Με Κανονισμούς οι οποίοι έχουν κατατεθεί για δημόσια διαβούλευση και οι οποίοι ακολούθως θα προωθηθούν στη Βουλή προς έγκριση, ρυθμίζεται η διάθεση κρατικής γης, καλύπτοντας από γεωργικές εκτάσεις μέχρι λίμνες, ποταμούς ή φυσικών υδραγωγών.
Με το σχετικό κείμενο τροποποιείται ολόκληρο το κανονιστικό πλαίσιο που διέπει την διαχείριση ακίνητης ιδιοκτησίας της Δημοκρατίας. Με βάση τους προωθούμενους Κανονισμούς, κατά βάση, «η διάθεση λίμνης, ποταμού, ρυακιού ή φυσικού υδραγωγού, απαγορεύεται εκτός από τις ακόλουθες εξαιρετικές περιπτώσεις, και μόνο εάν το Υπουργικό Συμβούλιο κρίνει τούτο αναγκαίο:
(α) Για σκοπούς ευθυγράμμισης ή βελτίωσης τους ροής των υδάτων.
(β) Λόγω οριστικής αποξήρανσής τους οφειλόμενης σε φυσικές εδαφολογικές διαφοροποιήσεις ή σε αιτίες οι οποίες δεν προήλθαν από παράνομες ενέργειες.
(γ) Λόγω αλλαγής της φυσικής κατάστασής τους, η οποία προβλέπεται από τους όρους άδειας οικοδομής ή διαχωρισμού της αρμόδιας Αρχής.
Σύμφωνα πάντα με τους υπό προώθηση Κανονισμούς, απαγορεύεται η καθ’ οιονδήποτε τρόπο διάθεση λίμνης, ποταμού, ρυακιού ή φυσικού υδραγωγού εάν τούτο δύναται να επηρεάσει με οποιοδήποτε τρόπο τους φυσικούς οικότοπους, την άγρια πανίδα και χλωρίδα και τη βιοποικιλότητα της περιοχής στην οποία βρίσκεται ο ποταμός και/ ή το ρυάκι και/ ή ο φυσικός υδραγωγός και /ή ενδέχεται να έχει δυσμενείς επιπτώσεις στο Δίκτυο Natura 2000.
Στους ίδιους Κανονισμούς προνοείται, πως ακίνητη ιδιοκτησία της Δημοκρατίας μπορεί να παραχωρηθεί, με ανταλλαγή, με εκκλησιαστική γη περίπου ίσης αξίας, μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις και νοουμένου ότι είναι αναγκαίο να ανεγερθεί εκκλησία στη συγκεκριμένη καθ’ εκάστην περίπτωση κρατική ιδιοκτησία και μόνο εάν δεν υπάρχει άλλη κατάλληλη εκκλησιαστική γη για το σκοπό αυτό. Νοείται ότι η αίτηση θα υποβάλλεται από την Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου ή την οικεία μητρόπολη.
Σε γεωργούς ή και σε εταιρείες οι οποίες δραστηριοποιούνται στο γεωργικό τομέα, μπορεί να διατεθούν μέχρι 100 δεκάρια αρδευόμενης γης ή σε 300 δεκάρια ξηρικής γης.
Γεωργική γη, εκτάσεως μέχρι 70 δεκάρια, μπορεί να διατεθεί και σε πρόσωπα τα οποία δεν είναι εγγεγραμμένα στο «Μητρώο Α΄» των γεωργών. Για τα νομικά πρόσωπα η έκταση θα υπολογίζεται με βάση το ποσοστό της ιδιοκτησίας των μετόχων.
Τα πρόσωπα τα οποία δεν είναι εγγεγραμμένα στο Μητρώο Αγροτών και Γεωργικών Εκμεταλλεύσεων του υπουργείου Γεωργίας, οφείλουν να εγγράφονται σε αυτό, ως γεωργοί ή κτηνοτρόφοι, εντός 36 μηνών από την ημερομηνία υπογραφής της συμφωνίας, διαφορετικά η συμφωνία θα τερματίζεται αυτόματα.
Σε περίπτωση που υπάρχει διαθέσιμη κρατική γη για γεωργικούς σκοπούς και για αυτήν δεν έχει εκδηλωθεί ενδιαφέρον από πρόσωπα που ικανοποιούν τις σχετικές προϋποθέσεις, τότε, εάν το Υπουργικό Συμβούλιο εγκρίνει τη διάθεσή της για ανάπτυξη της γεωργίας, δημοσιεύεται πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος.
