Το 33% των καρκίνων, που εμφανίζονται κάθε χρόνο, οφείλονται στην κακή διατροφή εκτιμούν οι επιστήμονες, υποδεικνύοντας μάλιστα ότι το 70% των καρκίνων του παχέος εντέρου κάθε χρόνο θα μπορούσε να προληφθεί χάρις στον υγιεινό τρόπο ζωής.
Στο τέλος Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκε στη Λευκωσία σεμινάριο με θέμα «διατροφή, καρκίνος και ασφάλεια τροφίμων» και κατά τη διάρκειά του δόθηκαν στοιχεία τα οποία μάλλον πρέπει να προκαλέσουν το ενδιαφέρον όλων των πολιτών.
Όπως τονίστηκε, το 33% των περιστατικών καρκίνου που εμφανίζονται θα μπορούσαν να προληφθούν εάν όλοι ακολουθούσαμε μια σωστή διατροφή, ασκούμασταν και δεν κάναμε καταχρήσεις. Διεθνώς άλλωστε εκτιμάται ότι με την πρόληψη, το 40% των περιστατικών καρκίνου που παρουσιάζονται κάθε χρόνο θα μπορούσαν να αποφευχθούν.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: O ύπνος ξορκίζει τα εγκεφαλικά και τις καρδιοπάθειες
«Η σωστή διατροφή, δεν στοιχίζει», τόνισε στην αρχική του τοποθέτηση ο Καθηγητής Λοΐζος Λοΐζου, προσθέτοντας ότι «το τι τρώμε μπορεί είτε να προλάβει τον καρκίνο, είτε να οδηγήσει στον καρκίνο».
Το υπερβολικό λίπος ζωικής προέλευσης, η μεγάλη κατανάλωση κόκκινου ή επεξεργασμένου κρέατος, η υπερκατανάλωση θερμίδων που οδηγεί σε παχυσαρκία ή υπερβαρία, το αλκοόλ, όταν καταναλώνεται χωρίς μέτρο, είναι παράγοντες που ευνοούν την ανάπτυξη καρκίνου. Από την άλλη όμως, η αποφυγή της υπερκατανάλωσης τροφών, η αποφυγή της παχυσαρκίας, η σωστή διατροφή και κυρίως η μεσογειακή διατροφή μπορούν αποδεδειγμένα και βάσει μελετών να βοηθήσουν στην αποφυγή του καρκίνου.
«Δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε ότι η σωστή διατροφή είναι ένας από τους θεμέλιους λίθους της υγείας μας», είπε ο κ. Λοΐζου και τόνισε την ανάγκη «να εντάξουμε όλοι στην καθημερινότητά μας το δίπτυχο, εμπλουτισμός και περιορισμοί στην καθημερινή μας διατροφή».
«Αναλογιστείτε ότι 33% των καρκίνων οφείλονται στην κακή διατροφή. Σημαίνει ότι θα είχαμε κάθε χρόνο στην Κύπρο 33% λιγότερους καρκίνους λόγω άσκησης, πρόληψης και σωστής διατροφής. Ο καρκίνος του παχέος εντέρου, θα μπορούσε να προληφθεί κατά 70% με καλή διατροφή, άσκηση, καλό ύπνο, καλό τρόπο ζωής κ.λπ.».
«Η διατροφή μπορεί να είναι ένα ισχυρό όπλο για την πρόληψη του καρκίνου. Εάν όμως δεν δίνουμε τη δέουσα προσοχή στη διατροφή μας, τότε αυτή μπορεί να προάγει τον καρκίνο, με ιδιαίτερα δυσάρεστες συνέπειες», είπε και εξήγησε ότι «ο εμπλουτισμός της διατροφής με συγκεκριμένα τρόφιμα μπορεί να προσφέρει προστασία από διάφορες μορφές καρκίνου. Πρόληψη από τον καρκίνο μπορεί επίσης να προσφέρει ο περιορισμός συγκεκριμένων τροφών». Κάποια πράγματα, υπέδειξε, είναι αλληλένδετα: «Η υπερβολική κατανάλωση φαγητών οδηγεί στην παχυσαρκία και υπερβαρία, δύο καταστάσεις οι οποίες είναι αιτίες πολλών μορφών καρκίνου. Ας μην ξεχνάμε άλλωστε ότι η πρόληψη και η προστασία μας από τον καρκίνο εξαρτάται πολύ από τις δικές μας καθημερινές επιλογές. Οι ορθές διατροφικές επιλογές, που θα κάνουμε κάθε μέρα, αποτελούν ένα πολύτιμο όπλο στην προστασία μας. Μια σωστή και ισορροπημένη διατροφή δεν μας κοστίζει και είναι μια από τις φθηνότερες επιλογές πρόληψης».
