Υψώνουν ασπίδα προστασίας κατά του αφθώδους πυρετού – Σε ισχύ το νέο διάταγμα της υπουργού Γεωργίας

Σε μια κρίσιμη προσπάθεια να αναχαιτιστεί η εξάπλωση του αφθώδους πυρετού και να προστατευθεί ο κτηνοτροφικός κλάδος από μια ενδεχόμενη κατάρρευση, η υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Μαρία Παναγιώτου, εξέδωσε χθες, νέο διάταγμα, το τέταρτο στη σειρά, για τον περιορισμό της νόσου.

Σήμερα οι επηρεαζόμενες μονάδες ανέρχονται στις 110 σε Λάρνακα και Λευκωσία, με απώλειες γύρω στο 10% στον πληθυσμό των αιγοπροβάτων, περίπου 3% στα βοοειδή και γύρω στο 8% στους χοίρους.

Το διάταγμα το οποίο δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, θέτει σε εφαρμογή αυστηρά περιοριστικά μέτρα και απαγορεύσεις, με στόχο τη δημιουργία ενός στενού κλοιού προστασίας γύρω από τις εκμεταλλεύσεις.

Σύμφωνα με το προοίμιο του διατάγματος, η ανάγκη για πρόσθετα μέτρα κρίθηκε επιβεβλημένη από επιδημιολογικής άποψης, καθώς ο ιός μεταδίδεται τόσο αερογενώς όσο και μηχανικά. Οι νέες ρυθμίσεις στοχεύουν άμεσα στη δραστική μείωση της διασποράς του ιού, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον περιορισμό του κινδύνου μεταφοράς του μολυσματικού παράγοντα από τις κόκκινες ζώνες περιορισμού σε περιοχές που παραμένουν ελεύθερες από μέτρα.

Το διάταγμα προβλέπει μια σειρά από αυστηρούς περιορισμούς που επηρεάζουν την καθημερινότητα της κτηνοτροφίας:

>> Απαγόρευση διακίνησης: Σταματά κάθε μετακίνηση δίχηλων ζώων (βοοειδή, χοίροι, πρόβατα, αίγες, καμήλες, ελάφια, αντιλόπες, λάμα και αλπακά και αγρινά) από και προς τις εκμεταλλεύσεις.

>> Περιορισμοί σε εφόδια: Απαγορεύεται η διακίνηση ζωοτροφών, κτηνιατρικών φαρμάκων και γεωργικού εξοπλισμού, εκτός των ειδικών εξαιρέσεων που ορίζει η αρμόδια Αρχή.

>> Αναστολή βόσκησης: Απαγορεύεται η έξοδος των ζώων για βόσκηση.

>> Κοινωνικές αποστάσεις: Απαγορεύονται οι μαζικές συναθροίσεις ιδιοκτητών και εργατών εκμεταλλεύσεων, καθώς και οι επισκέψεις τρίτων προσώπων σε χώρους με δίχηλα ζώα στην επικράτεια της Δημοκρατίας.

Παρά τη γενική απαγόρευση, το διάταγμα προβλέπει «δικλίδες ασφαλείας» για τη λειτουργία της αγοράς και την ευημερία των ζώων, υπό την προϋπόθεση έκδοσης ειδικής άδειας:

1. Σφαγεία: Επιτρέπεται η διακίνηση ζώων προς σφαγή για ανθρώπινη κατανάλωση.

2. Χοιροτροφία: Δίνεται δυνατότητα μετακίνησης χοίρων μεταξύ εκμεταλλεύσεων του ίδιου ιδιοκτήτη, με απαραίτητο υγειονομικό πιστοποιητικό και αυστηρά χρονοδιαγράμματα εμβολιασμού. Η διακίνηση επιτρέπεται νοουμένου ότι έχουν παρέλθει τουλάχιστον 15 ημέρες από τον πρώτο εμβολιασμό τους.

3. Κούρα ζώων: Επιτρέπεται μόνο από το προσωπικό της ίδιας της εκμετάλλευσης με δικό του εξοπλισμό, για την αποφυγή μεταφοράς του ιού από τρίτους.

