Ένα δαγκωμένο παπούτσι ή ένα λερωμένο χαλί είναι καταστάσεις γνώριμες σε πολλούς κηδεμόνες σκύλων. Η στιγμή που αντιλαμβανόμαστε ότι ο σκύλος μας προκάλεσε κάποια ζημιά στο σπίτι μπορεί εύκολα να μας γεμίσει εκνευρισμό και απογοήτευση.
Ωστόσο, πριν αντιδράσουμε παρορμητικά, χρειάζεται να σταθούμε λίγο πιο ψύχραιμα και να εξετάσουμε τι ακριβώς συμβαίνει, αλλά και με ποιον τρόπο μπορούμε να διαχειριστούμε την κατάσταση με υπευθυνότητα.
Γιατί κάνει ο σκύλος ζημιές;
Πάνω απ’ όλα, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι ο σκύλος δεν σκέφτεται όπως ο άνθρωπος. Δεν προκαλεί ζημιές από κακία ή εκδίκηση. Στις περισσότερες περιπτώσεις, πίσω από μια καταστροφική συμπεριφορά υπάρχει κάποια αιτία. Αυτή μπορεί να είναι η ανία, το άγχος αποχωρισμού, η υπερβολική ενέργεια ή ακόμη και η οδοντοφυΐα, ειδικά όταν πρόκειται για κουτάβι. Αντί, λοιπόν, να μένουμε μόνο στο αποτέλεσμα, είναι προτιμότερο να προσπαθήσουμε να καταλάβουμε τι βρίσκεται πίσω από αυτή τη συμπεριφορά.
Το πρώτο βήμα είναι να παραμείνουμε ήρεμοι. Οι φωνές και η τιμωρία, ιδιαίτερα όταν έχει περάσει ώρα από τη στιγμή που έγινε η ζημιά, δεν προσφέρουν ουσιαστική βοήθεια. Ο σκύλος δεν είναι σε θέση να συνδέσει μια καθυστερημένη τιμωρία με κάτι που έκανε νωρίτερα. Αν τον μαλώσουμε αργότερα, το πιθανότερο είναι να μπερδευτεί ή να φοβηθεί, χωρίς να αντιληφθεί ποιο ήταν το λάθος του. Έτσι, μπορεί να αυξηθεί το άγχος του και να χειροτερέψει η συμπεριφορά του.
Αντίθετα, μπορούμε να αντιμετωπίσουμε το περιστατικό ως μια ευκαιρία για να βελτιώσουμε την καθημερινότητά μας μαζί του. Το βασικό ερώτημα που χρειάζεται να θέσουμε είναι αν καλύπτονται πραγματικά οι ανάγκες του.
Οι σκύλοι έχουν ανάγκη από καθημερινή άσκηση και πνευματική απασχόληση. Όταν μένουν πολλές ώρες μόνοι, χωρίς βόλτα, χωρίς παιχνίδι και χωρίς ερεθίσματα, είναι πολύ πιθανό να εκτονώσουν την ενέργειά τους πάνω σε αντικείμενα του σπιτιού. Η μεγαλύτερη και πιο ποιοτική βόλτα, η ενσωμάτωση παιχνιδιών στην καθημερινότητα και η γενικότερη σωστή ενασχόληση μαζί τους μπορούν να περιορίσουν σημαντικά αυτές τις συμπεριφορές.
Εξίσου καθοριστικό ρόλο παίζει και η εκπαίδευση. Ο σκύλος χρειάζεται να μάθει ποια αντικείμενα είναι δικά του και ποια όχι. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσα από τη θετική ενίσχυση. Όταν, για παράδειγμα, διαλέγει να μασήσει το παιχνίδι του αντί για τα παπούτσια μας, τον επιβραβεύουμε με χάδι, προσοχή ή άλλο θετικό ερέθισμα. Με αυτόν τον τρόπο ενισχύεται η επιθυμητή συμπεριφορά. Αντίθετα, οι φωνές και η τιμωρία μπορεί να του προκαλέσουν φόβο και να επηρεάσουν αρνητικά τη σχέση μας μαζί του.