Το μήνυμα, είπε ο κ. Λοΐζου, «είναι ξεκάθαρο: προσέχετε τη διατροφή σας. Ακούγεται κοινότυπο, αλλά είναι ιδιαίτερα σημαντικό».
Επιπρόσθετα ανέφερε, «πρέπει να διευκρινίσουμε κάτι: καμία τροφή από μόνη της δεν μπορεί να οδηγήσει στον καρκίνο και την ίδια ώρα, καμία τροφή δεν μπορεί να λειτουργήσει ως θεραπεία για τον καρκίνο. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό να το τονίσουμε επειδή συχνά βλέπουμε φαινόμενα υπερβολικά με την επιλογή μιας τροφής και τον αποκλεισμό μιας άλλης. Μιλάμε για τη συνολική διατροφή ενός ατόμου». Εκείνο που ο καθένας πρέπει να κάνει «είναι να ενισχύει τον οργανισμό του για να μπορεί ο οργανισμός του να εξουδετερώνει τον κίνδυνο για καρκίνο». Σε όλα «πρέπει να υπάρχει μέτρο. Όταν λέμε ότι το κόκκινο κρέας επηρεάζει δεν σημαίνει ότι το αποκλείουμε. Σημαίνει ότι έχουμε μια ισορροπημένη και κυρίως μεσογειακή διατροφή». «Πρέπει να λαμβάνουμε μια ποικιλία τροφίμων σε είδος αλλά και σε χρώμα. Φρούτα, λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής αλέσεως. Τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες. Όλες οι μελέτες μας δείχνουν ευεργετικά αποτελέσματα μέσω του συνδυασμού διαφόρων τροφών και ουσίων και όχι κατανάλωση μεμονωμένων τροφίμων».
Οι φυτικές ίνες συμβάλλουν στην κινητικότητα του εντέρου και στην αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας. Βοηθούν τα ωφέλιμα μικρόβια του εντέρου τα οποία με τη σειρά τους μειώνουν τον κίνδυνο για καρκίνο. «Ξαναλέμε ότι με τη λήψη τροφίμων δεν υπάρχει απόλυτη ασφάλεια, δηλαδή δεν σημαίνει ότι θα αποφύγουμε τον κίνδυνο για ανάπτυξη καρκίνου. Σίγουρα όμως θα μειώσουμε σημαντικά τις πιθανότητες να αναπτύξουμε καρκίνο».
Απ’ εκεί και πέρα, «έχουμε τα φυλλώδη λαχανικά με πράσινο σκούρο χρώμα. Τα λαχανικά και άλλα τρόφιμα με κίτρινο και πορτοκαλί χρώμα όπως είναι οι πιπεριές. Μετά έχουμε μια άλλη οικογένεια τροφών όπως είναι τα μπρόκολα, τα λαχανάκια βρυξελλών κ.λπ. Οι ντομάτες, ιδιαίτερα όταν είναι ψημένες είναι ακόμα καλύτερες με το λικοπένιό τους». Επιπρόσθετα, «έχουμε τα όσπρια, τους ξηρούς καρπούς, τη σόγια η οποία αν και αρχικά είχε παρεξηγηθεί, τελικά οι όποιες ανησυχίες εξαλείφθηκαν. Έχουμε τα φρούτα μας, τα κεράσια, τα δαμάσκηνα κ.λπ. Τα εσπεριδοειδή αλλά και τα ροφήματά μας, το πράσινο τσάι και ο καφές. Με μέτρο πάντα όλα».
