Νέες διαστάσεις λαμβάνει το θέμα της πρότασης της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Συμβούλιο της Ευρώπης για πλήρωση μιας θέσης δικαστού στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ).

Δυο εκ των ενδιαφερόμενων στελεχών της δικαστικής εξουσίας, τα οποία διεκδίκησαν τη θέση και ήδη κατήγγειλαν ότι η διαδικασία αξιολόγησης των υποψηφίων ήταν διάτρητη, έστειλαν νέα επιστολή μέσω του δικηγόρου τους την περασμένη Τρίτη (26/8) προς το Συμβούλιο της Ευρώπης.

Μέσω αυτής της επιστολής καταγγέλλουν ότι η Κυπριακή Δημοκρατία στο σημείωμα της που συνοδεύει την πρότασή της με τα ονόματα των τριών υποψηφίων που προκρίνει για τη διεκδικούμενη θέση στο ΕΔΑΔ από πλευράς Κύπρου, περιλαμβάνει «ανακρίβειες, ουσιώδεις παραλείψεις και παραπλανητικούς ισχυρισμούς».

Γίνεται, ακόμη, λόγος για «εσφαλμένες δηλώσεις που περιέχονται στην επικοινωνία της Κυβέρνησης της Κύπρου της 4ης Ιουλίου 2025 (έγγραφο 16233), σε συνδυασμό με τις διατάξεις των Κατευθυντήριων Γραμμών που παραβιάζονται».

Η επιστολή φέρει την ένδειξη «κατ΄ επείγουσα» και υπογράφεται από τον δρα Χρίστο Κληρίδη. Ο τελευταίος ενεργεί ως νομικός εκπρόσωπος της κ. Κατερίνας Λοΐζου, Δικηγόρου Α’ της Δημοκρατίας και πρώτης Κύπριας -όπως σημειώνεται- που υπηρέτησε ως Ευρωπαία Εισαγγελέας, καθώς και του Ανώτερου Επαρχιακού Δικαστή κ. Ξένη Ξενοφώντος.

Ο κ. Κληρίδης απευθύνεται σε αρμόδια στελέχη του Συμβουλίου της Ευρώπης (ΣτΕ), όπως ο πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του ΣτΕ, Θεόδωρος Ρουσόπουλος και παραθέτει αναλυτικά την επιχειρηματολογία του μέσα σε 16 σελίδες.

Η αφορμή

Όπως σημειώσαμε, η νέα αυτή επιστολή με την οποία καταγγέλλεται η Δημοκρατία για τη διαδικασία αξιολόγησης των υποψηφίων που ακολούθησε, έχει ως αφορμή το σημείωμα με το οποίο προτάθηκε ο κατάλογος των υποψηφίων από πλευράς Κύπρου και είδε πρόσφατα το φως της δημοσιότητας. Το εν λόγω σημείωμα έχει ημερομηνία 4/7/2025, αλλά δημοσιοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα και συγκεκριμένα την Τετάρτη 20 Αυγούστου.

Προχρονολόγησε αποφάσεις

Ένα από τα βασικά σημεία της επιστολής του Χρίστου Κληρίδη, εκ μέρους της κ. Λοΐζου και του κ. Ξενοφώντος, έχει να κάνει με τη διαδικασία που ακολούθησε το 7μελες Συμβουλευτικό Σώμα Επιλογής, που αποτελείτο και από στελέχη της εκτελεστικής εξουσίας.

Από τις θέσεις που παρατίθενται από πλευράς του κ. Κληρίδη προκύπτει πως καταλογίζεται στο Υπουργείο Εξωτερικών ότι στην επιστολή του προς το Συμβούλιο της Ευρώπης προχρονολόγησε αποφάσεις που έλαβε το Συμβουλευτικό Σώμα, κι αυτό για να αιτιολογήσει  τη μη αντικατάσταση μέλους του και να την αποσυνδέσει από σχετική ένσταση/αίτημα υποψηφίου.

Συγκεκριμένα, προβάλλεται η θέση ότι το Υπουργείο Εξωτερικών προχρονολόγησε απόφαση για εξαίρεση ακαδημαϊκού (αυτή έγινε  μετά από επισήμανση υποψηφίου, στις 28/3/25 μετά από επιστολή για τη σύνθεση του Σώματος στις 20/3/25 από τον Υπουργό Εξωτερικών).

«Οι πιο σοβαρές εσφαλμένες δηλώσεις»

  • Το ύφος της επιστολής Κληρίδη και τα σημαντικότερα σημεία

Παραθέτουμε απόσπασμα της επιστολής του κ. Κληρίδη που στάλθηκε την περασμένη Τρίτη (σ.σ. δική μας μετάφραση) που είναι ενδεικτικό του ύφους αλλά και των σημείων που περιλαμβάνει:

«Στις ακόλουθες ενότητες, παρουσιάζουμε λεπτομερώς τις πιο σοβαρές εσφαλμένες δηλώσεις που περιέχονται στην επικοινωνία της Κυβέρνησης της Κύπρου της 4ης Ιουλίου 2025 (έγγραφο 16233), σε συνδυασμό με τις διατάξεις των Κατευθυντήριων Γραμμών που παραβιάζονται. Αυτές δεν είναι μικρές παραλείψεις ή παρεξηγήσεις, αλλά σοβαρές στρεβλώσεις που παραπλανούν τη Συνέλευση και την Επιτροπή της για την Εκλογή Δικαστών στο ΕΔΔΑ.