4. Εξαιρέσεις εισαγωγών: Η αρμόδια Αρχή εκδίδει σχετική άδεια με την οποία δύναται η εισαγωγή από τρίτες χώρες ή η διακίνηση από άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ, δίχηλων ζώων και η υποβολή παραγγελίας για αγορά δίχηλων ζώων από άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ ή από τρίτες χώρες.

Η κυβέρνηση υπογραμμίζει πως η πιστή τήρηση των μέτρων είναι μονόδρομος για να αποφευχθούν «ανυπολόγιστα αρνητικές οικονομικές συνέπειες». Οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες και το Τμήμα Γεωργίας καλούν όλους τους εμπλεκόμενους να ενημερώνονται διαρκώς από τις επίσημες ιστοσελίδες τους για τις καθορισμένες ζώνες περιορισμού και τις διαδικασίες διακίνησης ζωοτροφών.

Σε τεντωμένο σχοινί η κτηνοτροφία – Απειλές για δυναμικά μέτρα

Σε κατάσταση πολιορκίας βρίσκεται η κτηνοτροφία, καθώς η εξάπλωση του αφθώδους πυρετού, που ξεκίνησε από τη Λάρνακα, τείνει να εξελιχθεί σε οικονομική και κοινωνική τραγωδία. Με το κλίμα στις τάξεις των κτηνοτρόφων να είναι εκρηκτικό, η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη πλέον με ένα διπλό μέτωπο. Από τη μια τις οργανωμένες αγροτικές ενώσεις που ζητούν άμεσες αποζημιώσεις και από την άλλη μεμονωμένες ομάδες που απειλούν με ανυπακοή στα διατάγματα θανάτωσης ζώων.

Σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε χθες, οι οργανώσεις ΠΕΚ, ΕΚΑ, Παναγροτικός και Νέα Αγροτική Κίνηση έστειλαν επείγον υπόμνημα στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη. Η κριτική τους επικεντρώνεται στην αδικαιολόγητη, όπως την χαρακτηρίζουν, καθυστέρηση στην καταβολή των αποζημιώσεων.

Παρ’ όλο που ο ευρωπαϊκός κανονισμός ορίζει την εξόφληση των πληγέντων εντός 90 ημερών, έχουν ήδη παρέλθει 76 ημέρες χωρίς οι κτηνοτρόφοι να έχουν λάβει ούτε ένα ευρώ. «Η κατάσταση είναι εκτός ελέγχου», προειδοποιούν οι οργανώσεις, τονίζοντας ότι εκατοντάδες οικογένειες έχουν χάσει το εισόδημά τους. Εάν δεν υπάρξει έγκριση των κονδυλίων στην επόμενη συνεδρία του Υπουργικού Συμβουλίου, οι οργανώσεις δηλώνουν έτοιμες για «διαφορετικές αντιδράσεις», αφήνοντας σαφείς αιχμές για κινητοποιήσεις.

Την ίδια ώρα, ο νεοσύστατος σύνδεσμος «Φωνή των Κτηνοτρόφων» ανεβάζει τους τόνους, θέτοντας αίτημα την άμεση παύση των θανατώσεων ζώων. Η εκπρόσωπος του συνδέσμου, Στέλλα Πέτρου, υποστήριξε ότι υπάρχουν εναλλακτικά ευρωπαϊκά πρωτόκολλα που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν αντί της «μαζικής σφαγής». Μάλιστα, ξεκαθάρισε πως ακόμα και αν δοθούν οι αποζημιώσεις, οι κινητοποιήσεις τους με επίκεντρο το Προεδρικό και κεντρικές οδικές αρτηρίες είναι προ των πυλών αν δεν σταματήσει η εξόντωση του ζωικού κεφαλαίου.