Η φύση, τόνισε ο Καθηγητής «έχει προνοήσει για εμάς και την προστασία μας και πρέπει πάντα να μιλάμε για φυσικές τροφές και όχι για σκευάσματα τα οποία κάποτε διαφημίζονται ότι περιλαμβάνουν ουσίες που προστατεύουν από τον καρκίνο».
Το κόκκινο, κρέας, τόνισε ο κ. Λοΐζου, «ο οργανισμός μας πραγματικά δεν το χρειάζεται πολύ συχνά. Δυστυχώς εμείς εδώ στην Κύπρο τρώμε σουβλάκια τις καθημερινές, σούβλα κάθε Κυριακή και την Τσικνοπέμπτη χαιρόμαστε επειδή θα φάμε σούβλα». Παράλληλα, «το αλκοόλ μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για καρκίνο του στόματος, του ήπατος, του μαστού. Αν μπορούμε το αποφεύγουμε εντελώς. Η επίσημη σύσταση είναι να μην υπερβαίνουμε τα 30 γραμμάρια (δύο ποτήρια) την ημέρα. Αυτή είναι μια ασφαλής ποσότητα».
Τι πρέπει να εντάξουμε στο διατροφολόγιό μας και τι όχι
Κατά τη διάρκεια του σεμιναρίου, δόθηκαν και χρήσιμες πληροφορίες για τη σωστή διατροφή και την κατανάλωση τροφών με αντικαρκινικές ιδιότητες. Ποιες τροφές πρέπει να αποφεύγονται, ποιες πρέπει να ενταχθούν στο διατροφολόγιό μας και πώς διαχειριζόμαστε τα τρόφιμα πριν από την κατανάλωσή τους, αφού όπως έχει διαπιστωθεί, ακόμα και ο τρόπος με τον οποίο μαγειρεύονται κάποια φαγητά διαδραματίζει τον δικό του ρόλο. Πρακτικές συμβουλές που στόχο έχουν τη μείωση των πιθανοτήτων για ανάπτυξη καρκίνου. Κάποιες τροφές φαίνεται να είναι ιδιαίτερα ευεργετικές για συγκεκριμένα είδη καρκίνου και η κατανάλωσή τους θεωρείται εξαιρετικής σημασίας από τους ειδικούς.
Σύμφωνα λοιπόν με τις συστάσεις:
1. Προστασία από την παχυσαρκία: Η πρόληψη της παχυσαρκίας με αποφυγή υπερκατανάλωσης φαγητού είναι βασικό μέτρο για την προστασία μας από τον καρκίνο. Η παχυσαρκία είναι αιτία πρόκλησης τουλάχιστον 8 τύπων καρκίνου (οισοφάγου, στομάχου, παχέος εντέρου, ήπατος, χοληδόχου κύστης, νεφρών, μαστού και μήτρας).
2. Περιορισμός στην κατανάλωση μερικών τροφίμων: Σε αυτά περιλαμβάνονται τα λιπαρά, κόκκινα κρέατα, συμπεριλαμβανομένων και των επεξεργασμένων (αλλαντικά), τα τρόφιμα χαμηλής περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες και τα πολύ πικάντικα ή πλούσια σε αλάτι φαγητά. Τα καβουρδισμένα κρέατα ή άλλα φαγητά πρέπει να καταναλώνονται με προσοχή και καλύτερα να περιορίζονται.
3. Επιλογή αντικαρκινικής διατροφής: Πιο συχνή κατανάλωση τροφίμων με αντικαρκινικές ιδιότητες. Πολλές έρευνες έδειξαν ότι υπάρχουν τρόφιμα τα οποία μειώνουν ουσιαστικά τον κίνδυνο εκδήλωσης του καρκίνου. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα φρούτα, τα λαχανικά, όπως τα σταυρανθή (λάχανο, μπρόκολο, κράμβη, κουνουπίδι, λαχανάκια Βρυξελλών), τα όσπρια, οι ξηροί καρποί και τα δημητριακά ολικής αλέσεως.
