Ο Αντώνης Χατζηαντώνης, παρακολούθησε σχετικό αφιέρωμα και κάνει μερικά σχόλια που αφορούν την ενότητα του Eλληνισμού.
Έμεινα ως αργά προψές, παρακολουθώντας το επίκαιρο αφιέρωμα στην Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Μογγόλους Οθωμανούς, στις 29 Μαΐου 1453.
Τα γεγονότα, λίγο-πολύ γνωστά. Θα επικεντρωθώ σε σημεία που με προβλημάτισαν και σκέφτηκα να τα μοιραστούμε:
1) Σημαντικό ρόλο στην κατάρριψη μέρους των τειχών, έπαιξε το μεγάλο κανόνι, μήκους 9 μέτρων (η λεγόμενη μπομπάρδα), που κατασκεύασε ο Ούγγρος, Ουρβανός. Οι Βυζαντινοί προσπάθησαν να τον εξαγοράσουν, αλλά ο Μωάμεθ Β’ του πρότεινε τα διπλάσια.
2) Μεγάλες αντιζηλίες και θρησκευτικές διαμάχες, δρούσαν ως ανασχετικός παράγοντας στην οργάνωση άμυνας της Πόλης. Μόνο οι 3 στους 5 αμυνόμενους, ήταν Έλληνες. Οι υπόλοιποι, μισθοφόροι. Και, ο Κωνσταντίνος εκαλείτο να αντιμετωπίσει… 300.000 εχθρικό στρατό (οι μισοί ήταν μαχητές, οι άλλοι απλά υποστήριζαν τους πρώτους), με περίπου 8.000 άνδρες!
3) Ο Ιωάννης Ιουστινιάνης (1418 – 1453), Γενουάτης στρατιωτικός, στάθηκε δίπλα στον Τελευταίο Αυτοκράτορα, με περισσή γενναιότητα και αναγκάστηκε να αποχωρήσει, μόνο όταν τραυματίστηκε βαριά.
4) Ο τολμηρός Έλλην πλοίαρχος, Φλαντανελλάς, κατάφερε να διασπάσει τον αποκλεισμό εκ μέρους των Οθωμανών, στον Κεράτιο κόλπο, εφοδιάζοντας τους αμυνόμενους με τρόφιμα κ.λπ.
5) Η λεγόμενη Κερκόπορτα, μάλλον αποτελεί μύθο. Τέτοιες μικρές πύλες -για να εξέρχονται οι άντρες από τα τείχη- υπήρχαν αρκετές. Έλαβε το όνομά της, από κερκίδα που υπήρχε απέναντι. Άρα, η κατάρρευση της άμυνας άρχισε κυρίως με την καταστροφή της πύλης του Αγ. Ρωμανού.
6) Οι Δυτικοί, καμιά σχεδόν προσπάθεια δεν έκαναν για να βοηθήσουν τον ηρωικό Κωνσταντίνο Παλαιολόγο. Ήταν και αυτοί πολιτικά, διασπασμένοι σε Παπικούς και άλλους. Επίσης ο ανταγωνισμός Βενετών-Γενουατών, υπέσκαπτε την ενότητα και την ισχύ των αμυνομένων Βυζαντινών.
7) Ήδη, αρκετά χρόνια πριν την Άλωση, ο Παλαιολόγος Η’, παρά τις προσπάθειές του να προσεταιρισθεί τη Δύση, απέτυχε για διάφορους λόγους.
Δάκρυσα, περί το τέλος του θλιβερού αυτού αφιερώματος της ΕΡΤ που προέβαλε το ΡΙΚ.
Λάθη προηγουμένων ηγετών, συμφέροντα, έριδες, έφεραν τα πράγματα έτσι, που όλη η ευθύνη να πέσει στους ώμους του 49χρονου τότε, ηρωικού Αυτοκράτορα. Που κατέληξε να μάχεται μόνος («μονότατος», λένε οι ιστορικές πηγές, μας τόνισε η Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ).
Τα τελευταία του λόγια: «Αποθανώμεν υπέρ της Χριστού πίστεως και της πατρίδος ημών…”. Και οι λιγοστοί Ρωμαίοι που απέμειναν μαχόμενοι δίπλα του, ακούοντες τον βασιλέα: “Καρδίαν ως λέοντες εποίησαν…”, σύμφωνα με τον ιστορικό Φραντζή.
Η μόνιμη ανησυχία μου, είναι ότι κινδυνεύουμε με εξαφάνιση, ως Ελληνισμός. Και εδώ στην Κύπρο. Αν δεν ομονοήσουμε, αν δεν αρχίσουμε να σκεφτόμαστε το κοινό καλό και όχι το ατομικό συμφέρον, δεν έχουμε καμιά ελπίδα.
