Το τηλεοπτικό δίκτυο Al Arabiya δημοσιοποίησε το προσχέδιο του Μνημονίου Κατανόησης μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν. Το κείμενο, το οποίο στοχεύει στον άμεσο τερματισμό των πολεμικών επιχειρήσεων, περιλαμβάνει δεκατέσσερα βασικά σημεία που συνθέτουν το πλαίσιο της προτεινόμενης συμφωνίας.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η συμφωνία-πλαίσιο προβλέπει την άμεση και μόνιμη κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου ρητά του Λιβάνου, με παράλληλη δέσμευση για τον σεβασμό της εθνικής κυριαρχίας και της εδαφικής του ακεραιότητας. Το προσχέδιο περιλαμβάνει επίσης την άρση του ναυτικού αποκλεισμού στο Στενό του Ορμούζ, την αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων και τη χορήγηση πακέτου οικονομικής βοήθειας προς την Τεχεράνη.
Παράλληλα, ορίζεται μεταβατική περίοδος εξήντα ημερών για τη διαπραγμάτευση και την υπογραφή της τελικής συνθήκης.
Τα 14 σημεία, σύμφωνα με το δημοσίευμα
>>Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες, μαζί με τους συμμάχους τους που συμμετέχουν στον τρέχοντα πόλεμο, δηλώνουν με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Κατανόησης τον άμεσο και μόνιμο τερματισμό των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και δεσμεύονται ότι στο εξής δεν θα προχωρήσουν σε καμία εχθρική ενέργεια η μία εναντίον της άλλης, ούτε θα απειλήσουν ή θα χρησιμοποιήσουν βία. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώνει τις προβλέψεις του παρόντος άρθρου και των υπολοίπων άρθρων.
>>Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να σέβονται αμοιβαία την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της κάθε πλευράς και να απέχουν από παρεμβάσεις στις εσωτερικές υποθέσεις της άλλης.
>>Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να διαπραγματευτούν και να καταλήξουν σε οριστική συμφωνία εντός μέγιστης προθεσμίας 60 ημερών, η οποία μπορεί να παραταθεί κατόπιν αμοιβαίας συναίνεσης.
>>Αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Κατανόησης, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό και θα αποτρέψουν κάθε παρεμπόδιση ή εμπόδιο εις βάρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, αποκαθιστώντας εντός 30 ημερών την κυκλοφορία στη μέγιστη δυνατή της δυναμικότητα. Η ναυτιλιακή κίνηση θα πρέπει να είναι ανάλογη με τα προπολεμικά επίπεδα δραστηριότητας του Ιράν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται επίσης να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από τις γύρω περιοχές εντός 30 ημερών από την επίτευξη της τελικής συμφωνίας.
>>Με την υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα λάβει άμεσα μέτρα ώστε η διακίνηση εμπορικών πλοίων μεταξύ του Περσικού Κόλπου και της Θάλασσας του Ομάν να επανέλθει εντός 30 ημερών στα προπολεμικά επίπεδα, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη απομάκρυνσης τεχνικών εμποδίων και εξουδετέρωσης ναρκών.
>>Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν, σε συνεργασία με τους περιφερειακούς τους εταίρους, να καταρτίσουν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο ανοικοδόμησης και οικονομικής ανάπτυξης του Ιράν, το οποίο θα έχει συμφωνηθεί και από τις δύο πλευρές και θα διασφαλίζει χρηματοδότηση τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο μηχανισμός εφαρμογής του σχεδίου θα καθοριστεί εντός 60 ημερών στο πλαίσιο της τελικής συμφωνίας.
>>Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να τερματίσουν, βάσει χρονοδιαγράμματος που θα συμφωνηθεί στην τελική συμφωνία, κάθε μορφή κυρώσεων που ισχύουν σήμερα εις βάρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, του Διοικητικού Συμβουλίου της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA), καθώς και όλων των μονομερών αμερικανικών κυρώσεων, πρωτογενών και δευτερογενών.
