Στο επίκεντρο έντονων αντιδράσεων βρίσκεται μεγάλη τουριστική επένδυση που προωθούν στην Αλβανία ο Τζάρεντ Κούσνερ και η Ιβάνκα Τραμπ, μετά και τα πρόσφατα επεισόδια στο Ζβέρνετς, όπου τραυματίστηκε Έλληνας ομογενής.
Το ενδιαφέρον του Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρού του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και ιδρυτή της επενδυτικής εταιρείας Affinity Partners, για την Αλβανία έγινε γνωστό στις αρχές του 2024. Τότε άρχισαν να παρουσιάζονται σχέδια για μεγάλης κλίμακας τουριστικές επενδύσεις στη χώρα, με την Ιβάνκα Τραμπ να συνδέεται ενεργά με το εγχείρημα και να το χαρακτηρίζει ως ένα από τα πιο φιλόδοξα projects που έχει υποστηρίξει η οικογένεια.
Στην καρδιά του σχεδίου βρίσκεται η νήσος Σαζάν, ένα νησί στρατηγικής σημασίας στην είσοδο του κόλπου της Αυλώνας. Για δεκαετίες, κατά την κομμουνιστική περίοδο, λειτουργούσε ως στρατιωτική βάση και παρέμενε ουσιαστικά κλειστό για το κοινό. Η περιοχή εντάσσεται στο θαλάσσιο πάρκο Καραμπουρούν–Σαζάν και θεωρείται μία από τις πιο παρθένες και περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές της Αδριατικής.
Παράλληλα, αναπτυξιακά σχέδια προωθούνται και στην περιοχή Ζβέρνετς – Νάρτα, μια προστατευόμενη οικολογική ζώνη με σημαντικούς υδροβιότοπους, σπάνια είδη πανίδας και αποικίες φλαμίνγκο. Το γεγονός αυτό έχει προκαλέσει την έντονη αντίδραση περιβαλλοντικών οργανώσεων, οι οποίες εκφράζουν φόβους για τις επιπτώσεις που ενδέχεται να έχει μια τόσο εκτεταμένη τουριστική ανάπτυξη στο φυσικό περιβάλλον.
Επένδυση άνω του 1,4 δισ. ευρώ και αντιδράσεις
Το έργο απέκτησε ουσιαστική υπόσταση όταν η κυβέρνηση του Έντι Ράμα ενέκρινε την επένδυση μέσω του καθεστώτος του «στρατηγικού επενδυτή». Η συγκεκριμένη διαδικασία παρέχει ειδικές αδειοδοτικές διευκολύνσεις και κρατική υποστήριξη για την υλοποίηση του σχεδίου.
Η συνολική επένδυση εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 1,4 δισεκατομμύρια ευρώ και περιλαμβάνει την κατασκευή πολυτελών ξενοδοχείων, τουριστικών κατοικιών και βιλών υψηλών προδιαγραφών, μαρινών, χώρων αναψυχής και την αξιοποίηση παλαιών στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Η αλβανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το έργο θα συμβάλει στην ανάπτυξη του τουρισμού υψηλού επιπέδου, θα προσελκύσει διεθνή κεφάλαια και θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας. Ωστόσο, κάτοικοι και οργανώσεις επιμένουν ότι υπάρχουν σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος, την ιδιοκτησία γης αλλά και τη μελλοντική πρόσβαση των πολιτών στις περιοχές όπου σχεδιάζονται οι παρεμβάσεις.
Τα βίαια επεισόδια
Η ένταση κορυφώθηκε τις τελευταίες ημέρες στο Ζβέρνετς, όπου κινητοποιήσεις κατοίκων και ακτιβιστών εξελίχθηκαν σε επεισόδια. Κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων τραυματίστηκε και Έλληνας ομογενής, γεγονός που έδωσε νέα διάσταση στην υπόθεση.
Μετά το περιστατικό, το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών εξέφρασε την ανησυχία του, ζητώντας να διερευνηθούν πλήρως οι συνθήκες τραυματισμού του ομογενούς και υπογραμμίζοντας την ανάγκη προστασίας των δικαιωμάτων της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας στην Αλβανία.
Στα βίντεο φαίνεται ένας διαδηλωτής να μεταφέρθηκε εντός του χώρου από υπαλλήλους ιδιωτικής εταιρείας ασφαλείας και να τραυματίστηκε. Ο ίδιος κατέθεσε μήνυση εναντίον δύο εργαζομένων της εταιρείας φύλαξης, οι οποίοι πλέον αντιμετωπίζουν ποινικές διώξεις.
Τα επεισόδια ξέσπασαν ανάμεσα σε διαδηλωτές και άτομα με πολιτικά ρούχα, καπέλα και γυαλιά. Οι διαδηλωτές ανέφεραν πως οι συγκεκριμένοι ήταν ιδιωτική ασφάλεια του έργου.
