Μήνυμα ρήξης με το μέχρι πρότινος δεδομένο διατλαντικό πλαίσιο έστειλε ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, αμφισβητώντας ευθέως τον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών –υπό τον Ντόναλντ Τραμπ– ως αξιόπιστου εγγυητή μιας διεθνούς τάξης βασισμένης σε κανόνες και θέτοντας ανοιχτά στο τραπέζι την ανάγκη στρατηγικής αυτονόμησης της Ευρώπης.
Μιλώντας σε προεκλογική εκδήλωση των Χριστιανοδημοκρατών (CDU) στο Χέντεσχαϊμ της Βάδης-Βυρτεμβέργης, ο Μερτς υπογράμμισε ότι οι ΗΠΑ κινούνται ολοένα και περισσότερο προς μια πολιτική «καθαρής ισχύος και συμφέροντος», εγκαταλείποντας το διεθνές δίκαιο και την πολυμερή συνεργασία.
Απογοήτευση από τον Τραμπ και τέλος στις αυταπάτες
Ο καγκελάριος εμφανίστηκε εμφανώς αποστασιοποιημένος από την προοπτική άσκησης επιρροής στον Αμερικανό πρόεδρο. «Τι νόημα έχει η κριτική, όταν εκείνος στον οποίο απευθύνεται δεν αντιδρά, αλλά θεωρεί ότι αυτό που κάνει είναι σωστό;», διερωτήθηκε ο Μερτς, ξεκαθαρίζοντας ότι το Βερολίνο δεν μπορεί πλέον να επενδύει σε αλλαγή στάσης της Ουάσινγκτον.
Στο ίδιο πλαίσιο, επανέλαβε την προειδοποίησή του του τελευταίου διαστήματος ότι η Ευρώπη δεν πρέπει να αποδεχθεί ρόλο παθητικού παρατηρητή ή «πιονιού των υπερδυνάμεων». «Δεν ζούμε σε μια μικρή πολιτική ή οικονομική εσοχή. Ζούμε σε ένα από τα μεγαλύτερα και πιο επιτυχημένα βιομηχανικά κράτη του κόσμου», τόνισε, απορρίπτοντας κάθε λογική υποχώρησης.
Μερτς: «Σεβασμός μόνο από θέση ισχύος»
Ο Φρίντριχ Μερτς υποστήριξε ότι ακόμη και οι ΗΠΑ παρακολουθούν στενά τη Γερμανία και την Ευρώπη, αλλά ο σεβασμός δεν κερδίζεται με μετριοπάθεια ή αυτοϋποτίμηση. «Δεν θα μας προσέξουν αν σκύβουμε το κεφάλι. Θα μας σεβαστούν μόνο αν έχουμε συμμάχους στην Ευρώπη που μιλούν την ίδια γλώσσα με εμάς», είπε, επιμένοντας στην ανάγκη κοινής ευρωπαϊκής στρατηγικής.
Κομβικό στοιχείο αυτής της στρατηγικής, σύμφωνα με τον Μερτς, είναι η οικονομική ισχύς. Η Ευρώπη και ειδικά η Γερμανία οφείλουν να επαναφέρουν στο επίκεντρο την ανταγωνιστικότητα και τη βιομηχανική τους βάση, προκειμένου να μπορούν να διαπραγματεύονται από θέση δύναμης.
Εσωτερικές μεταρρυθμίσεις και περισσότερη εργασία
Η εξωτερική αυτονομία, κατά τον Μερτς, προϋποθέτει και εσωτερικές αλλαγές. Ο Γερμανός καγκελάριος τάχθηκε υπέρ της αύξησης των ωρών και των ετών εργασίας, τονίζοντας ότι χωρίς ισχυρή παραγωγική βάση η Γερμανία δεν θα μπορέσει να ανταποκριθεί στις πολιτικές και κοινωνικές προκλήσεις που έρχονται.
Παράλληλα, άσκησε κριτική στον υψηλό μέσο όρο αναρρωτικών αδειών, που φτάνει τις 14,5 ημέρες ετησίως ανά εργαζόμενο, θέτοντας ζήτημα κινήτρων για μεγαλύτερη συμμετοχή στην εργασία και προτείνοντας, μεταξύ άλλων, την κατάργηση της τηλεφωνικής αναρρωτικής άδειας.
Κριτική στην ευρωπαϊκή αδράνεια
Ο Μερτς δεν παρέλειψε να επιτεθεί και στη συζήτηση που διεξάγεται στην Ευρώπη γύρω από τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με τις χώρες της Mercosur, κάνοντας λόγο για μικροπολιτική προσέγγιση σε μια περίοδο μεγάλων γεωπολιτικών ανακατατάξεων. «Δεν είναι δυνατόν να χανόμαστε στα “μικροπράγματα” την ώρα που κρίνεται η στρατηγική θέση της Ευρώπης στον κόσμο», σχολίασε.
Στροφή στρατηγικής με ευρωπαϊκό πρόσημο
Οι τοποθετήσεις του Γερμανού καγκελαρίου σηματοδοτούν μια σαφή μετατόπιση του Βερολίνου προς μια πιο αυτόνομη ευρωπαϊκή στρατηγική, σε μια συγκυρία όπου η διατλαντική σχέση δοκιμάζεται.
Το μήνυμα του Μερτς είναι σαφές: χωρίς οικονομική ισχύ, πολιτική αυτοπεποίθηση και κοινή ευρωπαϊκή φωνή, η Ευρώπη κινδυνεύει να βρεθεί στο περιθώριο ενός κόσμου που επιστρέφει στη λογική των μεγάλων δυνάμεων.