4. Ποικιλία ωφέλιμων ουσιών μέσω της διατροφής: Η συνέργεια ουσιών διατροφής έχει καθοριστικό ρόλο στην πρόληψη του καρκίνου. Πολλά τρόφιμα φυτικής προέλευσης περιέχουν συνδυασμό από βιταμίνες, ανόργανα στοιχεία και αντιοξειδωτικές ενώσεις (βιταμίνη C, βιταμίνη Ε, σελήνιο). Οι παράγοντες αυτοί συνεργούν και επιδρούν στον μεταβολισμό των κυττάρων. Η καλύτερη πηγή από την οποία πρέπει να προσλαμβάνετε τις εν λόγω ωφέλιμες και προστατευτικές ουσίες είναι η φυσική διατροφή και όχι από κάθε μορφής βιομηχανικά ή φαρμακευτικά σκευάσματα. Είναι η συνέργεια των ουσιών αυτών, όπως υπάρχουν στη φυσική διατροφή, που προσφέρει την αντικαρκινική προστασία. Εξουδετερώνουν έτσι τις ελεύθερες ρίζες οξυγόνου, που βρίσκονται στα κύτταρα. Οι ρίζες αυτές είναι ασταθείς ενώσεις, που προκύπτουν από τον φυσιολογικό μεταβολισμό, οι οποίες όμως βλάπτουν το DNA και δημιουργούν καρκίνο.
5. Πρόληψη και προστασία από τον καρκίνο μέσω των δικών μας καθημερινών επιλογών: Οι ορθές διατροφικές επιλογές, που θα κάνουμε κάθε μέρα, αποτελούν ένα πολύτιμο όπλο στην προστασία μας από τον καρκίνο.
Είναι καλό να γνωρίζουμε ότι…
⦁ Η διατροφή και ο καρκίνος έχουν εξαιρετικά σημαντική σχέση μεταξύ τους. Η υγιεινή διατροφή είναι σε θέση να προλαμβάνει 33% των νέων περιστατικών καρκίνου ετησίως.
⦁ Ο εμπλουτισμός της διατροφής με συγκεκριμένα τρόφιμα μπορεί να προσφέρει προστασία από διάφορες μορφές καρκίνου. Πρόληψη από τον καρκίνο μπορεί επίσης να προσφέρει ο περιορισμός συγκεκριμένων τροφών.
⦁ Η υπερβολική κατανάλωση φαγητών οδηγεί στην παχυσαρκία και υπερβαρία που είναι αιτίες πολλών μορφών καρκίνου.
⦁ Για την πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου: Να τρώτε λιγότερο κόκκινο κρέας και ζωικά λίπη, να τρώτε περισσότερα λαχανικά και φρούτα και να ασκείτε περισσότερο το σώμα σας.
⦁ Ένα πορτοκάλι κάθε μέρα μειώνει κατά 50% τον κίνδυνο καρκίνου στόματος, λάρυγγα, φάρυγγα, οισοφάγου, στομαχιού και κατά 19% τον κίνδυνο για εγκεφαλικό επεισόδιο.
⦁ Ο χυμός ντομάτας είναι φτωχός σε θερμίδες, πλούσιος σε βιταμίνη C και λυκοπένιο, που μειώνει τον κίνδυνο καρκίνου του προστάτη. Προτιμάτε χυμό ντομάτας φτωχό σε αλάτι.
⦁ Η μητέρα μας καλά έλεγε να τρώτε μήλα, γιατί κάνουν το γιατρό πιο πέρα. Φρέσκα μήλα με τη φλούδα μειώνουν τον κίνδυνο καρκίνου παχέος εντέρου και Αλτσχάιμερ.
⦁ Η διατροφή πλούσια σε ελαιόλαδο, όσπρια, μαγειρεμένα λαχανικά, δημητριακά, ψάρια και φρούτα μειώνει τον κίνδυνο απώλειας μνήμης, καρκίνου και καρδιοπάθειας.