Στη γη που θα τους διατεθεί, οι δικαιούχοι μπορούν να ανεγείρουν συσκευαστήρια, να ανορύσσουν λάκκους ή γεωτρήσεις για αρδευτικούς σκοπούς.
Εντός της κρατικής ιδιοκτησίας που εκμισθώνεται ή της οποίας παραχωρείται άδεια χρήσης δύναται να κατασκευάζεται δεξαμενή και/ή γεωργική αποθήκη και/ή άλλες μη μόνιμες εγκαταστάσεις, επιτρεπόμενες σύμφωνα με τον «περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμο» και τον «περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμο», όταν τούτο απαιτείται για διευκόλυνση εκπλήρωσης του γεωργικού σκοπού για τον οποίο εκμισθώθηκε και/ή παραχωρήθηκε η άδεια χρήσης της κρατικής ιδιοκτησίας.
Ακίνητη Ιδιοκτησία της Δημοκρατίας η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για οποιαδήποτε γεωργική καλλιέργεια ή θεωρείται κατάλληλη για τον σκοπό αυτό, δύναται να παραχωρηθεί επί πληρωμή ή να ανταλλαγεί με ιδιωτική ιδιοκτησία, αν κρίνεται αναγκαία για σκοπούς αναδασμού ο οποίος διενεργείται με βάση τον «περί Ενοποιήσεως και Αναδιανομής Αγροτικών Κτημάτων Νόμο».
Χρήση κρατικής γης για στεγαστικούς σκοπούς
Όσον αφορά τη χρήση κρατικής γης για στεγαστικούς σκοπούς, στους Κανονισμούς προβλέπεται, πως αυτό μπορεί να γίνει «σε εξαιρετικές περιπτώσεις με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου. Στην περίπτωση αυτή, η κρατική γη διατίθεται με όρους και διαφανή κριτήρια για τη στέγαση εκτοπισθέντων ή/και οικογενειών που επωφελούνται από κυβερνητικό σχέδιο το οποίο εκπονείται και υλοποιείται για σκοπούς επανοικοδόμησης πολυκατοικιών εντός κυβερνητικών οικισμών, σε αντικατάσταση πολυκατοικιών που είχαν ανεγερθεί εντός αυτών των κυβερνητικών οικισμών και οι οποίες κηρύσσονται από την εκάστοτε αρμόδια Αρχή κατεδαφιστέες ή/και στέγασης οικογενειών που επωφελούνται από την εφαρμογή κυβερνητικού σχεδίου στη βάση εισοδηματικών κριτηρίων.
Εκμίσθωση ή χορήγηση άδειας χρήσης ακίνητης ιδιοκτησίας σε τοπικές Αρχές
Στους Κανονισμούς προνοείται, επίσης, πως εκμίσθωση ή χορήγηση άδειας χρήσης ακίνητης ιδιοκτησίας της Δημοκρατίας για σκοπούς δημόσιας ωφέλειας μπορεί να γίνει μόνο σε Αρχή τοπικής διοίκησης και μόνο αν η ιδιοκτησία τεκμηριωμένα πρόκειται να χρησιμοποιηθεί για σκοπούς δημόσιας ωφελείας τους οποίους εγκρίνει το Υπουργικό Συμβούλιο, αφού λάβει υπόψιν όλους τους επηρεαζόμενους παράγοντες.
Για να θεωρείται ότι η εκμίσθωση άπτεται όντως της «δημόσιας ωφέλειας», πρέπει (με το όποιο έργο υλοποιηθεί) να εξυπηρετείται η κοινωνία στο σύνολό της, χωρίς να ενυπάρχει οποιοδήποτε στοιχείο κερδοσκοπίας ή αποκόμισης οικονομικού οφέλους.
Σε τέτοιες περιπτώσεις δύναται να επιτραπεί η ανέγερση και λειτουργία περιορισμένης έκτασης υποστατικού για χρήση ως περίπτερο ή/και ως κυλικείο θα καταβάλλεται αγοραίο ενοίκιο ή τέλος χρήσης. Απαγορεύεται η παραχώρηση από την Αρχή τοπικής διοίκησης, της άδειας χρήσης που θα της χορηγηθεί δυνάμει του παρόντος Κανονισμού, χωρίς, την εκ μέρους της, προκήρυξη προσφορών.
