Νομιμοποιούνται κτήρια τα οποία έχουν ανεγερθεί παράνομα χωρίς άδεια οικοδομής και προς το σκοπό αυτό το υπουργείο Εσωτερικών έθεσε σε δημόσια διαβούλευση σχετικό νομοσχέδιο.
Παράλληλα νομιμοποιούνται και όσα κτήρια κτίζονται ή θα κτιστούν μέχρι να εγκριθεί σχετικό νομοσχέδιο το οποίο προωθείται προς έγκριση.
Η νομιμοποίηση προωθείται με εισήγηση και προετοιμασία από το ΕΤΕΚ και περιλαμβάνει προϋποθέσεις οι οποίες πρέπει να πληρούνται, περιλαμβανομένης της στατικής επάρκειας του κτηρίου, την ενεργειακή απόδοση της οικοδομής κ.ο.κ..
Όπως εξηγεί στον «Φ» ο πρόεδρος του ΕΤΕΚ κ. Κωνσταντίνος Κωνσταντής, στις βασικές πρόνοιες του νομοσχεδίου περιλαμβάνεται και η απαίτηση όπως η οικοδομή καλύπτεται με πολεοδομική άδεια. Παράλληλα πρέπει να συμμορφώνεται με τις κανονιστικές απαιτήσεις που ίσχυαν κατά την περίοδο αποπεράτωσής της (π.χ. δομοστατική επάρκεια, προσβασιμότητα, πυροπροστασία, ενεργειακή απόδοση, απαιτήσεις ηλεκτρολογικής και μηχανολογικής εγκατάστασης).
Ειδικότερα, όσον αφορά τις απαιτήσεις προσβασιμότητας και πυροπροστασίας, ο πρόεδρος του ΕΤΕΚ αναφέρει, πως προβλέπεται όπως η αρμόδια Αρχή απαιτεί τη συμμόρφωση της οικοδομής με τις απαιτήσεις του Κανονισμού Προσβασιμότητας και Ασφάλειας στη Χρήση, καθώς και του Κανονισμού Πυροπροστασίας.
Σε περίπτωση κατά την οποία δεν θα είναι εφικτή η πλήρης συμμόρφωση της οικοδομής με τις πρόνοιες των υπό αναφορά Κανονισμών, ο μελετητής θα υποβάλλει στην αρμόδια Αρχή έκθεση ως καθορίζεται στους σχετικούς Κανονισμούς (61ΙΑ(3) & 61ΗΑ/3).
Επιπλέον, περιλαμβάνονται πρόνοιες επίλυσης διαφορών μεταξύ του μελετητή και της αρμόδιας Αρχής επί των προαναφερθέντων θεμάτων.
Τέλος, όπως αναφέρει ο κ. Κωνσταντής, θα απαιτείται οπτική επιθεώρηση της οικοδομής (κτηριακή υποδομή, φέρον οργανισμός, ηλεκτρολογική και μηχανολογική εγκατάσταση) ώστε να διασφαλίζεται ότι δεν υφίστανται βλάβες/φθορές οι οποίες κρίνονται ανησυχητικές ή/και καθιστούν την οικοδομή ή μέρος της επικίνδυνη.
Το υπουργείο Εσωτερικών γνωστοποίησε πως σε συνεργασία με το Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου (ΕΤΕΚ), έχει καταρτίσει Νομοσχέδιο με τίτλο «ο περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών (Τροποποιητικός) (Αρ. 2) Νόμος του 2026», το οποίο ετέθη σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση για περίοδο ενός μήνα.
Σύμφωνα πάντα με το υπουργείο, «το εν λόγω Νομοσχέδιο τροποποιεί τον περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμο με την εισαγωγή νέου άρθρου, το οποίο προβλέπει ειδική διαδικασία για την τακτοποίηση οικοδομών που ανεγέρθηκαν χωρίς προηγουμένως να έχει εξασφαλιστεί άδεια οικοδομής, νοουμένου ότι η κατασκευή τους ολοκληρώθηκε πριν από την έναρξη ισχύος του προτεινόμενου τροποποιητικού νόμου». Με άλλα λόγια, δεν καλύπτονται οικοδομές οι οποίες θα ανεγερθούν μετά την έγκριση του νομοσχεδίου. Βεβαίως, λαμβανομένου υπόψιν πως μέχρι να συζητηθεί και να εγκριθεί το προτεινόμενο νομοσχέδιο θα περάσουν αρκετοί μήνες (μεσολαβεί και η διάλυση της Βουλής, η εκλογή νέων βουλευτών, η επαναλειτουργία του Σώματος, η σύσταση των νέων κοινοβουλευτικών Επιτροπών, η επαναλειτουργία τους, ο προγραμματισμός των συνεδριάσεων κ.ο.κ.) όσοι κτίζουν ήδη παράνομα (χωρίς άδεια οικοδομής ή όσοι δεν άρχισαν καν να ανεγείρουν κτήρια) έχουν αρκετό χρόνο μπροστά τους προκειμένου να ολοκληρώσουν υπό εξέλιξη έργα ή και σχεδιασμούς.
Σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών, η διαδικασία εφαρμόζεται σε οικοδομές που διαθέτουν πολεοδομική άδεια και προϋποθέτει την υποβολή μελετών και πιστοποιητικών επιθεώρησης από αρμόδιους μελετητές, ώστε να τεκμηριώνεται η συμμόρφωση της οικοδομής με τις απαιτήσεις που ίσχυαν κατά τον χρόνο ανέγερσής της ως προς τη στατική επάρκεια, την ενεργειακή απόδοση και τις ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις, καθώς και να διαπιστώνονται τυχόν φθορές ή βλάβες που απαιτούν επιδιορθώσεις ή την καθιστούν επικίνδυνη. Επιπλέον, απαιτείται συμμόρφωση με τις πρόνοιες των Κανονισμών 61ΗΑ (Προσβασιμότητα και Ασφάλεια στη Χρήση) και 61ΙΑ (Πυροπροστασία), στο μέτρο που αυτό είναι εφικτό.
Τι προβλέπει το νέο νομοσχέδιο για νομιμοποίηση οικοδομών
Εφόσον η αρμόδια Αρχή διαπιστώσει ότι πληρούνται όλες οι απαιτούμενες προϋποθέσεις, εκδίδεται άδεια οικοδομής καθώς και πιστοποιητικό έγκρισης με σημειώσεις, σύμφωνα με το άρθρο 10Β του Νόμου και παράλληλα εγγράφεται σχετική σημείωση στον τίτλο ιδιοκτησίας του ακινήτου. Επιπλέον, η υποβολή αίτησης με την προτεινόμενη διαδικασία θα είναι δυνατή για περιορισμένη χρονική περίοδο (18 ή 36 μήνες), με τη λήξη της οποίας θα εφαρμόζονται τα προβλεπόμενα από τον Νόμο μέτρα για οικοδομές που ανεγέρθηκαν χωρίς άδεια, ενώ τα δικαιώματα για την έκδοση της άδειας θα υπολογίζονται βάσει του Κανονισμού 62 και θα επιβάλλονται διπλάσια. Με βάση το προτεινόμενο νομοσχέδιο, προστίθεται στην υφιστάμενη νομοθεσία νέο άρθρο στο οποίο προβλέπονται τα ακόλουθα:
«Ανεξάρτητα από τις διατάξεις του παρόντος Νόμου ή των δυνάμει αυτού εκδιδομένων Κανονισμών, για οικοδομή η οποία έχει ανεγερθεί χωρίς την εξασφάλιση άδειας κατά παράβαση των προνοιών του άρθρου 3 του βασικού Νόμου και η συμπλήρωση της εργασίας στην οικοδομή έγινε πριν την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος τροποποιητικού Νόμου, δύναται να υποβληθεί αίτηση για χορήγηση οποιασδήποτε άδειας που η αρμόδια Αρχή έχει εξουσία να εκδίδει δυνάμει των διατάξεων του βασικού Νόμου, νοουμένου ότι:
(α) Η οικοδομή δεν εμπίπτει στην κατηγορία σπουδαιότητας IV, σύμφωνα με τον Ευρωκώδικα 8 Μέρος 1.
(β) Για την ανέγερση της οικοδομής έχει εκδοθεί πολεοδομική άδεια δυνάμει του περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμου, η οποία αποτυπώνει την υφιστάμενη επί του εδάφους κατάσταση της οικοδομής.
(γ) Κατά τον χρόνο ανέγερσης της οικοδομής, ο ιδιοκτήτης του τεμαχίου συμμορφώθηκε και εφάρμοσε πλήρως όλες τις ισχύουσες κατά τον εν λόγω χρόνο νομοθετικές ρυθμίσεις σε σχέση με:
(i) Την ενεργειακή απόδοση της οικοδομής.
(ii) Την στατική επάρκεια.
(iii) Την ηλεκτρολογική και μηχανολογική εγκατάσταση της οικοδομής.
(δ) Ο ιδιοκτήτης της οικοδομής διορίζει κατάλληλο μελετητή ή μελετητές για την ετοιμασία και αποστολή στην αρμόδια Αρχή μελέτης σε σχέση με:
(i) Την αποτίμηση της στατικής και δομοστατικής επάρκειας της οικοδομής κατά τον χρόνο ανέγερσης της οικοδομής.
(ii) Την αποτίμηση της κατάστασης της προσβασιμότητας και πυροπροστασίας της οικοδομής.
(iii) Την αποτίμηση της κατάστασης της ηλεκτρολογικής και μηχανολογικής εγκατάστασης κατά το χρόνο ανέγερσης της οικοδομής.
(iv) Της αποτίμησης της ενεργειακής απόδοσης της οικοδομής κατά τον χρόνο ανέγερσης της οικοδομής.
Περαιτέρω, ο ιδιοκτήτης της οικοδομής οφείλει να διορίσει μελετητή ο οποίος διενεργεί επιθεώρηση της οικοδομής και εκδίδει Πιστοποιητικό Επιθεώρησης της Οικοδομής στο οποίο βεβαιώνεται η παρούσα κατάσταση της οικοδομής, περιλαμβανομένης της ασφάλειας στην χρήση και προσβασιμότητας της, της πυροπροστασίας και κατά πόσο η οικοδομή παρουσιάζει φθορές ή ζημίες ή βλάβες που την καθιστούν ή δύναται να την καταστήσουν επικίνδυνη ή και που είναι τέτοιας φύσης που χρήζει επιδιόρθωσης.
Εξάλλου, ο ιδιοκτήτης οφείλει να διορίσει Μελετητή Ηλεκτρολόγο Μηχανικό και Μηχανολόγο Μηχανικό. Οφείλει επίσης να εξασφαλίσει βεβαίωση από την Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου για την ημερομηνία επιθεώρησης της ηλεκτρικής εγκατάστασης και παροχής ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και μελέτη πυροπροστασίας και προσβασιμότητας.
