Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν χθες Δευτέρα (σ.σ. τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα ώρα Κύπρου) ότι διεξήγαγαν αεροπορικά πλήγματα στο νότιο Ιράν, στοχοποιώντας εγκαταστάσεις εκτόξευσης πυραύλων και πλοία που αποπειρώνταν να ποντίσουν νάρκες, παρά την κατάπαυση του πυρός σε ισχύ από την 8η Απριλίου.
«Οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ διεξήγαγαν σήμερα (σ.σ. χθες) πλήγματα σε νόμιμη άμυνα στο νότιο Ιράν για να προστατευτούν οι δυνάμεις μας από απειλές που ήγειραν οι ιρανικές δυνάμεις. Στους στόχους συμπεριλαμβάνονταν εγκαταστάσεις εκτόξευσης πυραύλων και σκάφη που προσπαθούσαν να ποντίσουν νάρκες», ανέφερε το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση»).
Ο στρατός των ΗΠΑ διαβεβαίωσε ότι επέδειξε «αυτοσυγκράτηση» κατά τη διάρκεια «της κατάπαυσης του πυρός», καθώς οι κυβερνήσεις τόσο των ΗΠΑ όσο και του Ιράν έκαναν λόγο τις τελευταίες ημέρες για πρόοδο στις διαπραγματεύσεις που διεξάγουν με σκοπό να συναφθεί συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου.
Δεν έχει υπάρξει επίσημη ιρανική αντίδραση ως τώρα.
Ρούμπιο: Παραμένει εφικτή η σύναψη συμφωνίας με το Ιράν εντός ημερών, παρά τα νέα αμερικανικά πλήγματα
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο εκτίμησε σήμερα πως η σύναψη συμφωνίας για να τελειώσει ο πόλεμος με το Ιράν παραμένει ακόμη εφικτή, παρά το γεγονός ότι οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ ανακοίνωσαν πως προχώρησαν σε νέους βομβαρδισμούς εναντίον εγκαταστάσεων εκτόξευσης πυραύλων στο νότιο τμήμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας καθώς και πλοίων που φέρονται να πόντιζαν νάρκες.
«Έγιναν κάποιες συνομιλίες στο Κατάρ (…) θα δούμε αν θα μπορέσουμε να σημειώσουμε πρόοδο. Νομίζω πως οι συνομιλίες στρέφονται περισσότερο γύρω από τις ακριβείς διατυπώσεις του αρχικού κειμένου, αυτό θα πάρει κάποιες ημέρες», είπε ο κ. Ρούμπιο σε δημοσιογράφους στην Τζαϊπούρ, καθώς συνεχίζει την επίσημη επίσκεψή του στην Ινδία.
«Ο πρόεδρος (σ.σ. των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ) έχει εκφράσει τη βούλησή του να καταλήξουμε (σ.σ. σε συμφωνία). Είτε θα συνάψει συμφωνία, είτε δεν θα υπάρξει καμιά συμφωνία», είπε ακόμη ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας.
Οι δηλώσεις Τραμπ για το εμπλουτισμένο ουράνιο
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν θα πρέπει είτε να παραδοθεί στις ΗΠΑ είτε να καταστραφεί υπό διεθνή εποπτεία.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε το εμπλουτισμένο ουράνιο «πυρηνική σκόνη» και υποστήριξε ότι θα πρέπει είτε να μεταφερθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες για καταστροφή είτε να καταστραφεί επιτόπου ή σε άλλη αποδεκτή τοποθεσία, υπό την επίβλεψη διεθνούς οργανισμού ατομικής ενέργειας.
Ο Τραμπ δεν διευκρίνισε αν αναφέρεται αποκλειστικά στα περίπου 440 κιλά ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού που εκτιμάται ότι διαθέτει το Ιράν ή στο σύνολο του αποθέματος της χώρας.
Σύμφωνα με αμερικανικά δημοσιεύματα, αξιωματούχοι των ΗΠΑ ζητούν την απομάκρυνση ολόκληρου του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου στο πλαίσιο πιθανής συμφωνίας.
Τα ανοιχτά ζητήματα στις διαπραγματεύσεις
Παρά την πρόοδο στις επαφές, οι συνομιλίες δεν αναμένεται να οδηγήσουν άμεσα σε οριστική συμφωνία.
Αμερικανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι κρίσιμα ζητήματα, όπως η ελάφρυνση των κυρώσεων, η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων και οι απαιτήσεις της Ουάσιγκτον για περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης, αναμένεται να αποτελέσουν αντικείμενο νέων διαπραγματεύσεων.
Το CBS News μετέδωσε ότι, σύμφωνα με αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν Μοτζτάμπα Χαμενεΐ βρίσκεται σε άγνωστη τοποθεσία, γεγονός που δυσχεραίνει την επικοινωνία με τους απεσταλμένους του και επιβραδύνει τις συνομιλίες.
Παράλληλα, ο επικεφαλής διαπραγματευτής και ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν βρίσκονταν στη Ντόχα για επαφές με τον πρωθυπουργό του Κατάρ, σύμφωνα με το Reuters.
Εύθραυστη εκεχειρία και πιέσεις στις αγορές
Αμερικανικές και ιρανικές δυνάμεις τηρούν εκεχειρία από τις 8 Απριλίου, ωστόσο η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη.
Το Ιράν έχει διατηρήσει ελέγχους στη ναυσιπλοΐα στον Περσικό Κόλπο μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενώ το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό έχει επιχειρήσει να αποκλείσει ιρανικά λιμάνια.
Η σύγκρουση ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, όταν ΗΠΑ και Ισραήλ εξαπέλυσαν εκτεταμένα πλήγματα κατά του Ιράν. Η Τεχεράνη απάντησε με επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ και κρατών του Κόλπου που θεωρούνται σύμμαχοι της Ουάσιγκτον, ενώ το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ προκάλεσε ισχυρές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές πετρελαίου.
Το Σαββατοκύριακο, ο Τραμπ είχε αφήσει να εννοηθεί ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται κοντά σε συμφωνία, αλλά στη συνέχεια δήλωσε ότι έχει δώσει εντολή στους διαπραγματευτές «να μην βιαστούν».
Παρά τη νέα στρατιωτική κλιμάκωση, η τιμή του αμερικανικού αργού κατέγραψε σημαντική πτώση στις ασιατικές συναλλαγές.
Το West Texas Intermediate (WTI) υποχωρούσε κατά περισσότερο από 5% στο Τόκιο και περί τις 03:30 ώρα Ελλάδας διαμορφωνόταν στα 91,33 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας πτώση 5,46%.
Αντίθετα, το Brent ενισχυόταν κατά 1,6%, στα 97,68 δολάρια το βαρέλι.
Οι επενδυτές εμφανίζονται να προεξοφλούν πιθανή πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, εφόσον υπάρξει περαιτέρω πρόοδος στις συνομιλίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
