Έγραψε ήδη μερικές φορές ο Φιλελεύθερος ότι η επάρκεια ηλεκτρισμού μέσα στο 2023 δεν είναι εξασφαλισμένη.
Ως συνήθως, το θέμα θα απασχολήσει την κοινή γνώμη μόνο αν επιβεβαιωθεί στην πράξη η ανησυχία. Ευτυχώς, αυτοί που διαχειρίζονται την ηλεκτροδότηση της χώρας ελπίζουν πως μόνο αν βιώσουμε ακραία καιρικά φαινόμενα (που πλέον δεν είναι σπάνια) ή αν μας τύχει κάποια σοβαρή και παρατεταμένη βλάβη σε μονάδα της ΑΗΚ, θα τρέχουμε και δεν θα φτάνουμε, φέτος. Κουτσά – στραβά θα περάσουμε.
Για το 2024 και μετά, τα πράγματα δυσκολεύουν. Μοιάζει αδύνατο να καλύψει η κυπριακή ηλεκτρική παραγωγή τις προβλεπόμενες ανάγκες της σε περιόδους ψηλής ζήτησης. Με ή χωρίς ακραία καιρικά φαινόμενα και βλάβες. Ήδη οι αρμόδιοι σκέφτονται και προετοιμάζουν την έκτακτη -άρα και δαπανηρή- ενοικίαση κινητών μονάδων παραγωγής συμβατικής ενέργειας. Τα γνωστά… σουβλιτζίδικα του φίλτατου Αντώνη Πατσαλή. Αν βρούμε να ενοικιάσουμε και αν δεν μας πιάσουν τον… ώμο αυτοί που θα μας πετύχουν στην ανάγκη. Ετοιμαστείτε λοιπόν για ακριβότερη έκτακτη παραγωγή ηλεκτρισμού και πιο ρυπογόνα, άρα ακόμα πιο ακριβή.
Η συμβατική παραγωγή ηλεκτρισμού προβλέπεται να ενισχυθεί το καλοκαίρι του 2024 (αν και εφόσον) με 160 μεγαβάτ, από τη νέα (την 6η) μονάδα συνδυασμένου κύκλου της ΑΗΚ στο Βασιλικό. Ό,τι πρέπει, θα πείτε. Διότι θα έχουμε προσθήκη παραγωγής ακριβώς την στιγμή που θα τη χρειαστούμε, το καλοκαίρι. Έλα όμως που η νέα μονάδα της ΑΗΚ δεν μπορεί να λειτουργήσει με πετρέλαιο! Μόνο με φυσικό αέριο.
Θα έχουμε διαθέσιμο φυσικό αέριο το επόμενο καλοκαίρι; Και ακόμα και αν πούμε πως θα ξεπεραστούν τα προβλήματα με το FSRU και την προβλήτα, πότε θα μπορεί η νέα μονάδα της ΑΗΚ να αξιοποιήσει το φυσικό αέριο, αφού όλοι όσοι ξέρουν λένε πως θέλει μερικούς μήνες δοκιμών για να μπορέσει να λειτουργήσει με το νέο καύσιμο; Μήνες δοκιμών χρειάζονται και οι άλλες μονάδες της ΑΗΚ, άρα η ερώτηση δεν είναι «πότε θα είναι έτοιμο το FSRU;», αλλά πότε θα είναι έτοιμες οι μονάδες της ΑΗΚ να το χρησιμοποιήσουν.
