To Top
04:52 Παρασκευή
28 Φεβρουαρίου 2020
Επόμενο
Προηγούμενο
Και εγένετο: Ινστιτούτο Έρευνας του Καρκίνου Κύπρου (εικόνες)
ΑΡΧΙΚΗΚΟΙΝΩΝΙΑΚΟΙΝΩΝΙΑ • Και εγένετο: Ινστιτούτο Έρευνας του Καρκίνου Κύπρου (εικόνες)
Τελευταία Ενημέρωση: 26 Αυγούστου 2019, 6:18 πμ

Πιστεύει ότι με θέληση και επιμονή τα πάντα μπορούν να γίνουν. Ο λόγος για τον καθηγητή Φυσικής Κωνσταντίνο Χριστοφίδη, τέως πρύτανη του Πανεπιστημίου Κύπρου. Νέα του στόχευση, μέσα από την προεδρία του Διοικητικού Συμβουλίου του Ινστιτούτου Έρευνας Καρκίνου Κύπρου CCRI, μαζί με τους συνεργάτες του να θέσουν τα θεμέλια ενός Ινστιτούτου που θα γίνει γνωστό διεθνώς ως πρωτοποριακό για έρευνα παγκόσμιας εμβέλειας.

Ένα Ινστιτούτο που θα ανοίγει δρόμους και θα εκπαιδεύει νέους μεταπτυχιακούς φοιτητές και το οποίο θα προσελκύσει επιστήμονες από τη Διασπορά και όχι μόνο. Φιλοδοξούν να είναι ένα φυτώριο που θα καταλάβει τη «γεωγραφία» του καρκίνου στην Κύπρο και όχι μόνο. 

-Τι σχέση μπορεί να έχει ένας καθηγητής Φυσικής με τον καρκίνο; 

-Αν εννοείτε με τη δημιουργία του Ινστιτούτου Έρευνας Καρκίνου Κύπρου (The Cyprus Cancer Research Institute – CCRI), ήταν μια προσπάθεια την οποία ξεκίνησα ως πρύτανης μαζί με τους συνεργάτες μου και τον διευθυντή του Καραϊσκάκειου Ιδρύματος, δρα Παύλο Κωστέα, εδώ και χρόνια. Ως πανεπιστημιακός, έχω σχέση με τον ερευνητικό κόσμο αλλά όχι με το συγκεκριμένο θέμα, αν και υπάρχουν θεματολογίες για τον καρκίνο με τις οποίες ασχολείται σήμερα η επιστήμη της Φυσικής όλο και περισσότερο. 

-Τι είναι το Ινστιτούτο CCRI; 

-Ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός, μια κοινοπραξία του Πανεπιστημίου Κύπρου, του Καραϊσκάκειου Ιδρύματος και του Ογκολογικού Κέντρου της Τράπεζας Κύπρου. Είναι ένας ανεξάρτητος οργανισμός που διοικείται από 11μελές διοικητικό συμβούλιο, στο οποίο διορίζονται 4 μέλη από το Πανεπιστήμιο Κύπρου, 3 από το Ογκολογικό της Τράπεζας Κύπρου, 3 από το Καραϊσκάκειο Ίδρυμα και ένα από την οικογένεια των δωρητών, Καίτης και Γιώργου Δαυίδ. 

-Πώς στηρίζεται οικονομικά;

-Ξεκίνησε με μια μεγάλη δωρεά, πέραν των 6 εκατομμυρίων ευρώ, από το Ίδρυμα Καίτης και Γιώργου Δαυίδ για την ανέγερση του κτηρίου που θα στεγάσει το Ινστιτούτο. Το κτήριο συνολικού εμβαδού 3.111 τετραγωνικών μέτρων, θα φέρει το όνομα «Νίκολα Δαυίδ-Pinedo», εις μνήμην της κόρης των δωρητών, θα ανεγερθεί στο νότιο τμήμα της Πανεπιστημιούπολης και θα αποτελέσει την α’ φάση της κτηριακής υποδομής του Ινστιτούτου.

