Ο δρ Ανδρέας Δ. Δημητριάδης, FACS πρώην διευθυντής της Θωρακοχειρουργικής και Καρδιοχειρουργικής του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας, μεταφέρει τις εμπειρίες του.
Η πρόσφατη αντιπαράθεση ακαδημαϊκών, γιατρών και του πρώην υπουργού Υγείας «περί ηθικών αυτουργών», φέρνει στην επιφάνεια μια πραγματικότητα. Εκατέρωθεν δεν έχει γίνει κατανοητό η σωστή διαδικασία του τραυματισμού του άτυχου μαθητή.
Την απάντηση την έδωσε ο κ. Χαραλάμπους με τηλεφωνική του παρέμβαση, τις μέρες εκείνες στο ΡΙΚ (Από μέρα σε μέρα) πρώην (paramedic) στο Λονδίνο που εργαζόταν, στην υπηρεσία των ασθενοφόρων.
«Ο τραυματίας που προσκομίζεται με το ασθενοφόρο παραλαμβάνεται από τη νοσηλεύτρια της επιλογής (triage nurse) που με την κλινική εξέταση (επισκόπηση, ψηλάφηση, κ.λπ.) καταγράφει τα ευρήματά της. Στην περίπτωσή μας μια κάκωση της κεφαλής, αιμορραγούσα, με αιμάτωμα. Εν συνεχεία κατατοπίζει τον γιατρό για τη σοβαρότητα του τραύματος. Ο ασθενής, υπό την ευθύνη πλέον του γιατρού, παραπέμπει σε ακτινολογικό έλεγχο, η κατάσταση επανεκτιμάται και στη συνέχεια παραπέμπει στο νευροχειρουργικό κέντρο, διά άμεσο επέμβαση. Αυτή είναι η διαδικασία που ακολουθείται, χωρίς ακούσιες συζητήσεις για πρωτόκολλα κ.λπ.». Για 50 χρόνια ζω τον πόνο των τραυματιών και των συγγενών τους, προβάλλοντας τις επικρατούσες αντιλήψεις για την αντιμετώπιση «του τραύματος». Υπεύθυνα καταθέτω τα ακόλουθα:
1) Η αντίδραση των γιατρών του δημόσιου ήταν μια μεγάλη παραφωνία. Τάχιστα οι κυβερνητικοί γιατροί χρειάζονται νέα νοοτροπία και συμπεριφορά.
2) Ο Π.Ι.Σ. με τη σημερινή σύνθεσή του στερείται ισχυράς ηγετικής ομάδος που να συμπεριφέρεται ως καταλύτης με τες μεταρρυθμίσεις για το καλό των ασθενών και των ιδίων. Τι κρίμα.
3) Η αντιπολίτευση: Οι αντιπρόσωποι των κομμάτων εμφανίζονται διαρκώς εστραμμένοι στα δικά τους και το παρελθόν. Εκπρόσωπος κόμματος να υποστηρίζει τη στάση εργασίας και πιθανή απεργία των κυβερνητικών γιατρών μετά από μια «εχθρική» ενέργεια εις βάρος των ασθενών. Άλλος να μέμφεται γιατρό που υποστηρίζει τα συμφέροντα των ασθενών, ότι συμπορεύεται με τον υπουργό Υγείας, η άλλη ομάδα της σημερινής αντιπολίτευσης προκάλεσαν το «Ιατρικό Πραξικόπημα» το 1976, μια «εθνική προδοσία» χωρίς τιμωρία! Αλώσαντες τη συντεχνία των κυβερνητικών γιατρών πολεμώντας ό,τι αξιόλογο εμφανιζόταν.
Η διαρκής συζήτηση για πρωτόκολλα από το υπουργείο, σε κάθε τμήμα του νοσοκομείου αφ’ εαυτού υπάρχουν τα πρωτόκολλα που υπενθυμίζουν στους γιατρούς τι πρέπει να κάνουν. Παντού υπάρχουν τα πρωτόκολλα διαδικασίας.
