Ο Χαράλαμπος Μερακλής υποστηρίζει ότι η κοινωνία ζει μέσα στο ψέμα.
Διαχρονικά άνθρωποι και κοινωνίες ζούμε στον ρεαλισμό του ψέματος όπου αλλοιώνεται η πραγματικότητα και προσπερνάται η αλήθεια, όπου επηρεάζει τις ανθρώπινες και τις κοινωνικές εξελίξεις καθώς επίσης και τις ιστορικές εξελίξεις.
Το ψέμα και η μυθοπλασία έχουν χρησιμοποιηθεί από την πολιτική, ενημέρωση, τέχνη, λογοτεχνία και τη θρησκεία, που διδάσκει την οδό προς τη μια και μόνη αλήθεια, καθώς επίσης και στις διαπροσωπικές σχέσεις.
Δυστυχώς, σε πάρα πολλές περιπτώσεις το ψέμα έφερε ή εμπόδισε ανατροπές και καθόρισε τις τύχες εκατομμυρίων ανθρώπων και δεκάδων κοινωνιών και χωρών, όπου είμαστε μάρτυρες και επί των ημερών μας.
Ο Αλμπερτ Καμί επισημαίνει πως ελεύθερος είναι εκείνος που ζει χωρίς να λέει ψέματα αλλά δυστυχώς δεν αντέχουμε την αλήθεια, που αποτελεί ίσως το υπέρτατο πνευματικό έργο του ανθρώπινου πολιτισμού και της επιστήμης και επιδιδόμαστε στο «κυνήγι των μαγισσών» και του ψέματος, που αποτελεί κατασκεύασμα και επινόηση του ανθρώπου.
Γι’ αυτό στις μέρες μας βιώνουμε μια συστηματική και βίαιη παραποίηση της αλήθειας που δεν περιορίζεται μόνο στις ψευδείς ειδήσεις και σχόλια αλλά και στην αναπαράσταση του πραγματικού κόσμου που εξελίσσεται λόγω των κοινωνικών ανισοτήτων και της ταξικής πάλης. Έτσι καθημερινά ζούμε ανάμεσα σε μια «διαρκή Πρωταπριλιά».
Ένας άλλος παράγοντας που επηρεάζει ανθρώπους, κοινωνίες και χώρες είναι η έκρηξη των ειδήσεων μέσω του διαδικτύου (Fakenews) επειδή δημιουργά κύματα αντιδράσεων και εντυπώσεις σε σύντομο χρόνο και κυκλοφορά με μεγάλη ταχύτητα και βεβαιότητα σαν αυτή να είναι αληθινή χωρίς να διαψεύδεται καν να τιμωρείται ο μεταδότης της.
Έτσι δημιουργείται μια τεράστια σύγχυση με το ψέμα ή την αλήθεια που στοχεύει να ικανοποιήσει την κοινή γνώμη: πολιτικά, κοινωνικά, οικονομικά, αθλητικά, διεθνή, κ.λπ.
Ανέκαθεν το ψέμα απασχόλησε τη φιλοσοφία ως μέρος ηθικής επειδή αυτό δεν μπορεί να περιοριστεί στη διάσταση του «ψεύδους» γιατί αυτό μπορεί να χαρακτηρισθεί και ως «λάθος». Έτσι για να υπάρξει ψέμα θα πρέπει να υπάρξει η θέληση από κάποιο να πει ψέματα παρά το γεγονός ότι γνωρίζει την αλήθεια.
Από την πλευρά του ο Φρόιντ έθεσε σε λειτουργία τη λογική για να αναλύσει το ψέμα και να ακούσει την ασυνείδητη αλήθεια από τους ασθενείς του μέσα από τις γλωσσικές παραδρομές, τις αποτυχημένες πράξεις, τις μυθοπλασίες τους κ.λπ.
Ο Καντ υποστηρίζει πως η ειλικρίνεια είναι η καλύτερη πολιτική ενώ άλλοι στοχαστές επισημαίνουν πως η αλήθεια δεν είναι πάντα αναγκαία στην πολιτική.
Χρέος του πολιτικού είναι να αντιστέκεται στη δημαγωγία, λαϊκισμό και μυθοπλασία γιατί αποτελούν τις μεγαλύτερες απειλές για τη δημοκρατία.
Γι’ αυτό ο πολιτικός δεν θα πρέπει να πορεύεται με το ψέμα στην πολιτική του πορεία ως «επαγγελματίας ψεύτης» γιατί δεν θα μπορέσει να απαλλαγεί από την εικόνα που έχει φτιάξει για τον εαυτό του και θα είναι εκτεθειμένος στην περιφρόνηση των πολιτών του όπως επισημαίνει και ο Ευάγγελος Λεμπέσης στο δοκίμιό του «Η τεράστια κοινωνική σημασία των βλακών εν τω σύγχρονω βίω».
Καθήκον και υποχρέωση του πολιτικού είναι να τηρά τις υποσχέσεις που δίδει στους πολίτες του για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν, γιατί αποτελεί κορυφαία πολιτική αρετή.