-Πού βρίσκεται η διαδικασία; 

-Έγινε ήδη ο αρχιτεκτονικός διαγωνισμός και έχει επιλεγεί το γραφείο Κοκκίνου Κούρκουλας αρχιτέκτονες & συνεργάτες (Ελλάδα), οι οποίοι έχουν σχεδιάσει και το Μουσείο Μπενάκη στην Πειραιώς. Πρόκειται για ένα πανέμορφο κτήριο, λειτουργικό, όπως πρέπει να είναι ένα σύγχρονο ερευνητικό κέντρο. Τα έργα ανέγερσης της οικοδομής θα ξεκινήσουν πριν το τέλος του χρόνου και θα ολοκληρωθούν προς το τέλος του 2021. Όσον αφορά στη λειτουργία του Ινστιτούτου, το Πανεπιστήμιο Κύπρου, με απόφαση του συμβουλίου του, τον Νοέμβριο του 2018, έχει ήδη χρηματοδοτήσει το CCRI με €1 εκατομμύριο ετησίως (από ίδια έσοδα) για τα πρώτα 5 χρόνια της λειτουργίας του. Εννοείται όμως ότι το Ινστιτούτο θα επιδιώξει εξωτερική χρηματοδότηση από ευρωπαϊκά κονδύλια και ανταγωνιστικά προγράμματα.

-Θα ξεκινήσετε επιστημονικές εργασίες με την ολοκλήρωση του κτηρίου; 

-Το Ινστιτούτο δεν θα περιμένει την ολοκλήρωση του κτηρίου για να ξεκινήσει τις επιστημονικές εργασίες του. Αρχίσαμε ήδη να δημιουργούμε ερευνητικές ομάδες, οι οποίες για την ώρα θα εγκατασταθούν στο Καραϊσκάκειο Ίδρυμα, έτσι ώστε όταν θα τελειώσει το κτήριο, η ερευνητική δραστηριότητα να βρίσκεται σε πλήρη λειτουργία. Γι’ αυτό, μάλιστα, έχουμε ήδη κάνει συναντήσεις με τον υπουργό Οικονομικών, από τον οποίο ζητήσαμε επιπλέον στήριξη για την πρώτη 5ετία και ήταν πολύ θετικός. Δεν θέλουμε να φτιάξουμε ένα Ινστιτούτο που θα είναι κρατικοδίαιτο. Η μεγάλη μας ελπίδα είναι ότι θα πάρουμε μεγάλα ανταγωνιστικά κονδύλια από το επόμενο ερευνητικό πλαίσιο της ΕΕ που αρχίζει το 2020-21 και παρέχει αρκετά δισεκατομμύρια ευρώ για έρευνα στο θέμα καρκίνος. Παράλληλα, αρχίσαμε μια εκστρατεία για προσέλκυση μεγάλων ερευνητικών δωρεών και βρισκόμαστε σε καλό δρόμο.

-Σε ποιους ερευνητικούς τομείς για τον καρκίνο θα επικεντρωθείτε;

-Στην επόμενη συνεδρία μας, τον Σεπτέμβριο, θα επιλέξουμε μια 8μελή ομάδα επιστημόνων από όλο τον κόσμο που ειδικεύονται σε θέματα καρκίνου, οι οποίοι θα αποτελέσουν τη Διεθνή Συμβουλευτική Επιστημονική Επιτροπή του CCRI. Θα είναι μια σύνθεση σημαντικών επιστημόνων που εργάζονται σε σημαντικά Ινστιτούτα Έρευνας για τον καρκίνο ανά τον κόσμο. Το μεγάλο στοίχημα είναι να επιλεγούν σωστά επιστημονικά θέματα, καθώς και οι 50-60 επιστήμονες που θα στελεχώσουν τις 10 ομάδες. Στόχος μας είναι να έχουμε μια άριστη επίδοση στην απορρόφηση ευρωπαϊκών προγραμμάτων. Θα τα καταφέρουμε, όπως τα κατάφερε και το Πανεπιστήμιο Κύπρου, την τετραετία 2014-18, να βρίσκεται στην 1η θέση σε εξασφάλιση χρηματοδότησης για έρευνα & καινοτομία από το Πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» ανάμεσα στις 27 χώρες της Ευρώπης. Είναι σημαντικό, επίσης, να ειπωθεί ότι η μερίδα του λέοντος του νέου πλαισίου της ΕΕ που ξεκινά τον Γενάρη του 2021 έχει να κάνει κυρίως με θέματα καρκίνου. Θα είμαστε λοιπόν εκεί. 