Η επιστολή της κυπριακής κυβέρνησης, έγγραφο 16233:

  • παρερμηνεύει και συγκαλύπτει τον αποκλεισμό του Δικαστή Ξενοφώντος από τη διαδικασία συνέντευξης ως οικειοθελή μη συμμετοχή στις συνεντεύξεις (σημ. η θέση του κ. Κληρίδη ήταν ότι αντιμετώπιζε σοβαρό οικογενειακό ζήτημα, καθώς συνόδευε ανήλικο μέλος της οικογένειάς του που υποβαλλόταν σε θεραπεία στο Βερολίνο).
  • παρουσιάζει ανακριβώς τη διαδικασία ως διαφανή και σύμφωνη με τα πρότυπα του Συμβουλίου της Ευρώπης. Αρνήθηκαν σε υποψήφιους να δώσουν λεπτομέρειες της διαδικασίας, οι οποίες παραμένουν κρυμμένες σε ένα μη δημοσιευμένο Μέρος II της Πρότασης που συντάχθηκε από το Υπουργείο Εξωτερικών.
  • Δηλώνει εσφαλμένα την ανεξαρτησία ως προς τη σύνθεση του Συμβουλευτικού Σώματος Επιλογής – το οποίο ελέγχονταν σε κάποιο βαθμό από Υπουργούς-πολιτικούς που εισήλθαν οι ίδιοι στο Σώμα από το 2023.
  • αποκρύπτει την κατάργηση του πλαισίου του 2015 το 2023 – παρουσιάζοντάς το ως τροποποίηση – και την πλήρη αντικατάστασή του με μια νέα Υπουργική διαδικασία από το νυν ΥΠΕΞ το 2023 – η οποία, αν και οι λεπτομέρειες δεν έχουν δημοσιευτεί, σύμφωνα με την ίδια την παραδοχή του Υπουργού, αναβάθμισε τον πρώην εργοδότη του, το δημόσιο Πανεπιστήμιο Κύπρου.
  • χρονολογεί ανακριβώς (όπως τεκμηριώνεται εγγράφως με αποδεικτικά στοιχεία που παρέχονται με αυτή την επιστολή) την εξαίρεση και τον διορισμό μελών του Συμβουλευτικού Σώματος – προκειμένου να παρουσιάσει την εξαίρεση ενός μέλους του Σώματος ως μη σχετιζόμενη με μια ένσταση που υπέβαλε ο Δικαστής Ξενοφώντος, η οποία ήταν προφανώς αυτή που οδήγησε στην εξαίρεση – και να δικαιολογήσει την παράλειψη του Σώματος να αντικαταστήσει το μέλος. Αυτό συνδέεται με την παράλειψη αναφοράς στα αιτήματα του Δικαστή Ξενοφώντος, τα οποία οδήγησαν στον αποκλεισμό του.
  • μεγαλοποιεί και υπερτονίζει τον ρόλο του Γενικού Εισαγγελέα και του Προέδρου του Δικηγορικού Συλλόγου Κύπρου στους δικαστικούς διορισμούς στα Ανώτατα Δικαστήρια στην Κύπρο (καθώς στην πραγματικότητα δεν έχουν δικαίωμα ψήφου)».

Ο αντίλογος

Σημειώνεται πως σύμφωνα και με δημοσίευμά μας το περασμένο Σάββατο (23/8), επιχειρώντας να λάβουμε αντίλογο για τις θέσεις περί διάτρητης διαδικασίας που πρόβαλε εκ μέρους των πελατών του ο Χρίστος Κληρίδης, μιλήσαμε με άτομα που έχουν γνώση της διαδικασίας. Μάς τονίστηκε ότι όλοι οι υποψήφιοι αντιμετωπίστηκαν ισότιμα και ότι δεν παραγνωρίστηκαν τα δικαιώματα κανενός. Για τη συμμετοχή μελών του Υπουργικού Συμβουλίου στο Συμβουλευτικό Σώμα Αξιολόγησης, μας υπεδείχθη ότι κι άλλες ευρωπαϊκές χώρες ενεργούν με την φόρμουλα που ακολούθησε η Κύπρος.

Εξάλλου, στον «Φ» τοποθετήθηκαν τρεις αξιωματούχοι που συμμετείχαν στο Συμβουλευτικό Σώμα Επιλογής. Ο υπουργός Εξωτερικών, Κωνσταντίνος Κόμπος (πρόεδρος του Σώματος), είχε στείλει το μήνυμα πως δεν υπήρξε οποιαδήποτε παρατυπία. Είπε, ακόμη, ότι οι αποφάσεις του Σώματος για όποιο ζήτημα προέκυπτε ήταν ομόφωνες. Ο  Γενικός Εισαγγελέας, Γιώργος Σαββίδης, ανέφερε ότι οι ενέργειες του Σώματος ήταν στο πλαίσιο της διαδικασίας που καθορίστηκε, ενώ αναφέρθηκε σε πρακτικά που κρατήθηκαν για όλες τις αποφάσεις. Τέλος, ο υπουργός Δικαιοσύνης, Μάριος Χαρτσιώτης, σχολίασε πως η διαδικασία για επιλογή του Δικαστή είναι σε εξέλιξη και σε προχωρημένο στάδιο. Πρόσθεσε πως είναι σεβαστή η όποια διαφωνία.

Θυμίζουμε ότι από πλευράς Δημοκρατίας προτάθηκαν για τη θέση Δικαστού στο ΕΔΑΔ η Έλενα Εφραίμ, η Νατάσα Μαυρονικόλα και η Μαργαρίτα Παπαντωνίου.