Από το 1976 έχει επικρατήσει ως κοινή γλώσσα το A.T.L.S. (Advanced Trauma Life Support) για την υποστήριξη της ζωής του τραυματία στις πρώτες ώρες, μεταφρασθέν σε πολλές γλώσσες, η «καλύτερη περίθαλψη» του Αμερικάνικου Κολεγίου των χειρουργών με πρωτόκολλα θεραπείας.
Το «κόκκινο εγχειρίδιο του τραύματος» του δικού μας καθηγητή Δ. Δημητριάδη από το Los Angeles μεταφρασμένο στα ελληνικά με πολλές εκδόσεις, από τον Παντελή Βασιλείου και τον χειρουργό του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας δρα Άθω Γεωργίου συνέβαλε στην καλύτερη εκτίμηση και διαχείριση τραύματος παγκόσμια.
Ναι δάκρυα των πραγμάτων. Αξέχαστες περιπτώσεις κατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας μου επιβάλλουν να τες καταθέσω. Νοοτροπίες και πράξεις των λειτουργών του Υπουργείου Υγείας. Δεν ξεχνώ!!
Ο θάνατος εθνοφρουρού, τραυματισμός μαθητού με ακόντιο στη Λεμεσό, και ένας πνιγμός.
Το 1977 παραβρέθηκα ως μάρτυρας εις τον θάνατον εθνοφρουρού που απεβίωσε στις Πρώτες Βοήθειες του ΓΝΛ από αυτόματο αμφοτερόπλευρο πνευμοθώρακα. Ο εθνοφρουρός μπορούσε να σωθεί εάν τόσοι γιατροί από πάνω του έβαζαν το στηθοσκόπιο για να ακροαστούν τους πνεύμονές του, αντί να συζητούν για ρήξη ανευρύσματος. Μια καθαρά ιατρική αμέλεια.
Στη συνέχεια στις 7/11/77 σε συνέντευξή μου στην εφημερίδα «Αλήθεια» υποδείκνυα τις ελλείψεις του συστήματος. Η αντίδραση του Υπουργείου Υγείας προσήχθη στο πειθαρχικό συμβούλιο των γιατρών σύμφωνα με τον αποικιακό κανονισμό 27.3.1947 διά διασάλευση του κοινού και αυτοπροβολή ολόκληρο δικαστήριο, με δικηγόρο της Δημοκρατίας κ.λπ. Μου επεστήθη η προσοχή!
Μια άλλη περίπτωση, που καταδηλοί τη νοοτροπία και τις γνώσεις των λειτουργών του Υπουργείου Υγείας της εποχής ήταν το 1978, 26 Οκτωβρίου. Μαθητής 13 ετών ενώ εγυμνάζετο στο Γ.Σ.Ο. τραυματίστηκε από ακόντιο που είχε ρίξει ένας άλλος μαθητής και προσκομίστηκε στο Νοσοκομείο Λεμεσού. Οι κλήσεις μου από δρα Τριτοφτίδη ήταν καθοριστικές με πολλούς γιατρούς να είχαν εγκαταλείψει τον ασθενή, διαπίστωσα τραύμα της καρδίας που έχρηζε άμεσης επέμβασης. Ο μαθητής επέζησε το δε υπουργείο αποποιήθηκε κάθε ευθύνης καθότι δεν εκλήθην από τον επαρχιακό γιατρό. Μάλιστα παρανόμησα! Αυτά φίλοι μου!
Και τέλος στη μνήμη της Σόφης στην Πάφο μιας αγγελικής μορφής τριών ετών, το 2002, που διέφυγε της προσοχής των οικείων της και έπεσε στην πισίνα. Η άφιξη του ασθενοφόρου και κατά δύναμη Πρώτες Βοήθειες, στη συνέχεια να περιφέρεται από πόλη σε πόλη διά αξονική εξέταση του εγκεφάλου. Μια περιττή εξέταση αντί να βρισκόταν στο Τμήμα της Εντατικής, εις μνήμη της Σόφης. Εδημιουργήθη το ίδρυμα Σόφης, που παρέχει κατεπείγουσες υπηρεσίες στην Πάφο.
Ναι δάκρυα των πραγμάτων, Lacrimae rerum 50 χρόνια πριν και σήμερα 50 χρόνια μετά.
