Στο βιβλίο τους Superforecasting: The Art and Science of Prediction, οι Καθηγητές Tetlock και Gardner παρουσιάζουν τα ευρήματα διεθνούς έρευνας που καταδεικνύουν τα σοβαρά και συστηματικά σφάλματα των πολιτικών και ειδικών εμπειρογνωμόνων όσον αφορά στην πρόγνωση γεγονότων οικονομικής, πολιτικής και στρατιωτικής φύσης.
Ο Νομπελίστας Daniel Kahneman στο βιβλίο του Thinking, Fast and Slow αποδίδει την αποτυχία των προβλέψεων στην τάση να υποεκτιμούμε ή να υπερεκτιμούμε τα διάφορα φαινόμενα, γεγονότα και καταστάσεις. Η λήψη αποφάσεων πρέπει να λαμβάνει υπόψη την αβεβαιότητα, την πιθανότητα λανθασμένων προβλέψεων και τον αντίκτυπο, τη σοβαρότητα των συνεπειών.
Το μοντέλο «Antifragility» –αναπτύχθηκε από τον καθηγητή Nassim Taleb, τον κορυφαίο παγκοσμίως ειδικό στο Risk Management– αποτελεί ένα διεθνώς αναγνωρισμένο, επιστημονικό εργαλείο το οποίο εφαρμόζεται εδώ και πολλά χρόνια για σκοπούς αξιολόγησης και ενίσχυσης της ανθεκτικότητας κρατών, συστημάτων διακυβέρνησης, πόλεων, επιχειρήσεων και άλλων οργανισμών. Σύμφωνα με τον N. Taleb, η έννοια «antifragility» διαφέρει από την ευρωστία (robustness) και την ανθεκτικότητα (resilience). Όταν κάτι είναι «antifragile» με το χρόνο γίνεται καλύτερο – βελτιώνεται, ενισχύεται.
Το στρατηγικά εργαλεία «Superforecasting» και «Antifragility» μπορούν να μας βοηθήσουν να είμαστε προετοιμασμένοι για να αντιμετωπίσουμε πιο αποτελεσματικά την απειλή της Τουρκίας- του «Μαύρου Κύκνου» της Ανατολικής Μεσογείου. Το 2023 που συμπληρώνονται 100 χρόνια από τη γέννηση της Τουρκίας, ο Ερντογάν θα αναμετρηθεί με τον Κεμάλ. Θέλοντας να τον υπερβεί, μπορεί να προβεί σε ακόμη πιο επικίνδυνες για την περιφερειακή ασφάλεια επιλογές. Στο πλαίσιο της κλιμάκωσης μιας κρίσης στην Κυπριακή ΑΟΖ ή στο Αιγαίο, είτε αιφνιδιαστικά, η Τουρκία δεν θα δίσταζε να επιχειρήσει ένα συντριπτικό στρατιωτικό πλήγμα εάν υπάρξει στρατιωτικό και πολιτικό «παράθυρο ευκαιρίας» με σκοπό την απόσπαση εδαφών.
Με τη βοήθεια της μεθοδολογίας «Superforecasting» εκτιμώ ότι η πιθανότητα η Τουρκία να επιχειρήσει μια επιθετική ενέργεια στο Αιγαίο και στην κυπριακή ΑΟΖ χτυπώντας καίρια σημεία είναι: 60% μέσα στους επόμενους 18 μήνες, 80% μέσα στα επόμενα 3 χρόνια και 95% μέχρι το 2023. Μεταξύ άλλων παραγόντων, θα πρέπει να λάβουμε υπόψη τις εκλογές στην Τουρκία τον Νοέμβριο του 2019 και τους σχεδιασμούς του Ερντογάν για προσέγγιση του εθνικιστικού ακροατηρίου. Κρίσιμο ορόσημο αποτελεί επίσης η συμπλήρωση 100 χρόνων από τη γέννηση της Τουρκίας το 2023.
Οι δεξιότητες των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων, η σύναψη στρατηγικών συμμαχιών και αμυντικών συμφωνιών, η εύρεση νέων κοιτασμάτων φυσικού αερίου και οι οικονομικές δυνατότητες, σε συνδυασμό με τη διπλωματία, τη διεθνοποίηση του ζητήματος και τη στρατηγική επικοινωνία, μπορούν να θωρακίσουν τις ΑΟΖ Ελλάδας – Κύπρου απέναντι σε οποιαδήποτε απειλή. Μέσα από τον άριστο συνδυασμό των κρίσιμων αυτών παραγόντων, η εθνική κυριαρχία μπορεί να καταστεί «antifragile» – με τον χρόνο θα ενδυναμώνεται.
* Σύμβουλος Στρατηγικής & Καινοτομίας.