Υπάρχει και η υπό κατασκευή μονάδα συνδυασμένου κύκλου της PEC (όμιλος Cyfield), στο Βασιλικό. Δίπλα από την ΑΗΚ. Τα αρχικά σχέδια προέβλεπαν τη λειτουργία της πριν από χρόνια. Όμως, ο ιδιοκτήτης έγκαιρα είχε πει πως θα λειτουργήσει όταν έλθει το φυσικό αέριο. Λογικότατο. Πριν 2-3 εβδομάδες η PEC ανακοίνωσε πως έφερε στην Κύπρο τους αεριοστρόβιλους της Siemens και ξεκίνησε την εγκατάστασή τους. Απέφυγε να πει πότε θα είναι έτοιμοι να παράξουν ρεύμα. Διότι, είπαμε, αυτό εξαρτάται από τη ΔΕΦΑ, την ΕΤΥΦΑ (το κράτος δηλαδή) και το φυσικό αέριo. Πιθανότατα δεν θα παράξει ούτε το νέο εργοστάσιο ηλεκτρισμό για το καλοκαίρι του ’24.
Υπάρχουν όμως και άλλα προβλήματα, που κάνουν την κατάσταση ακόμα πιο ανησυχητική. Σε ευρεία διυπουργική σύσκεψη τον Ιούλιο του 22, ο διευθυντής της Υπηρεσίας Ενέργειας Χαράλαμπος Ρούσος είχε προειδοποιήσει για δύο σοβαρές αδυναμίες που δυσκολεύουν, αν δεν αποτρέπουν, τη λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος μόνο με τις μονάδες στο Βασιλικό (υφιστάμενες και νέες). Υπάρχει, είπε, αδυναμία στην αντιμετώπιση των «υψηλών ρευμάτων βραχυκύκλωσης» (στάθηκε αδύνατο να καταλάβω τι στο καλό είναι αυτό) στην περιοχή Βασιλικού και επαρχίας Λεμεσού και δεύτερον, αδυναμία στη διατήρηση της τάσης εντός των επιτρεπόμενων ορίων στις επαρχίες Λάρνακας και Αμμοχώστου. Επιβεβαίωσε τα προβλήματα και ο Διαχειριστής Μεταφοράς.
Τι σημαίνουν τα ανωτέρω; Ότι δεν μπορεί -ή είναι επικίνδυνο- να λειτουργούμε μόνο ή κυρίως με τις κρατικές ή ιδιωτικές μονάδες στο Βασιλικό. Χρειάζεται επαρκής παραγωγή από τον σταθμό της Δεκέλειας (που αφέθηκε στον επικίνδυνο μαρασμό από την προηγούμενη Κυβέρνηση και την ίδια την ΑΗΚ) ή από άλλο σταθμό στην κεντρική – ανατολική Κύπρο. Οι αρμόδιοι ψάχνουν λύσεις (μία λύση θα ήταν η επείγουσα αναβάθμιση της Δεκέλειας με νέες ευέλικτες μονάδες παραγωγής), αλλά… οκ.
Μην πέσετε λοιπόν από τα σύννεφα αν ολοκληρωθούν η νέα μονάδα της ΑΗΚ και η μονάδα της PEC αλλά δεν μπορούν να αξιοποιηθούν, ακόμα και αν έχουμε φυσικό αέριο. Διότι, επαναλαμβάνουμε, η βάρκα του συστήματος ηλεκτρισμού γέρνει δυτικά και αυτό συνιστά μεγάλο κίνδυνο για την ασφάλεια στην ηλεκτροδότηση, όπως λεν αυτοί που ξέρουν.
Αυτός ήταν ο λόγος που όταν οι συντεχνίες της ΑΗΚ είπαν «θα κλείσουμε τη Δεκέλεια αν συνεχίσετε να αδιαφορείτε» σήμανε συναγερμός.
Γιατί ξαναγράψαμε τα ανωτέρω; Διότι αυτά που διαβάσαμε το Σάββατο για μια νέα προοπτική συνεργασίας μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ (εισαγωγή ισραηλινού φυσικού αερίου και εξαγωγή στο Ισραήλ κυπριακού ηλεκτρισμού) μάς φάνηκε πρωταπριλιάτικη φάρσα. Για την οποία καμία ευθύνη δεν έχει το ΚΥΠΕ, που δημοσιοποίησε τις πληροφορίες από αρμόδια κυβερνητική πηγή.
