Η ελευθερία του Τύπου δεν διάγει και τις καλύτερες των ημερών της ούτε στην Κύπρο, ούτε διεθνώς, δήλωσε στο ΚΥΠΕ ο Πρόεδρος της Ενωσης Συντακτών Κύπρου (ΕΣΚ) Γιώργος Φράγκος, τονίζοντας πως η καθοδική πορεία της Κύπρου στον Παγκόσμιο Δείκτη Ελευθερίας του Τύπου των Δημοσιογράφων Χωρίς Σύνορα πρέπει να μας προβληματίσει.
Σε δηλώσεις του στο ΚΥΠΕ με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας Ελευθερίας του Τύπου που εορτάζεται στις 3 του Μάη, ο κ. Φράγκος είπε ότι αυτή είναι μια ημέρα αναστοχασμού.
«Κανονικά σήμερα θα έπρεπε να γιορτάζουμε την ημέρα αυτή, αλλά η ελευθερία του Τύπου δεν διάγει και τις καλύτερες των ημερών της σήμερα ούτε στον τόπο μας ούτε και διεθνώς. Θεωρώ ότι αυτή η ημέρα είναι η μία ημέρα αναστοχασμού τόσο για τους δημοσιογράφους όσο και για τους ενεργούς πολίτες που θέλουν να ενημερώνονται σφαιρικά, ολοκληρωμένα και αντικειμενικά», τόνισε.
Καθοδική πορεία Κύπρου στον Δείκτη Ελευθεροτυπίας
Αναφερόμενος στην καθοδική της πορεία της Κύπρου στον Παγκόσμιο Δείκτη Ελευθερίας του Τύπου των Δημοσιογράφων Χωρίς Σύνορα, όπου φέτος κατατάσσεται 80ή ανάμεσα σε 180 χώρες, (77η το 2025, 65η το 2024) ο κ. Φράγκος ανέφερε στο ΚΥΠΕ ότι η πτωτική πορεία της Κύπρου δεν είναι ένα στατικό φαινόμενο αλλά συνεχίζεται τα τελευταία πέντε χρόνια.
«Χάσαμε δέκα θέσεις μέσα σε μία πενταετία», είπε, σημειώνοντας ότι η Κύπρος ήταν σε καλύτερη θέση (κάτω από την 50η), πέφτοντας μετά στην 55η, στην 65η, στην 77η πέρσι και φέτος στην θέση 80η, υποδεικνύοντας μάλιστα ότι φέτος «αξιολογούμαστε και στη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ».
Στην Έκθεση, είπε, συνυπολογίζονται πολλοί παράγοντες, όπως τα θέματα με τα χρυσά διαβατήρια, τα θέματα της διαφθοράς και της διαπλοκής, οι παλαιότερες και νεότερες καταγγελίες του δημοσιογράφου Μακάριου Δρουσιώτη, η μεταχείριση της οποίας τυγχάνει η ΕΣΚ από τους αρμόδιους φορείς του κράτους.
Συνέχισε λέγοντας ότι «αν δείτε τις χώρες που γειτνιάζουν με την 80ή θέση ουδόλως περιποιεί τιμή το γεγονός. Καταρχήν, μαζί με την Ελλάδα είμαστε στον πάτο της αξιολόγησης όλων των ευρωπαϊκών χωρών», ανέφερε. Σημειώνεται ότι πιο πάνω από την Κύπρο, στην 78η θέση είναι η Σενεγάλη και στην 79η η Σιέρα Λεόνε, ενώ στην 81η θέση είναι η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία και στην 82η τα κατεχόμενα.
Ο κ. Φράγκος τόνισε ότι το ζήτημα πρέπει να προβληματίσει όλους, τους αρμόδιους φορείς, την κοινωνία των πολιτών και τους οργανωμένους φορείς της δημοσιογραφίας.
Θεσμικά προβλήματα, νομοσχέδια και ταυτότητα ΕΚΣ
Εξηγώντας τους λόγους γιατί θεωρεί πως η ελευθεροτυπία δεν διάγει τις καλύτερες των ημερών της σήμερα στην Κύπρο, ο κ. Φράγκος είπε ότι υπάρχουν πολλαπλά και πολύ-επίπεδα προβλήματα, κυρίως θεσμικού χαρακτήρα αλλά και προβλήματα εργασιακών συνθηκών και εργασιακών σχέσεων.
Αναφερόμενος σε θεσμικά προβλήματα είπε ότι υπάρχει μια σειρά από νομοσχέδια που είτε οδεύουν είτε έφτασαν ενώπιον της Βουλής «με τα οποία επιχειρείται ο έλεγχος του δημοσιογραφικού περιεχομένου, η ποινικοποίηση της δημοσιογραφικής δραστηριότητας, η άρση των προσωπικών δεδομένων».
