Μια σημαντική νίκη για τους αγρότες της Κύπρου και ολόκληρης της Ευρώπης φέρνει η Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, καθώς επιτεύχθηκε η πολυπόθητη συμφωνία για την αλλαγή των κανόνων στην αγροτική αγορά.

Οι νέες ρυθμίσεις, που αναμένεται να τεθούν σε εφαρμογή το επόμενο διάστημα, αποτελούν την ασπίδα των παραγωγών απέναντι σε μεγάλες βιομηχανίες και υπεραγορές, βάζοντας τάξη στο χάος των τιμών και των αδιαφανών συμφωνιών.

Η μεγαλύτερη ανατροπή έρχεται με τα υποχρεωτικά γραπτά συμβόλαια. Μέχρι σήμερα, πολλοί παραγωγοί παρέδιδαν τη σοδειά τους χωρίς να ξέρουν πότε και πόσο θα πληρωθούν. Πλέον, πριν φύγει το προϊόν από το χωράφι, θα πρέπει να υπάρχει συμβόλαιο που θα ορίζει: α) Την τιμή ώστε να μην αλλάζει αυθαίρετα. β) Την ποσότητα και τον χρόνο παράδοσης. γ) Την ημερομηνία πληρωμής. δ) Οι όροι συνεργασίας.

Ειδικά για τα συμβόλαια μακράς διάρκειας, θεσπίζεται ρήτρα αναθεώρησης, ώστε αν αυξηθεί απότομα το κόστος παραγωγής (π.χ. ρεύμα, λιπάσματα), ο γεωργός να μπορεί να ζητήσει αναπροσαρμογή της τιμής.

Οι καταναλωτές θα ξέρουν πλέον ακριβώς τι αγοράζουν, καθώς οι κανόνες γίνονται πολύ αυστηροί για τη σήμανση. Οι νέοι κανόνες ενισχύουν τη δυνατότητα αναγραφής της χώρας ή της περιοχής παραγωγής στα τρόφιμα. Με τον τρόπο αυτό ενισχύεται η σύνδεση μεταξύ τοπικής παραγωγής και κατανάλωσης και προωθούνται τα τοπικά προϊόντα.

Η καταγωγή έχει σημασία: Ενισχύεται η αναγραφή της χώρας ή της περιοχής παραγωγής. Έτσι, το κυπριακό προϊόν θα ξεχωρίζει στο ράφι και θα προστατεύεται από τον αθέμιτο ανταγωνισμό φθηνών εισαγωγών.

Οι καταναλωτές θα γνωρίζουν τι αγοράζουν, οι παραγωγοί να αναδεικνύουν την ποιότητα των τοπικών προϊόντων, και οι μικρές αγορές, όπως της Κύπρου, να προστατεύουν την παραγωγή τους από αθέμιτο ανταγωνισμό.

Κρέας μόνο το… κρέας: Απαγορεύεται η χρήση ονομασιών κρέατος (π.χ. «λουκάνικο» ή «μπιφτέκι») για φυτικά υποκατάστατα ή εργαστηριακά προϊόντα.

Με αυτόν τον τρόπο προστατεύονται οι κτηνοτρόφοι, αποφεύγεται η σύγχυση των καταναλωτών και διασφαλίζεται η αξία των προϊόντων ζωικής παραγωγής.

Τέρμα στις παραπλανητικές λέξεις: Οι όροι όπως «δίκαιο προϊόν»  ή «τοπικό προϊόν» θα επιτρέπονται μόνο αν αποδεικνύονται στην πράξη και αν ο παραγωγός όντως λαμβάνει μια δίκαιη αμοιβή που καλύπτει το κόστος του.

Ιδιαίτερα οι «βραχείες αλυσίδες αξίας», δηλαδή η απευθείας ή σχεδόν απευθείας διάθεση προϊόντων από τον παραγωγό στον καταναλωτή, μπορούν να αυξήσουν το εισόδημα των αγροτών και να ενισχύσουν την τοπική οικονομία.

Η «ισχύς εν τη ενώσει» για τους μικρούς της Κύπρου

Για μια χώρα όπως η Κύπρος, όπου οι περισσότερες εκμεταλλεύσεις είναι οικογενειακές και μικρές, η συμφωνία δίνει «φιλί ζωής» στις Οργανώσεις Παραγωγών.

Οι γεωργοί μέσω των Οργανώσεων Παραγωγών θα μπορούν να ενώνονται και να διαπραγματεύονται όλοι μαζί τις τιμές με τους μεγάλους αγοραστές, πετυχαίνοντας καλύτερα deals. Επιπλέον, απλοποιούνται οι διαδικασίες για να δημιουργηθεί μια τέτοια ομάδα και να αναγνωριστεί.

Παράλληλα, ενισχύεται η δυνατότητα συνεργασίας μεταξύ παραγωγών και αυξάνεται η χρηματοδότηση από την ΕΕ, ιδιαίτερα για νέους γεωργούς.

Η ΕΕ θα καλύπτει έως και το 70% των επενδύσεων σε τέτοιες οργανώσεις, με ιδιαίτερη έμφαση στους νέους γεωργούς. Προβλέπεται επιπλέον στήριξη για χώρες όπου οι οργανώσεις παραγωγών είναι λιγότερο ανεπτυγμένες.

Οι αλλαγές αυτές θεωρούνται σημαντικές για την Κύπρο από τη στιγμή που η κυπριακή γεωργία βασίζεται κυρίως σε μικρές και μεσαίες εκμεταλλεύσεις και σε προϊόντα με έντονη τοπική ταυτότητα, όπως το χαλλούμι. Οι νέες ρυθμίσεις μπορούν να ενισχύσουν τη διαπραγματευτική δύναμη των παραγωγών, αυξήσουν την αξία των τοπικών προϊόντων, μειώσουν τις αθέμιτες πρακτικές στην αγορά και στηρίξουν το αγροτικό εισόδημα.