-Στο Πανεπιστήμιο Κύπρου γίνονται εδώ και χρόνια έρευνες για τον καρκίνο με ευρωπαϊκά κονδύλια· το Ινστιτούτο θα είναι ανταγωνιστικό;

- Όχι δεν είναι αυτός ο στόχος. Καλούμε τους συναδέλφους που ασχολούνται με τον καρκίνο να ενώσουμε δυνάμεις και πολλοί από αυτούς θα μπορούσαν, μέσω των μηχανισμών που θα δημιουργηθούν, να φιλοξενηθούν σε κάποια από τα προγράμματά μας. Ας μην ξεχνούμε ότι αυτό το κτήριο θα διαθέτει τον κατάλληλο σύγχρονο ερευνητικό εξοπλισμό, ο οποίος θα διατίθεται, κάτω από κάποιες προϋποθέσεις, για χρήση από πολλούς ερευνητές. Έχει άλλη βαρύτητα να διεκδικείς ένα πρόγραμμα ως μέλος μιας ομάδας για τον καρκίνο σε ένα πανεπιστημιακό Τμήμα από το να διεκδικείς μέσω ενός ολοκληρωμένου Ινστιτούτου Έρευνας για Καρκίνο το οποίο έχει πολλές διασυνδέσεις στο πεδίο και στο επιστημονικό συμβούλιο του οποίου θα συμμετέχουν παγκοσμίως γνωστοί επιστήμονες. Εξάλλου το CCRI Θα είναι ένα μονοθεματικό Ινστιτούτο και αυτό του δίνει σημαντικά πλεονεκτήματα πάνω στα οποία θα στηριχτούμε.

-Ήδη λειτουργεί και το Ερευνητικό Κέντρο για τον Καρκίνο (Cancer Research Center) το οποίο ιδρύθηκε από το ΤΕΠΑΚ και το Γερμανικό Ογκολογικό. Θα συνεργάζεστε; 

-Προσβλέπουμε πάντα σε συνεργασίες. Το CCRI ως μονοθεματικό ινστιτούτο θα είναι βέβαια ο πόλος συνάντησης όλων των ανθρώπων και των εργαστηρίων του τόπου μας που ασχολούνται με τον καρκίνο. Μιλούμε για ένα Ινστιτούτο στο οποίο βασικά συμμετέχουν μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί. Αυτή η ιδέα ξεκίνησε όταν ήρθε στην Κύπρο ο επικεφαλής της εκστρατείας ενάντια στον καρκίνο στη Γαλλία, όταν Πρόεδρος ήταν ο Ζακ Σιράκ. Μιλώντας μαζί του καταλάβαμε ποια θα είναι τα πλεονεκτήματα αν καταφέρουμε να φτιάξουμε ένα Ινστιτούτο στην Κύπρο όπου θα φέρουμε μαζί οργανισμούς όπως το Ογκολογικό Κέντρο της Τράπεζας Κύπρου, το Καραϊσκάκειο Ίδρυμα και άλλους συναφείς οργανισμούς. Καταλάβαμε πόσο θα μπορούσε να επωφεληθεί η κυπριακή κοινωνία. Το Ογκολογικό Κέντρο έχει 35-36 χιλιάδες φακέλους καρκινοπαθών της Κύπρου. Η μελέτη όλων αυτών των αποτελεσμάτων μας δίνει ένα τεράστιο πλεονέκτημα σε θέματα πρόληψης, περίθαλψης κ.λπ. Το Καραϊσκάκειο Ίδρυμα, επίσης, μεταφέρει μια σημαντική τεχνογνωσία, πολλές γνώσεις και συμπεράσματα, μια διεθνή καταξίωση και πολύ σημαντικούς επιστήμονες. Ανοίγουμε, με αυτόν τον τρόπο, ένα δρόμο για να καταλάβουμε τη «γεωγραφία» του καρκίνου, στην Κύπρο και όχι μόνο.