Όλα αυτά, πρόσθεσε, γίνονται την ώρα που η Κυπριακή Δημοκρατία «ως όφειλε, ακόμη δεν έχει κυρώσει την Ευρωπαϊκή Οδηγία για προστασία των δημοσιογράφων και των δημοσιογραφικών πηγών, πιο γνωστή και ως ΕMFA (European Media Freedom Act), που οφείλαμε να την κυρώσουμε από τον Σεπτέμβρη του 2025 και ακόμη εκκρεμεί ενώπιον της Βουλής».
Ο κ. Φράγκος εξέφρασε απογοήτευση γιατί το κυβερνητικό νομοσχέδιο «αντί να επικεντρωθεί στην προστασία των δημοσιογράφων και των δημοσιογραφικών πηγών επικεντρώνεται στις περιπτώσεις που νομιμοποιείται η άρση των προσωπικών δεδομένων των δημοσιογράφων» λέγοντας ότι το θέμα αυτό προκαλεί τις αντιδράσεις όλου του δημοσιογραφικού κόσμου και όλων των φορέων που εμπλέκονται στα της δημοσιογραφίας.
Ένα άλλο θέμα θεσμικής υφής, είπε ο κ. Φράγκος, το οποίο προέκυψε «αιφνιδίως έχει να κάνει με την δημοσιογραφική ταυτότητα που εκδίδει η ΕΣΚ από ιδρύσεως της το 1959 η οποία ταυτότητα ουδέποτε αντιμετώπισε οποιοδήποτε πρόβλημα ούτε εντός ούτε εκτός, αφού η ΕΣΚ είναι συνδεδεμένο μέλος τόσο της ευρωπαϊκής όσο και της διεθνούς ομοσπονδίας δημοσιογράφων».
Εξήγησε ότι με την ανάληψη της Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ από την Κυπριακή Δημοκρατία, η ΕΣΚ διαπίστωσε «με θλίψη ότι το Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών προκειμένου να διαπιστεύσει Κύπριους δημοσιογράφους απαιτούσε δημοσιογραφική ταυτότητα που το ίδιο εκδίδει και δεν διαπίστευε κανέναν με την ταυτότητα της ΕΣΚ».
«Αυτή η εξέλιξη είναι πρωτοφανής» είπε ο κ. Φράγκος, προσθέτοντας ότι η ΕΣΚ την κατήγγειλε στην διεθνή και την ευρωπαϊκή ομοσπονδία και έγιναν διαβήματα διαμαρτυρίας σε ανώτατο επίπεδο.
Για δεκαετίες, σημείωσε, συνυπάρχει η ταυτότητα της ΕΣΚ και η ταυτότητα του ΓΤΠ και αναγνωρίζονται και οι δύο.
«Η διαδικασία από-αναγνώρισης της ταυτότητάς μας ξεκίνησε τον δεύτερο μήνα της Κυπριακής Προεδρίας αφού τον πρώτο μήνα ήδη κάποιοι συνάδελφοί μας πρόλαβαν και διαπιστεύτηκαν με ταυτότητες της ΕΣΚ. Αρα, θεωρούμε ότι δεν είναι μία αβλεψία η μία παρατυπία».
Εργασιακά θέματα
Αναφερόμενος στα εργασιακά θέματα που ταλανίζουν τον κλάδο, ο κ. Φράγκος είπε ότι σχεδόν κατά κανόνα οι επιχειρήσεις ΜΜΕ είναι υποστελεχωμένες και οι εργασιακές συνθήκες «ουδόλως μπορούν να χαρακτηριστούν δελεαστικές».
Ως εκ τούτου, είπε, «έχουμε πλέον φαινόμενα επισκεπτών» εξηγώντας ότι «πλέον στη δημοσιογραφία νεαροί, καταρτισμένοι δημοσιογράφοι που αντέχουν στον κλάδο δύο με τρία χρόνια, μεταπηδούν σε άλλους κλάδους, σε παρεμφερείς τομείς, λόγω των συνθηκών αλλά και των προοπτικών μισθολογικής και επαγγελματικής ανέλιξης».
Διερωτήθηκε «πού βαδίζει η κυπριακή δημοσιογραφία, πού επενδύουμε αν δεν επενδύσουμε στις νέες δυνάμεις;».
Πρέπει, τόνισε, το εργασιακό πεδίο να βελτιωθεί και να στελεχωθούν επαρκώς οι δημοσιογραφικοί οργανισμοί για να διασφαλιστεί η προοπτική ανέλιξης για όλους.
«Αυτό μπορεί να γίνει μόνο μέσα από συνδικαλιστικούς αγώνες και για αυτό καλώ και τους συναδέλφους που δεν ανήκουν στη συντεχνία να πυκνώσουν τις γραμμές τους προκειμένου να είμαστε σε θέση να φέρουμε ουσιαστικά αποτελέσματα» κατέληξε.
