Η Ειδική Εισαγγελία κατά της Διαφθοράς και του Οργανωμένου Εγκλήματος της Αλβανίας, SPAK, έχει ξεκινήσει έρευνα για φιλόδοξο τουριστικό έργο που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ, σύζυγο της Ιβάνκα Τραμπ και γαμπρό του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Η έρευνα πραγματοποιείται σε περίοδο κατά την οποία εντείνονται οι αντιδράσεις για την προωθούμενη ανάπτυξη σε μία από τις πλέον περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές της Αλβανίας.
Όπως αναφέρει το politico.eu, το έργο αφορά την ακατοίκητη νήσο Σάζαν στην Αδριατική Θάλασσα, καθώς και αρκετές εκατοντάδες εκτάρια του προστατευόμενου τοπίου Βιόσα-Νάρτα, μιας παράκτιας υγροτοπικής ζώνης που φιλοξενεί φλαμίνγκο, φώκιες και περιοχές ωοτοκίας θαλάσσιων χελωνών.
Η SPAK επιβεβαίωσε τη Δευτέρα ότι έχει ανοίξει φάκελο για να εξετάσει αμφιλεγόμενες αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν το 2024 στο καθεστώς προστασίας και στο ιδιοκτησιακό καθεστώς της περιοχής. Οι αλλαγές αυτές θεωρείται ότι διευκόλυναν την τουριστική αξιοποίηση της έκτασης. Μέχρι τη δημοσίευση του σχετικού ρεπορτάζ, η εισαγγελία δεν είχε απαντήσει σε αιτήματα για περαιτέρω σχόλια.
Εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο ακινήτων αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων
Ο Τζάρεντ Κούσνερ, επικεφαλής της επενδυτικής εταιρείας ιδιωτικών κεφαλαίων Affinity Partners, διαθέτει παράλληλα ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο ακινήτων αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ταυτόχρονα, διατηρεί ενεργό πολιτικό ρόλο ως ειδικός απεσταλμένος του Ντόναλντ Τραμπ για ειρηνευτικές πρωτοβουλίες και συμμετέχει σε διπλωματικές διαπραγματεύσεις που αφορούν τη Γάζα, το Ιράν και τον πόλεμο στην Ουκρανία. Επικριτές του έχουν κατά καιρούς εκφράσει ανησυχίες για την αλληλεπικάλυψη των επιχειρηματικών και πολιτικών δραστηριοτήτων του.
Τον Αύγουστο του 2024 ο Κούσνερ παρουσίασε τα σχέδια της Affinity Partners για τη μετατροπή της περιοχής σε πολυτελές θέρετρο, ενώ στις αρχές του 2026 επισκέφθηκε την τοποθεσία μαζί με τη σύζυγό του, Ιβάνκα Τραμπ. Σε πρόσφατη συνέντευξή του στο Politico, ο πρωθυπουργός της Αλβανίας Έντι Ράμα επιβεβαίωσε ότι συνεχίζονται οι συνομιλίες μεταξύ της κυβέρνησης και του Κούσνερ για την υλοποίηση του έργου, το οποίο προβλέπει τη δημιουργία 10.000 ξενοδοχειακών δωματίων.
Ούτε ο Κούσνερ ούτε η Affinity Partners απάντησαν άμεσα σε αιτήματα σχολιασμού σχετικά με την έρευνα.
Μιλώντας τη Δευτέρα ενώπιον του αλβανικού κοινοβουλίου, ο Έντι Ράμα απέρριψε τις κατηγορίες ότι το έργο επεκτείνεται σε προστατευόμενη περιοχή άγριας ζωής. Όπως υποστήριξε, η τελική πρόταση δεν έχει ακόμη κατατεθεί επισήμως, ενώ η περιβαλλοντική μελέτη παραμένει σε εξέλιξη.