Απέναντι στις αντιδράσεις των κτηνοτρόφων, οι επιστήμονες εμφανίζονται αμείλικτοι, επικαλούμενοι την ανάγκη προστασίας της εθνικής οικονομίας και των εξαγωγών. «Η Ευρώπη ακολουθεί στρατηγική πλήρους εκρίζωσης. Δεν υπάρχει περιθώριο για παρεκκλίσεις», δήλωσε ο πρόεδρος του Παγκύπριου Κτηνιατρικού Συλλόγου, Δημήτρης Επαμεινώνδας. Μάλιστα, έκρουσε και τον κώδωνα του κινδύνου για το χαλλούμι, τονίζοντας ότι τυχόν μη συμμόρφωση με την ενωσιακή νομοθεσία θα οδηγήσει σε εμπορικό εμπάργκο, καταστρέφοντας το σημαντικότερο εξαγωγικό προϊόν της Κύπρου.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο καθηγητής Δημήτρης Τσάλτας εξήγησε ότι ο ιός μπορεί να παραμείνει λανθάνων ακόμη και σε υγιή φαινομενικά ζώα. Ο ίδιος προέβη σε μια βαρυσήμαντη καταγγελία, χαρακτηρίζοντας ως «βιοτρομοκράτες» όσους μετακινούν παράνομα ζώα με διπλοκάμπινα οχήματα για να αποφύγουν τον έλεγχο, συμβάλλοντας έτσι στη διασπορά του ιού σε νέες περιοχές.

Κοινό μέτωπο Ελλάδας – Κύπρου

Σε μια κίνηση στρατηγικής σημασίας για τη διάσωση της κτηνοτροφίας, Κύπρος και Ελλάδα ενώνουν τις δυνάμεις τους απέναντι στην «υπαρξιακή απειλή» του αφθώδους πυρετού. Στο περιθώριο του άτυπου Συμβουλίου Υπουργών Γεωργίας της ΕΕ που διεξήχθη στη Λευκωσία, ανακοινώθηκε η σύσταση κοινής ομάδας εργασίας, η οποία θα βρίσκεται σε καθημερινό συντονισμό για την αναχαίτιση της νόσου.

Η συμφωνία επισφραγίστηκε σε συνάντηση της υπουργού Γεωργίας, Μαρίας Παναγιώτου, και του Έλληνα υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης, Μαργαρίτη Σχοινά, ενώ τις λεπτομέρειες παρουσίασαν οι γενικοί διευθυντές των δύο υπουργείων, Ανδρέας Γρηγορίου και Σπύρος Πρωτοψάλτης.

Η νέα ομάδα εργασίας, με επικεφαλής τους Γρηγορίου και Πρωτοψάλτη, δεν θα περιοριστεί σε θεωρητικό επίπεδο. Στόχος είναι η καθημερινή ανταλλαγή δεδομένων, τεχνογνωσίας και βέλτιστων πρακτικών.

«Είμαστε στην ίδια γραμμή. Υπηρεσίες και κτηνοτρόφοι πρέπει να εργαστούμε μαζί. Οι παραγωγοί οφείλουν να αντιληφθούν τη σοβαρότητα του κινδύνου και να θωρακίσουν τις μονάδες τους», τόνισε ο κ. Γρηγορίου.

Από την πλευρά του, ο Έλληνας Γενικός Γραμματέας, Σπύρος Πρωτοψάλτης, υπήρξε αφοπλιστικός: «Αντιμετωπίζουμε μια υπαρξιακή απειλή. Ο αφθώδης πυρετός είναι εξαιρετικά μεταδοτικός και η μάχη για την εκρίζωσή του είναι σκληρή».

Η συνεργασία θα επικεντρωθεί σε τρεις άξονες:

>> Μέτρα βιοασφάλειας: Αυστηρή εφαρμογή πρωτοκόλλων για τον περιορισμό της διασποράς.

>> Διαχείριση κρίσεων: Ανταλλαγή εμπειριών από την αντιμετώπιση της νόσου στη Λέσβο και την Κύπρο.

>> Οικονομική στήριξη: Κοινή γραμμή για τις αποζημιώσεις απώλειας ζωικού κεφαλαίου, εισοδήματος και ζωοτροφών.