Με βοήθεια από τον δρα Γιώργο Βασιλείου

-Μα αυτό ήδη γίνεται και από το Ινστιτούτο Γενετικής. 

-Όχι ακριβώς. Είναι άλλος ο ρόλος του και άλλη η θεματολογία του, αλλά, όπου είναι δυνατό, θα υπάρξουν συνεργασίες. Το Ινστιτούτο CCRI θα ασχολείται με θεμελιώδη έρευνα και κάποιες φορές με εφαρμοσμένη. Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο στην προσπάθεια δημιουργίας του είναι ότι είχαμε βοήθεια από σημαντικούς Κύπριους επιστήμονες, όπως είναι ο δρ Γιώργος Βασιλείου, διακεκριμένος ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Cambridge, και πολλούς άλλους που μας βοήθησαν και τους ευχαριστούμε πολύ. Ετοιμάστηκε ένα καταστατικό και ένα επιστημονικό/ επιχειρησιακό πλάνο, το οποίο θα μας δώσει πολλά πλεονεκτήματα.

Οι Γάλλοι κατάφεραν σε 6-7 χρόνια να μειώσουν τα περιστατικά της ασθένειας

-Η μικρή Κύπρος μπορεί να συμβάλει στην έρευνα, μια που χρειάζεται ένας μεγάλος αριθμός ασθενών; 

-Η Κύπρος έχει ένα μεγάλο πλεονέκτημα: υπήρξαμε για χρόνια ένα απομονωμένο νησί. Αυτό δημιουργεί συνθήκες έρευνας απομονωμένου συστήματος που πάρα πολλοί οργανισμοί και πάρα πολλά μεγάλα κέντρα θα ονειρεύονταν να έχουν. Γι’ αυτό πιστεύω ότι το CCRI θα έχει εξαιρετικά αποτελέσματα τόσο στην προσέλκυση κονδυλίων όσο και ερευνητών.

-Δημιουργήσατε ένα Ινστιτούτο και τώρα πάτε να βρείτε θέματα έρευνας και ερευνητές· δεν θα έπρεπε αυτό να έβγαινε μέσα από την ανάγκη; 

-Τα θέματα βέβαια βγαίνουν μέσα από την ανάγκη αλλά όχι μόνο. Ο μεγάλος αριθμός περιστατικών καρκίνου όλα αυτά τα χρόνια μάς οδήγησε στη δημιουργία του Ινστιτούτου. Οι Γάλλοι, μέσα από σωστή δομή και συγκεκριμένες δομικές αλλαγές του συστήματός τους, κατάφεραν μέσα σε 6-7 χρόνια να μειώσουν ουσιαστικά τα περιστατικά καρκίνου στη χώρα τους. Αντιλαμβάνεστε ότι τέτοιες πρωτοβουλίες είναι σημαντικές και τις οφείλουμε στους ανθρώπους του τόπου μας.

-Μα ξεκίνησαν ήδη τέτοιες πρωτοβουλίες. 

-Ναι, ξεκίνησαν πρωτοβουλίες αλλά αυτή είναι η πρώτη που είναι ολοκληρωμένη. Μαζί μας πολλοί Κύπριοι και ξένοι ερευνητές που θα ήθελαν να βοηθήσουν σε αυτή την προσπάθεια.