«Τον πυροβόλησαν στο λαιμό και έχασε τις αισθήσεις του»
Ο επικεφαλής του χωριού Ζβέρνετς, Κοστάκ Κονομί, μιλώντας στο reporter.al έκανε επίσης λόγο για βίαιη μεταχείριση πριν την κατάρρευση του διαδηλωτή ο οποίος φαίνεται στο βίντεο να έχει πέσει στο έδαφος. «Τον πυροβόλησαν στο λαιμό και έχασε τις αισθήσεις του. Έφτυνε αίμα στο νοσοκομείο», είπε ο Κονόμι.
Η απάντηση της αστυνομίας
Σε επίσημη ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε μετά τη διαμαρτυρία, η Αλβανική Αστυνομία ανέφερε ότι μια ομάδα διαδηλωτών προέβη σε βίαιες ενέργειες για να προκαλέσει ζημιά στον φράχτη του εργοταξίου.
«Κατά τη διάρκεια της συγκέντρωσης, η κατάσταση κλιμακώθηκε και μια ομάδα διαδηλωτών διέπραξε βίαιες πράξεις με στόχο να σπάσει τον φράχτη του εργοταξίου της εταιρείας», ανέφερε η ανακοίνωση.
Η αστυνομία αναγνώρισε τον διαδηλωτή ως τον ES και είπε ότι είχε εισβάλει βίαια στην αποκλεισμένη περιοχή. Παράλληλα, ανέφερε ότι κατά τη μεταφορά του από ιδιωτικούς φρουρούς υπέστη σωματικές βλάβες και ότι έχουν κινηθεί νομικές διαδικασίες τόσο για δύο εργαζόμενους της ιδιωτικής ασφάλειας όσο και για 15 διαδηλωτές.
Η ανακοίνωση της αρμόδιας εταιρείας
Η εταιρεία Zvërnec South Adriatic Development, η οποία έχει αναλάβει το συγκεκριμένο τουριστικό έργο, δεν αναφέρθηκε άμεσα στους ισχυρισμούς για βία στην δημόσια απάντησή της. Σε ανακοίνωσή της, καταδίκασε τις πράξεις κατά ιδιωτικής περιουσίας και κατηγόρησε τους επικριτές ότι διαδίδουν ανακριβείς πληροφορίες.
«Καταδικάζουμε απερίφραστα κάθε πράξη βίας κατά ιδιωτικής περιουσίας και απορρίπτουμε κάθε προσπάθεια παραπληροφόρησης του κοινού», ανέφερε η εταιρεία σε ανακοίνωσή της.
Η αντίδραση της Αθήνας
Το Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας σε ανακοίνωσή του διαμαρτυρήθηκε στα Τίρανα ζητώντας διαλεύκανση της υπόθεσης και απόδοση ευθυνών, ωστόσο κατέγραψε «την πρώτη ανταπόκριση των αλβανικών Αρχών».
Η Αθήνα εξέφρασε ταυτόχρονα την έντονη ανησυχία της για τα επεισόδια και υπενθύμισε με νόημα ότι η συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, αποτελεί προϋπόθεση για την ενταξιακή διαδικασία της Αλβανίας.
Η ανακοίνωση του Υπουργείου Εξωτερικών: «Το Υπουργείο Εξωτερικών εκφράζει την έντονη ανησυχία του για τα επεισόδια που σημειώθηκαν χθες, 30 Μαΐου 2026, στο Zvërnec της Αλβανίας, κατά τη διάρκεια διαμαρτυρίας κατοίκων για τα περιουσιακά τους δικαιώματα, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και ένας Έλληνας πολίτης που τραυματίστηκε. Η Πρεσβεία της Ελλάδος στα Τίρανα προέβη άμεσα σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες, προκειμένου να του παρασχεθεί κάθε αναγκαία προξενική και ιατρική συνδρομή.
Η Πρεσβεία της Ελλάδος στα Τίρανα προβαίνει παράλληλα στις αναγκαίες παραστάσεις προς την αλβανική πλευρά ζητώντας την πλήρη διαλεύκανση του επεισοδίου και την απόδοση ευθυνών. Καταγράφουμε στο πλαίσιο αυτό την πρώτη ανταπόκριση των αλβανικών Αρχών.
Υπογραμμίζουμε την ανάγκη πλήρους τήρησης του κράτους δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των δικαιωμάτων και των περιουσιών των μελών της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας, καθώς και τη σημασία αποτελεσματικής προστασίας προστατευόμενων περιβαλλοντικών περιοχών, στο πλαίσιο ευθυγράμμισης με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, η συμμόρφωση προς το οποίο αποτελεί προϋπόθεση για την πρόοδο της ενταξιακής διαδικασίας».