Στις περιπτώσεις που υπάρχει άγχος αποχωρισμού, η διαχείριση είναι πιο απαιτητική. Αν ο σκύλος καταστρέφει πράγματα μόνο όταν μένει μόνος στο σπίτι, τότε είναι πιθανό να βιώνει έντονο στρες. Σε μια τέτοια περίπτωση, μπορεί να βοηθήσει η σταδιακή εξοικείωσή του με την απουσία μας, αλλά και η δημιουργία ενός ασφαλούς και ήρεμου χώρου μέσα στο σπίτι. Όταν το πρόβλημα είναι πιο έντονο, είναι προτιμότερο να ζητηθεί η συμβουλή ενός επαγγελματία εκπαιδευτή.
Παράλληλα, αν γνωρίζουμε ότι ο σκύλος έχει την τάση να μασάει ή να καταστρέφει αντικείμενα, είναι σημαντικό να μην αφήνουμε εκτεθειμένα όσα μπορεί να τον δελεάσουν. Η αποθήκευση των παπουτσιών σε ντουλάπες, η προστασία των καλωδίων και η απομάκρυνση επικίνδυνων αντικειμένων από τον χώρο όπου κινείται μπορούν να αποτρέψουν αρκετά περιστατικά. Σε πολλές περιπτώσεις, η πρόληψη είναι πιο αποτελεσματική από τη διόρθωση.
Η σημασία της ηλικίας
Τα κουτάβια ανακαλύπτουν τον κόσμο κυρίως μέσα από το στόμα τους. Η περίοδος της οδοντοφυΐας τα οδηγεί συχνά στο να μασούν σχεδόν τα πάντα. Σε αυτή τη φάση, είναι σημαντικό να τους προσφέρουμε κατάλληλα μέσα ανακούφισης, όπως ένα ασφαλές αντικείμενο για μάσημα ή ακόμη και μια δροσερή πετσέτα, δείχνοντας ταυτόχρονα υπομονή και συνέπεια. Με σωστή καθοδήγηση, αυτές οι καταστροφικές συνήθειες συνήθως μειώνονται όσο το ζώο μεγαλώνει.
Η δική μας συνέπεια
Η συνέπεια από τη δική μας πλευρά είναι επίσης απαραίτητη. Αν τη μία ημέρα επιτρέπουμε στον σκύλο να ανεβαίνει στον καναπέ και την επόμενη τον μαλώνουμε για το ίδιο πράγμα, του δημιουργούμε σύγχυση. Οι κανόνες πρέπει να είναι σταθεροί και ξεκάθαροι. Παράλληλα, όλα τα μέλη της οικογένειας χρειάζεται να ακολουθούν την ίδια στάση, ώστε τα μηνύματα που λαμβάνει ο σκύλος να μην είναι αντιφατικά.
Η ζημιά μέσα στο σπίτι μπορεί να λειτουργήσει και ως μια υπενθύμιση ότι η συμβίωση με ένα ζώο απαιτεί προσαρμογές. Όπως συμβαίνει και με ένα μικρό παιδί, έτσι και ένας σκύλος έχει ανάγκη από καθοδήγηση, φροντίδα και κατανόηση. Από τη στιγμή που επιλέγουμε να τον εντάξουμε στη ζωή μας, αποδεχόμαστε και τις ευθύνες που αυτό συνεπάγεται.
Παρόμοιες καταστάσεις μπορούν, τελικά, να γίνουν μια ουσιαστική ευκαιρία για να ενισχυθεί ο δεσμός μας μαζί του. Μέσα από την εκπαίδευση, το παιχνίδι και τη σταθερή προσπάθεια, μπορούμε να διαμορφώσουμε ένα περιβάλλον μέσα στο οποίο ο σκύλος θα νιώθει ασφάλεια και ηρεμία.
Όταν, λοιπόν, ο σκύλος προκαλεί κάποια ζημιά στο σπίτι, εκείνο που μετρά περισσότερο είναι ο τρόπος με τον οποίο θα αντιδράσουμε. Με ψυχραιμία, σωστή αξιολόγηση των αιτιών και ένα πιο κατάλληλο καθημερινό πρόγραμμα, μπορούμε να μειώσουμε σημαντικά τις πιθανότητες να επαναληφθούν παρόμοια περιστατικά.
