Η εταιρεία που στη βάση δικαστικής απόφασης του Εθνικού Δικαστηρίου της Ισπανίας (2025) είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στο διεθνές σκάνδαλο με το καρτέλ δασοπυρόσβεσης («Cartel del Fuego»), διατηρεί σύμβαση δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ με το Τμήμα Δασών.
Πρόκειται για εν ισχύι σύμβαση που κατακυρώθηκε στην Titan Firefighting Company SL (πρώην Avialsa) και προνοεί μίσθωση τεσσάρων αεροσκαφών έναντι €25 εκατομμυρίων. Κατακυρώθηκε το καλοκαίρι του 2024 κι έχει διάρκεια μέχρι το 2026, ενώ υπάρχει προοπτική ανανέωσής της μέχρι το 2028.
Η συγκυρία που δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη, είναι ότι έχει να κάνει με το ρόλο λειτουργού του Τμήματος Δασών. Σύμφωνα με έγγραφα του διαγωνισμού που εξέτασε ο «Φ», προκύπτει πως στα τέλη της άνοιξης του 2024 κλήθηκε να γνωμοδοτήσει για την εν λόγω σύμβαση ο λειτουργός του Τμήματος Δασών που πλέον είναι ο βασικός ύποπτος του κυπριακού σκανδάλου με τα πτητικά μέσα δασοπυρόσβεσης.
Το κυπριακό σκάνδαλο
Πρόκειται για γνωστό λειτουργό του Τμήματος Δασών, ο οποίος ελέγχεται ποινικά από το ΤΑΕ Αρχηγείου Αστυνομίας για συμβάσεις πέραν των €32 εκατ., με τις οποίες συνδέεται κυπριακή εταιρεία που υπήρξε συμφερόντων της μητέρας του.
Σε δικογραφία, το περιεχόμενο της οποίας είναι σε γνώση του «Φ», καταγράφεται πως η Titan Firefighting Company SL εκπροσωπείτο στην Κύπρο από εταιρεία, η οποία είχε ως μέτοχο τη μητέρα του εν λόγω λειτουργού από το 2012 μέχρι και το 2024.
Μάλιστα, όταν μετέβησαν στα γραφεία της εν λόγω κυπριακής εταιρικής οντότητας ανακριτές του ΤΑΕ στο πλαίσιο της έρευνάς τους, στις εγκαταστάσεις βρισκόταν και ο συγκεκριμένος λειτουργός του Τμήματος Δασών. Προφανώς, για να μην γίνει αντιληπτός, πήδηξε από το μπαλκόνι του κτηρίου και υπέστη κάταγμα στο πόδι.
Επιπλέον, οι ανακριτές στο πλαίσιο δικαστικής διαδικασίας που αφορά την υπό διερεύνηση υπόθεση σε βάρος του εν λόγω λειτουργού του Τμήματος Δασών, διατύπωσαν τη θέση ότι όσοι διαγωνισμοί συντάσσονταν από τη μονάδα του και αφορούσαν ενοικίαση αεροσκαφών, κατέληγαν στην εταιρεία Titan.
Τι είπε για τις τιμές της Titan
Σε ό,τι αφορά την επίμαχη σύμβαση ύψους €25 εκατ. ο εν λόγω λειτουργός κλήθηκε να γνωμοδοτήσει στην Επιτροπή Προσφορών του διαγωνισμού. Παρ΄ όλο που η προσφορά της Titan είχε κριθεί υψηλή, εντούτοις, ο εν λόγω λειτουργός που πλέον είναι κύριος ύποπτος για το κυπριακό σκάνδαλο, μέσω τηλεδιάσκεψης είχε καταθέσει τις ακόλουθες θέσεις στο Συμβούλιο Προσφορών:
>> Όταν ρωτήθηκε για το πρώτο μέρος της σύμβασης και το γεγονός ότι η προσφορά της Titan είναι κατά 38% υψηλότερη από την εκτίμηση δαπάνης του Τμήματος Δασών, απάντησε πως αυτό «είναι δικαιολογημένο». Εξήγησε ότι αφορά ενοικίαση αεροσκαφών για περίοδο έξι μηνών, καθώς επίσης και ότι το προσωπικό και τα αεροσκάφη «θα έρθουν από την Αυστραλία, σε σχέση με προηγούμενα χρόνια που έρχονταν από την Ισπανία».
>> Σε ό,τι αφορά το δεύτερο μέρος της σύμβασης η προσφορά της Titan ήταν κατά 27% υψηλότερη από την εκτίμηση δαπάνης. Όταν κλήθηκε να αναφέρει ο λειτουργός γιατί συνέβαινε αυτό, απέδωσε την απόκλιση μεταξύ εκτίμησης δαπάνης και προσφοράς της Titan στο γεγονός ότι «καθορίστηκε περίοδος για ενοικίαση αεροσκαφών και υπηρεσιών πιλότων στους πέντε μήνες, ώστε να προσελκύσουν ενδιαφερόμενους από το Νότιο Ημισφαίριο, όπου είναι χειμώνας κατά την θερινή περίοδο της Κύπρου».
>> Απαντώντας σε ερώτημα του Συμβουλίου Προσφορών αν οι τιμές της προσφοράς είναι συγκρίσιμες με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, απάντησε πως σε γενικές γραμμές οι τιμές είναι στα ίδια επίπεδα.
