Η Σταύρια Χαραλάμπους, ασκούμενη δικηγόρος, μας ενημερώνει για την πρώτη μάχη που κέρδισαν αγωνιστές της ΕΟΚΑ στα αγγλικά δικαστήρια.
Τα επιχειρήματα της αγγλικής κυβέρνησης απορρίφθηκαν, ανοίγοντας τον δρόμο για τους πρώην αντάρτες να μηνύσουν το Υπουργείο Εξωτερικών της Βρετανίας για φερόμενη κατάχρηση κατά τη διάρκεια του Απελευθερωτικού Αγώνα 1955 – ’59.
Ένας Άγγλος δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου άνοιξε τον δρόμο για 34 Ελληνοκυπρίους που ζητούν αποζημίωση από τη Βρετανία, ύστερα από ισχυρισμούς για βασανιστήρια και παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στα χέρια αποικιακών δυνάμεων κατά τη διάρκεια του Αγώνα της ΕΟΚΑ για ανεξαρτησία του νησιού τη δεκαετία του 1950.
Εκδίδοντας απόφαση στο Royal Court, ο δικαστής Κερ απέρριψε το επιχείρημα της βρετανικής πλευράς ότι η συγκεκριμένη αγωγή πρέπει να εκδικαστεί λαμβάνοντας υπόψη και στοιχεία του κυπριακού δικαίου, πέραν του βρετανικού.
Η απόφαση αυτή είναι θετική για τους Κύπριους ενάγοντες καθώς εάν ίσχυε το κυπριακό δίκαιο, θα ήταν εύκολο για τους νομικούς εκπροσώπους του βρετανικού κράτους να υποστηρίξουν ότι τα αδικήματα για τα οποία εγκαλείται η βρετανική πλευρά έχουν παραγραφεί λόγω παρέλευσης χρόνου.
Άξιο να σημειωθεί το σκεπτικό του Βρετανού Δικαστή για τη λήψη της απόφασής του, ο οποίος μεταξύ άλλων ανέφερε «Μου φαίνεται ότι οπωσδήποτε σε αυτή την περίπτωση, όπου ένα κράτος κρίνεται εάν είναι υπόλογο για πράξεις βίας εναντίον των πολιτών του, θα έπρεπε να κριθεί στα δικά του δικαστήρια, με τους δικούς του νόμους και δεν θα πρέπει να ξεφύγει από την ευθύνη αναφερόμενο σε έναν αποικιακό νόμο που δημιούργησε το ίδιο».
«Σημαντική νίκη» λοιπόν για τους βετεράνους αγωνιστές της ΕΟΚΑ στην πρώτη τους μάχη, η οποία τους επιτρέπει να εκδικάσουν την υπόθεση, και αίσθημα αισιοδοξίας για απονομή της δικαιοσύνης, όπως οι ίδιοι χαρακτηριστικά ανέφεραν στην εφημερίδα Guardian.
Οι ενάγοντες αγωνιστές, εκ των οποίων δύο γυναίκες, καταγγέλλουν ξυλοδαρμούς, βιασμούς και αλλά βασανιστήρια στα χέρια των Βρετανών κατά τη διάρκεια του Απελευθερωτικού Αγώνα. Επικαλούνται ως αποδεικτικά στοιχεία σε αυτή τη δικαστική διαμάχη τα αρχεία του Ερυθρού Σταυρού, αλλά και τα αρχεία του Foreign Office που έχουν αποχαρακτηριστεί και περιέχουν παραδοχές βασανιστηρίων από Βρετανούς αξιωματικούς.
Πολλές φαίνεται να είναι οι πιθανότητες για τους Κύπριους αγωνιστές, ιδίως εάν αναλογιστούμε προηγούμενη υπόθεση ηλικιωμένων Κενυατών, οι οποίοι διεκδίκησαν αποζημιώσεις σε βρετανικά δικαστήρια για βασανιστήρια που υπέστησαν στη διάρκεια της εξέγερσης των Μάου – Μάου τη δεκαετία του ’50. Η βρετανική κυβέρνηση κατέβαλε αποζημιώσεις περίπου 20 εκατ. λιρών το 2013, σε εξωδικαστικό συμβιβασμό με τους ενάγοντες, δημιουργώντας το νομικό προηγούμενο, το οποίο θέλουν να αξιοποιήσουν οι βετεράνοι της ΕΟΚΑ.