⦁ Να θυμόμαστε ότι η νηστεία με ποικιλία και μέτρο είναι ωφέλιμη. Μειώνει τη χοληστερόλη, τα τριγλυκερίδια αίματος και τα περιττά κιλά σώματος. Επίσης μειώνει τον κίνδυνο καρκίνου και δυσκοιλιότητας.
⦁ Το κουνουπίδι, η κράμβη και το μπρόκολο περιέχουν ουσίες που προσφέρουν πρόληψη κατά του καρκίνου του προστάτη, των μαστών και των ωοθηκών.
⦁ Όταν ψήνουμε κρέας στα κάρβουνα, για να μειώσουμε τη δημιουργία καρκινογόνων ουσιών, καλύτερα να μαρινάρουμε από πριν το κρέας σε ελαιόλαδο, χυμό λεμονιού και σκόρδο.
1.3 εκατ. άνθρωποι στην ΕΕ πεθαίνουν
Παρέμβαση στο σεμινάριο έκανε και ο ευρωβουλευτής Λουκάς Φουρλάς μέλος της αρμόδιας ευρωπαϊκής ειδικής επιτροπής για τον καρκίνο. Όπως ανέφερε ο κ. Φουρλάς, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, πεθαίνουν κάθε χρόνο 1.3 εκατομμύρια άνθρωποι «και όλοι γνωρίζουμε ότι το 40% όλων των καρκίνων θα μπορούσε να προληφθεί». «Το κάπνισμα, το αλκοόλ και η κακή διατροφή είναι παράγοντες στους οποίους θα μπορούσαμε να εστιάσουμε για να μειώσουμε τον κίνδυνο. Στη νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για τον καρκίνο, δίνεται έμφαση στην ποιότητα ζωής, στη διατροφή και τον συνδυασμό της με την άσκηση η οποία είναι ιδιαίτερης σημασίας».
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, είπε, «σκοπεύει να μειώσει την παρουσία βλαβερών ουσιών στα τρόφιμα. Για αυτό, μεταξύ άλλων, μελετώνται αυτή τη στιγμή διάφορα φορολογικά κίνητρα για την προώθηση υγιεινών τροφίμων». Η σωστή και υγιεινή διατροφή, ανέφερε ο Κύπριος ευρωβουλευτής, «είναι παράγοντες που μπορούν να μας βοηθήσουν σε μεγάλο βαθμό στην πρόληψη του καρκίνου».«Η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και του διαβήτη αρχίζει από την παιδική ηλικία. Προαγωγή υγιεινής διατροφής στα σχολεία δηλαδή». Ο καρκίνος, είπε ο κ. Φουρλάς, «έχει επηρεάσει κάθε οικογένεια. Η πρόληψη είναι λοιπόν θέμα που αφορά όλους μας. Πρόκειται για ένα αγώνα ο οποίος πρέπει να είναι κοινός γιατί ο καρκίνος είναι ένα θέμα που αφορά όλους, είμαστε όλοι ένα και μαζί θα νικήσουμε».
ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ
Να προλάβουμε για τα παιδιά μας
Τα τεράστια ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας στην Κύπρο, είχαν παρουσιαστεί πριν από μερικές ημέρες και στη Βουλή. Τα όσα ανέφερε ο Καθηγητής στο σεμινάριο, έρχονται να ενισχύσουν τις ανησυχίες διεθνώς. Τα σημερινά παχύσαρκα παιδιά, είναι οι αυριανοί χρόνιοι ασθενείς. Κανένας από εμάς δεν θέλει να σκέφτεται ότι η γενιά των παιδιών μας θα αποτελεί σε δέκα χρόνια μια κοινωνία παχύσαρκων, υπέρβαρων ασθενών. Από εμάς εξαρτάται η συνέχεια τους. Ένα παχύσαρκο παιδί, έχει πολύ μεγάλες πιθανότητες να καταλήξει ένας παχύσαρκος, διαβητικός, ή καρδιοπαθής ή καρκινοπαθής ενήλικες. Αυτό το μέλλον οραματιζόμαστε; Ας προλάβουμε, για τα παιδιά μας.
