TMS την κάθε ημέρα. Εντούτοις, πρόσφατα δεδομένα έχουν καταδείξει ότι πολλαπλές συνεδρίες την κάθε ημέρα προκειμένου να ολοκληρωθεί η θεραπεία σε πιο σύντομο διάστημα είναι εξίσου αποτελεσματικό. Οι ασθενείς φαίνεται να εμφανίζουν βελτίωση από την θεραπεία κατά τις τελευταίες συνεδρίες, χωρίς να είναι απόλυτο, αφού ορισμένοι ασθενείς μπορεί να ανταποκριθούν πιο νωρίς και ορισμένοι πιο μετά. Σε γενικές γραμμές είναι μια θεραπεία η οποία είναι ασφαλής και καλά ανεκτή από τον ασθενή, γεγονός που συνεισφέρει στην μείωση του άγχους και της αβεβαιότητας προς τη συγκεκριμένη θεραπεία.
– Πόσο σημαντικός είναι ο βαθμός της εξατομίκευσης στις νευροψυχιατρικές παθήσεις; Εννοώ αν το rTMS «παρακάμπτει» την αναγκαιότητα μιας ψυχανάλυσης ή ψυχοθεραπείας;
Η χρήση εξατομικευμένης θεραπείας στις μέρες μας θεωρείται υψίστης σημασίας. Ακόμα και όσον αφορά την θεραπεία rTMS, τα τελευταία χρόνια εισαγωγή της νευροπλοήγησης, μιας καινούργιας μέθοδου η οποία περιλαμβάνει εξατομικευμένη και ακριβή πλοήγηση του πηνίου TMS για τη διέγερση συγκεκριμένης περιοχής του εγκεφάλου – βασιζόμενη στην ανατομία του εγκεφάλου, φανερώνει την σημασία της εξατομίκευσης στην θεραπεία των νευροψυχιατρικών διαταραχών. Σκοπός του Rtms δεν είναι να «παρακάμψει» τις υπόλοιπες μορφές θεραπείας όπως είναι η ψυχανάλυση και η ψυχοθεραπεία. Αντιθέτως, αρκετές είναι οι μελέτες που έχουν δείξει ότι ο συνδυασμός rTMS με άλλες μορφές θεραπείες είναι αρκετά αποτελεσματικός αφού οι ασθενείς παρουσιάζουν σημαντικά βελτιωμένη κλινική κατάσταση.
* Διευθυντής του Γραφείου Επικοινωνίας του Πλανητάριου Κύπρου