>>Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν επαναλαμβάνει ότι δεν θα κατασκευάσει ποτέ πυρηνικά όπλα. Το Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφώνησαν ότι το μέλλον του εμπλουτισμένου πυρηνικού υλικού, καθώς και όλα τα υπόλοιπα ζητήματα που σχετίζονται με το πυρηνικό πρόγραμμα, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών αναγκών του Ιράν, θα ρυθμιστούν επαρκώς στην τελική συμφωνία. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώνει τις προβλέψεις αυτού του άρθρου.
>>Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν ότι, έως την επίτευξη τελικής συμφωνίας, θα διατηρηθεί το υφιστάμενο καθεστώς: το Ιράν δεν θα μεταβάλει την κατάσταση του πυρηνικού του προγράμματος και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις ούτε θα ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή.
>>Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται ότι αμέσως μετά την υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης και μέχρι την πλήρη άρση των κυρώσεων, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών θα εκδώσει εξαιρέσεις (waivers) για τις εξαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και παραγώγων τους, καθώς και για όλες τις συναφείς υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζικών, ασφαλιστικών και μεταφορικών δραστηριοτήτων.
>>Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται ότι, ανάλογα με την πρόοδο των διαπραγματεύσεων προς μια τελική συμφωνία, τα δεσμευμένα ή παγωμένα κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν θα αποδεσμεύονται και θα καθίστανται πλήρως διαθέσιμα. Τα κεφάλαια αυτά, είτε παραμένουν σε ειδικούς λογαριασμούς είτε μεταφέρονται, θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για οποιαδήποτε πληρωμή καθορίσει η Κεντρική Τράπεζα του Ιράν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα εκδώσουν όλες τις απαραίτητες άδειες και εγκρίσεις για τον σκοπό αυτό.
>>Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν να δημιουργήσουν έναν μηχανισμό εφαρμογής, ο οποίος θα επιβλέπει τόσο την επιτυχή υλοποίηση όσο και τη μελλοντική τήρηση της τελικής συμφωνίας.
>>Μετά την υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης και αφού δοθούν διαβεβαιώσεις για την έναρξη εφαρμογής των άρθρων 4, 5, 10 και 11, καθώς και για τη συνέχιση της εφαρμογής τους, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα εισέλθουν σε διαπραγματεύσεις για την τελική συμφωνία αποκλειστικά σε σχέση με τα υπόλοιπα άρθρα.
>>Η τελική συμφωνία θα εγκριθεί μέσω δεσμευτικού ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
Σταθεροποιείται το πετρέλαιο μετά τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν
Με πιο συγκρατημένες κινήσεις συνεχίζουν οι ασιατικές αγορές μετά το αρχικό ράλι που προκάλεσε η συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν για τον τερματισμό του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Το πετρέλαιο σταθεροποιείται σε χαμηλότερα επίπεδα, με το Brent να διαπραγματεύεται γύρω στα 79,4 δολάρια το βαρέλι και το αμερικανικό WTI κοντά στα 76,5 δολάρια, ενώ η πρώτη εξαγωγή ιρανικού αργού έπειτα από δύο μήνες ενισχύει τις προσδοκίες για ομαλοποίηση των ενεργειακών ροών.
Ωστόσο, οι επενδυτές παραμένουν επιφυλακτικοί, περιμένοντας περισσότερες λεπτομέρειες για την εφαρμογή της συμφωνίας και την πλήρη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο.
Πιο ήπιες κινήσεις μετά το αρχικό ράλι
Η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν προκάλεσε ισχυρή ανοδική αντίδραση στα χρηματιστήρια της Ασίας τις προηγούμενες ημέρες, καθώς οι επενδυτές προεξόφλησαν αποκλιμάκωση του γεωπολιτικού κινδύνου και μείωση των πιέσεων στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.