Μετά κι από αυτά το Συμβούλιο Προσφορών κατακύρωσε τον διαγωνισμό στην Titan. Να σημειωθεί ότι ο συγκεκριμένος διαγωνισμός τέθηκε υπό το μικροσκόπιο του ΤΑΕ Αρχηγείου και ήταν αυτός που τους οδήγησε στη διαπίστωση ότι η Titan συνδεόταν με την κυπριακή εταιρεία που ανήκε στη μητέρα του λειτουργού του Τμήματος Δασών. Είχε δοθεί ως σημείο επαφής της Titan η εν λόγω κυπριακή εταιρεία…
Και επίσημα ενεργή
Η σύμβαση παραμένει ενεργή, όπως προκύπτει και από επίσημα δημοσιευμένα στοιχεία. Σε περίπτωση τερματισμού της για οποιονδήποτε λόγο θα τοποθετείτο στο Μητρώο Τερματισθείσων Συμβάσεων που επικαιροποιείται και δημοσιεύεται στην επίσημη ιστοσελίδα του Γενικού Λογιστηρίου της Δημοκρατίας. Η Titan, ωστόσο, δεν είναι καταχωρισμένη στη σχετική λίστα.
Βασική «παίκτρια» η νυν Titan, πρώην Avialsa
- Ζημιά 150 εκατ. ευρώ. στην Ισπανία
Η φράση «Cartel Del Fuego» (το καρτέλ της φωτιάς) καθιερώθηκε για το σκάνδαλο αεροπυρόσβεσης που προκάλεσε αίσθηση διεθνώς. Εταιρείες πώλησης και μίσθωσης αεροσκαφών προέβησαν σε σύσταση κυκλώματος. Όπως αναδείχθηκε και μέσα από απόφαση ισπανικού Δικαστηρίου, επηρέαζαν δημόσιους λειτουργούς και έχοντας άμεση πρόσβαση στο Υπουργείο Εσωτερικών, μοίραζαν τις συμβάσεις ώστε να επιτυγχάνουν την ανάθεση συμβολαίων πώλησης ή μίσθωσης αεροσκαφών τύπου Air Tractor σε διάφορες εκδόσεις (ΑΤ-502, ΑΤ-802, αμφίβια κ.α.) για παροχή υπηρεσιών εναέριας δασοπυρόσβεσης, χωρίς ανταγωνισμό και ελέγχοντας τις τιμές.
Όπως ανακοινώθηκε τον Φεβρουάριο του 2025 το Εθνικό Δικαστήριο της Ισπανίας (Audiencia Nacional) καταδίκασε σε ποινές από δύο έτη και τρεις μήνες έως έξι μήνες φυλάκισης, 12 κατηγορούμενους για τη συγκρότηση καρτέλ στις δημόσιες συμβάσεις του τομέα της αεροναυσιπλοΐας για την κατάσβεση πυρκαγιών μεταξύ 2001 και 2018.
Στην απόφασή του (2025), το Δικαστήριο επέβαλε για πρώτη φορά απαγόρευση σύναψης συμβάσεων με το κράτος για εννέα μήνες σε αριθμό εταιρειών μεταξύ των οποίων η Avialsa T35, νυν Titan Firefighting Company S.L., που είχε και έχει συμβάσεις με το Τμήμα Δασών.
Σημαντικό ρόλο στην αποκάλυψη του καρτέλ είχε διευθυντικό στέλεχος της Avialsa (νυν Titan), σύμφωνα πάντα με την ετυμηγορία του Δικαστηρίου. Ο εν λόγω αξιωματούχος της εταιρείας κατήγγειλε σειρά παράνομων πράξεων από μια ομάδα εταιρειών. Ο αρχικός υπολογισμός ζημίας του Ισπανικού κράτους σε μια περίοδο 15 ετών υπολογιζόταν σε περισσότερα από 150 εκατ. ευρώ.
Τίποτα δεν μένει στο συρτάρι, λέει η υπουργός
Το κυπριακό σκάνδαλο με τα πτητικά μέσα δασοπυρόσβεσης αναδείχθηκε μετά από έρευνα του Υπουργείου Γεωργίας για τις συμβάσεις του Τμήματος Δασών από το 2017 μέχρι και το 2024. Η υπουργός, Μαρία Παναγιώτου, είχε λάβει καταγγελία για αξιοπερίεργες πρακτικές σε διαγωνισμό του Τμήματος Δασών και τον Ιούλιο του 2024 έδωσε οδηγίες για διενέργεια διοικητικής έρευνας. Η έρευνα ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους και στη συνέχεια το περιεχόμενο της διαβιβάστηκε στον Γενικό Εισαγγελέα.
Ο «Φ» επικοινώνησε με την υπουργό Γεωργίας θέτοντας της προς σχολιασμό τη συσχέτιση του κυπριακού σκανδάλου με το «Cartel del Fuego». Η κ. Παναγιώτου μάς ανέφερε: «Δεδομένου ότι η υπόθεση είναι ακόμα σε εξέλιξη, δεν θα ήταν σωστό να ειπωθεί τίποτε για την ουσία του θέματος. Θα ήθελα όμως να τονίσω κάτι, ως βασική αρχή: Όλες οι καταγγελίες που μου υποβάλλονται, για σωρεία θεμάτων, ποτέ και σε καμία περίπτωση δεν έμειναν και δεν μένουν στο συρτάρι.
Όταν υποβάλλονται, έχουμε υποχρέωση να τις αξιολογούμε, να τις διερευνούμε και, όπου προκύπτουν σχετικά στοιχεία, να προωθούνται στις αρμόδιες Αρχές για τις δικές τους ενέργειες. Αυτό ακριβώς έγινε και σε αυτή την περίπτωση. Η ανταπόκριση σε κάθε καταγγελία δεν είναι επιλογή, αλλά είναι καθήκον και θεσμική μας υποχρέωση. Αποτελεί βασικό πυλώνα της υπεύθυνης διακυβέρνησης που εφαρμόζουμε και της διαφάνειας που οφείλουμε προς τους πολίτες».