Η SPAK ιδρύθηκε το 2019 με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών στο πλαίσιο της εκτεταμένης μεταρρύθμισης της αλβανικής Δικαιοσύνης. Η υπηρεσία λειτουργεί ανεξάρτητα από το εθνικό δικαστικό σύστημα και έχει διερευνήσει, ασκήσει διώξεις και πετύχει καταδίκες σε βάρος υψηλόβαθμων πολιτικών προσώπων από ολόκληρο το πολιτικό φάσμα. Σύμφωνα με αρκετές ανεξάρτητες δημοσκοπήσεις, αποτελεί σήμερα τον θεσμό με τη μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στην αλβανική κοινωνία.
Κλιμακώνονται οι διαμαρτυρίες
Οι κινητοποιήσεις πολιτών και περιβαλλοντικών οργανώσεων ξεκίνησαν στα τέλη Μαΐου, όταν κατασκευάστηκαν μεγάλες περιφράξεις με συρματοπλέγματα στην περιοχή Ζβέρνετς της νότιας Αλβανίας, όπου σχεδιάζεται η ανάπτυξη του έργου. Οι κάτοικοι και οι επισκέπτες κατήγγειλαν ότι αποκλείστηκε η πρόσβαση στην παραλία.
Το βράδυ της Κυριακής, διαδηλωτές, κάτοικοι και εκπρόσωποι περιβαλλοντικών οργανώσεων συγκεντρώθηκαν έξω από κυβερνητικά κτίρια ζητώντας την ακύρωση του σχεδίου, τη διατήρηση του προστατευόμενου χαρακτήρα της περιοχής και ακόμη και την παραίτηση του πρωθυπουργού.
Νέα κινητοποίηση έχει προγραμματιστεί για το βράδυ της Δευτέρας στα Τίρανα, ενώ στις 6 Ιουνίου αναμένεται ακόμη μία διαμαρτυρία κοντά στην περιοχή της Αυλώνας, καθώς ενισχύονται οι πιέσεις από οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών.
Ιδιαίτερη ένταση προκάλεσαν βίντεο που κυκλοφόρησαν μετά τις διαδηλώσεις του Σαββάτου και φέρονται να δείχνουν ιδιωτικούς φρουρούς ασφαλείας να επιτίθενται σε διαδηλωτή, να τον σέρνουν σε βραχώδη περιοχή και να απειλούν άλλα άτομα που επιχείρησαν να απομακρύνουν τις περιφράξεις και να διακόψουν τις εργασίες.
Μετά το περιστατικό, οι αλβανικές αρχές ανακάλεσαν τις άδειες λειτουργίας δύο ιδιωτικών εταιρειών ασφαλείας. Ένας φρουρός συνελήφθη και προφυλακίστηκε, ενώ περίπου 15 διαδηλωτές αντιμετωπίζουν κατηγορίες. Παράλληλα, ο επικεφαλής της τοπικής αστυνομίας απομακρύνθηκε από τα καθήκοντά του.
Ράμα: Θα μετατρέψω την Αλβανία σε μια χώρα που θα προκαλεί θαυμασμό
«Θέλω να μετατρέψω την Αλβανία σε μια χώρα-προορισμό που θα προκαλεί τον θαυμασμό σε ολόκληρη την περιοχή και αυτό το έργο αποτελεί μέρος αυτής της προσπάθειας», δήλωσε τη Δευτέρα ο Έντι Ράμα.
Η Αλβανία έχει θέσει ως στόχο την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση έως το 2030 και έχει ήδη ανοίξει όλα τα διαπραγματευτικά κεφάλαια της ενταξιακής διαδικασίας. Την Παρασκευή, οι ηγέτες των 27 κρατών-μελών της ΕΕ αναμένεται να συναντηθούν στο Μαυροβούνιο με τους ηγέτες των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων, μεταξύ των οποίων και ο Ράμα, προκειμένου να συζητήσουν τη διεύρυνση της Ένωσης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Affinity Partners εγκατέλειψε το 2025 ένα ακόμη μεγάλο αναπτυξιακό έργο στη Σερβία, ύστερα από έντονες αντιδράσεις και έρευνες που είχαν ξεκινήσει από τις τοπικές αρχές καταπολέμησης της διαφθοράς.