Ωστόσο, η εικόνα της Τετάρτης είναι πιο ισορροπημένη. Οι αγορές συνεχίζουν να κινούνται ανοδικά, αλλά με σαφώς ηπιότερους ρυθμούς σε σχέση με το αρχικό κύμα αισιοδοξίας. Οι επενδυτές στρέφουν πλέον την προσοχή τους στις λεπτομέρειες εφαρμογής της συμφωνίας και στο κατά πόσο η αποκλιμάκωση θα αποδειχθεί μόνιμη.
Στην Ιαπωνία, ο Nikkei διατήρησε θετικό πρόσημο, ενώ οι κινεζικές αγορές κινήθηκαν μεικτά, καθώς οι επενδυτές αξιολογούν τόσο τις γεωπολιτικές εξελίξεις όσο και τα ασθενέστερα στοιχεία για τη βιομηχανική δραστηριότητα της Κίνας.
Το πετρέλαιο ανακάμπτει μετά από διήμερη βουτιά
Οι τιμές του πετρελαίου κινούνται ελαφρώς υψηλότερα, ανακτώντας μέρος των μεγάλων απωλειών των προηγούμενων ημερών.
Το Brent ενισχύεται κατά 0,6%, στα 79,43 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI καταγράφει αντίστοιχη άνοδο 0,6%, στα 76,53 δολάρια.
Η μικρή αυτή ανάκαμψη ακολουθεί δύο διαδοχικές συνεδριάσεις έντονων απωλειών. Τόσο το Brent όσο και το WTI υποχώρησαν περίπου 5% την Τρίτη, για δεύτερη συνεχόμενη ημέρα, αγγίζοντας τα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων τριών μηνών, καθώς οι αγορές προεξόφλησαν ότι η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν θα επιτρέψει την ομαλοποίηση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και την επιστροφή περισσότερων ποσοτήτων πετρελαίου στη διεθνή αγορά.
«Οι αγορές πετρελαίου υποχώρησαν λόγω των προσδοκιών ότι τα Στενά του Ορμούζ θα επαναλειτουργήσουν μετά τη συμφωνία ειρήνης, όμως οι επενδυτές απέφυγαν περαιτέρω ρευστοποιήσεις εν αναμονή περισσότερων λεπτομερειών», σχολίασε ο επικεφαλής στρατηγικής της Nissan Securities Investment, Χιρογιούκι Κικούκαβα.
Ο ίδιος εκτίμησε ότι το αμερικανικό αργό WTI ενδέχεται να παραμείνει ιδιαίτερα ευμετάβλητο, κινούμενο έως και 10 δολάρια πάνω ή κάτω από το επίπεδο των 80 δολαρίων ανά βαρέλι.
Η πρώτη εξαγωγή ιρανικού αργού μετά από δύο μήνες
Σημαντική εξέλιξη για την αγορά ενέργειας αποτελεί η πρώτη εξαγωγή ιρανικού αργού πετρελαίου μετά από δύο μήνες.
Σύμφωνα με την εταιρεία ναυτιλιακής πληροφόρησης TankerTrackers, το Ιράν προχώρησε στην πρώτη εξαγωγή αργού μετά τη συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τον τερματισμό του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού.
Βάσει δεδομένων παρακολούθησης που επιβεβαιώθηκαν μέσω δορυφορικών εικόνων, τουλάχιστον δύο υπερδεξαμενόπλοια της Εθνικής Ιρανικής Εταιρείας Δεξαμενόπλοιων (NITC) πέρασαν τη γραμμή του αποκλεισμού, μεταφέροντας συνολικά περίπου 3,8 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται η πρώτη απτή ένδειξη ότι η συμφωνία αρχίζει να παράγει οικονομικά αποτελέσματα, ενισχύοντας τις προσδοκίες για σταδιακή αύξηση της προσφοράς στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Πληροφορίες από naftemporiki.gr, protothema.gr