-Πού βρίσκεται το θέμα καρκίνος στην Κύπρο; 

-Δεν είμαι αρμόδιος να σας απαντήσω αλλά αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι υπάρχουν άνθρωποι που κάνουν ερευνητικό έργο ως μονάδες και το Ινστιτούτο θα τους φέρει όλους μαζί και θα προσφέρει στέγη σε κάποια από τα προγράμματά τους. Στην επιστήμη είναι σημαντικές οι συνεργασίες και σημαντικές οι συνέργειες. Και η επιστήμη προχωρά όταν συναντώνται άνθρωποι από διάφορα πεδία. Αυτό λειτουργεί πολλαπλασιαστικά και ανοίγει δρόμους. Έτσι φυτρώνει και γεννιέται η καινοτομία. Πολλά από αυτά δημιουργούνται στις λεγόμενες κοινωνικές συναντήσεις μέσα στα πανεπιστήμια.

Εκπαίδευση μεταπτυχιακών φοιτητών και προσέλκυση επιστημόνων της Διασποράς

-Οι ωραίες εξαγγελίες πολλές φορές πέφτουν πάνω σε γραφειοκρατίες, σε δημόσιους λειτουργούς, σε προσωπικές ανασφάλειες ή φιλοδοξίες και δεν εξελίσσονται. Στον τομέα του καρκίνου, για παράδειγμα, βλέπουμε να μην παραπέμπονται κάποιοι ασθενείς σε θεραπείες με πρωτοποριακές μεθόδους. 

-Αυτά έχουν να κάνουν με τις παθογένειες του συστήματος της Κύπρου που ζούμε καθημερινά. Αυτές, σε μια «άλλη Κύπρο», ίσως αλλάξουν. Αυτό που έχει σημασία είναι το καλό ξεκίνημα, να έρθουν οι πρώτοι καλοί επιστήμονες στο Ινστιτούτο διότι είναι αυτοί που θα φέρουν τους επόμενους και συνήθως οι καλοί φέρνουν τους άριστους. 

-Πότε θα δούμε τα πρώτα δείγματα; 

-Πριν το τέλος του 2019 θα λειτουργήσουν οι πρώτες ομάδες. Του χρόνου τέτοιο καιρό θα ξέρουμε πώς πήγε η πρώτη μας συγκομιδή σε ευρωπαϊκά ερευνητικά προγράμματα. Ο στόχος είναι να φτιάξουμε ένα Ινστιτούτο που θα γίνει γνωστό διεθνώς ως πρωτοποριακό για έρευνα παγκόσμιας εμβέλειας, που θα ανοίγει δρόμους και θα εκπαιδεύει νέους μεταπτυχιακούς φοιτητές. Θα προσελκύσει επιστήμονες από τη Διασπορά και όχι μόνο. Θα είναι φυτώριο. Πολύ σύντομα θα υπογράψουμε συνεργασίες με παρόμοια Ινστιτούτα Καρκίνου σε διάφορες χώρες του κόσμου και θα έχουμε ομάδες τις οποίες θα συντονίζουν διεθνούς φήμης ερευνητές, είτε ως επισκέπτες καθηγητές είτε μέσω εκπροσώπου τους που θα τοποθετηθεί και θα εργάζεται στο CCRI. 

-Ποιος ο δικός σας στόχος; 

-Να υλοποιήσω αυτό που συζητούσαμε και σχεδιάζαμε εδώ και 8 χρόνια. Μας είχε βρει η οικονομική κρίση του 2012 και δεν μπορέσαμε να προχωρήσουμε. Αργότερα, μιλώντας με τον κ. Γιώργο Δαυίδ που ήταν στο συμβούλιο του Πανεπιστημίου Κύπρου, διαπίστωσα πως ένιωθε κι εκείνος την ανάγκη να το προχωρήσουμε. Ήταν μια εξαιρετική ιδέα που την ξεκίνησα με καλούς συνεργάτες. Επισκεφτήκαμε παρόμοια κέντρα της Ευρώπης και την υλοποιήσαμε. Ξέρετε, με θέληση και επιμονή τα πάντα μπορούν να γίνουν. Ως πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του CCRI μαζί με τους συνεργάτες μου στόχος μας είναι να κάνουμε εύκολη τη ζωή των ερευνητών. 

  Αντιγόνη Σολομωνίδου Δρουσιώτου   
Σχολιάστε ή διαβάστε πατώντας εδώ...