Άτομα που παρέστησαν στη συνεδρία της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εμπορίου, την Τρίτη, υποστηρίζουν πως η συμπεριφορά κάποιων προβεβλημένων βουλευτών ήταν από απαράδεκτη έως ανάγωγη, εις βάρος κυρίως του αρμόδιου υπουργού αλλά και κρατικών λειτουργών.

Για κάποιο λόγο, αυτοί οι βουλευτές εμφανίστηκαν εξαγριωμένοι απέναντι στον υπουργό, την Έφορο Εταιρειών και άλλους αρμοδίους, επειδή τόλμησαν να επιβάλουν από 1/1/24 πρόστιμα σε εταιρείες (για την ακρίβεια μόνο σε περίπου 5,000 εμπιστεύματα – οι υπόλοιπες εταιρείες έχουν παράταση μέχρι 29/2/24).

Δημοσιογράφοι που κάλυψαν τις εργασίες της Επιτροπής μιλούν για θυελλώδη συνεδρία, για αντεγκλήσεις, αγενή συμπεριφορά στους προσκεκλημένους, φωνές, απειλές, προειδοποιήσεις.

Η στήλη έχει τη βεβαιότητα πως η Πρόεδρος της Βουλής δεν θα έπεσε από τα σύννεφα όταν άκουσε για την απαράδεκτη συμπεριφορά κάποιων βουλευτών. Τους ξέρει καλά. Της συμπεριφέρονται και της ίδιας με τον ίδιο τρόπο, κάποιοι, μερικές φορές. Κάποια στιγμή κάτι πρέπει να κάνει η Πρόεδρος, μαζί με τους κομματικούς αρχηγούς, για να είναι σεβαστός από όλους τους βουλευτές ο πολιτικός πολιτισμός στο Κοινοβούλιο.

Γιατί φώναζαν κάποιοι βουλευτές; Επειδή τόλμησε το Τμήμα Εφόρου Εταιρειών να επιβάλει πρόστιμα σε εταιρείες που είχαν ενημερωθεί πολλάκις ότι όφειλαν μέχρι 1/1/24 να καταχωρίσουν στο Μητρώο τους πραγματικούς δικαιούχους τους. Σε γενικές γραμμές, τους πραγματικούς ιδιοκτήτες. Οι οποίοι σε μεγάλο ποσοστό ήταν άγνωστοι. Για τους γνωστούς λόγους.

Προς την κοινή γνώμη «πέρασε», με ευθύνη και κάποιων ΜΜΕ, πως η Έφορος Εταιρειών έδρασε αυθαίρετα, εκδικητικά ή και παράνομα, είπαν κάποιοι. Μάλιστα, ο πρόεδρος του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου είπε στην Stockwatch ότι φαίνεται πως εμπεριέχεται το στοιχείο της παρανομίας σε κάποιο βαθμό στο θέμα της επιβολής των προστίμων, υποδεικνύοντας ότι «δεν μπορεί να επιβάλλονται τιμωρητικά πρόστιμα σε τέτοιο βαθμό και χωρίς να δοθεί το δικαίωμα σε αυτόν που του επιβάλλεται, να ακουστεί».

Σοβαρά; Όταν βάσει νόμου σού επιβάλλεται ένα (εξώδικο) πρόστιμο (για να μην σε κατηγορήσουν ενώπιον δικαστηρίου) σού δίνουν και δικαίωμα να ακουστείς, κ. Βορκά; Δεν μας κάλεσε ποτέ κανένας εμάς να ακουστούμε όταν μάς επιβάλλουν εξώδικα πρόστιμα, για χίλιους δυο λόγους. Γιατί ειδικά σε αυτή την περίπτωση είναι παράνομο να σου επιβληθεί πρόστιμο και να το πληρώσεις χωρίς διατυπώσεις και μπλα-μπλα, για να αποφύγεις τα χειρότερα ενώπιον δικαστηρίου; Και γιατί ζητείται τώρα από τη Νομική Υπηρεσία να βρεθεί πατέντα να διαγραφούν τα πρόστιμα και να επιστραφούν τα λεφτά; Ξανάγινε αυτό;

Εν πάση περιπτώσει, την υποχρέωση των εταιρειών να καταχωρούν στο ειδικό Μητρώο τους πραγματικούς δικαιούχους την προβλέπει τροποποίηση του νόμου, που έγινε τον Φεβρουάριο του 2021. Όταν οι βουλευτές που ξελαρυγγίζονταν την Τρίτη εναντίον του υπουργού και της Εφόρου ήταν βουλευτές και ψήφισαν μια χαρά τον νέο νόμο. Και μαζί του ψήφισαν και τα πρόστιμα, τα οποία σήμερα χαρακτηρίζουν υπερβολικά και ζητούν να διαγραφούν και να επιστραφούν τα χρήματα.

Τι λέει το άρθρο 61Α, παράγραφος 10ε, που ψήφισαν οι πλείστοι αξιότιμοι βουλευτές της Επιτροπής Εμπορίου; Το εξής, επί λέξει: «(ε) Πρόσωπο, το οποίο αρνείται, παραλείπει ή αμελεί να εκπληρώσει υποχρεώσεις υποβολής στοιχείων για τους πραγματικούς δικαιούχους εταιρειών και άλλων νομικών οντοτήτων, όπως οι υποχρεώσεις αυτές προκύπτουν βάσει των διατάξεων του παρόντος άρθρου και των δυνάμει αυτών εκδιδόμενων Οδηγιών, υπόκειται σε χρηματική επιβάρυνση διακοσίων ευρώ (€200) και περαιτέρω χρηματική επιβάρυνση εκατό ευρώ (€100) για κάθε ημέρα συνέχισης της παράβασης, με ανώτατο όριο συνολικής επιβάρυνσης είκοσι χιλιάδων ευρώ (€20.000)».

Αυτό ακριβώς το πρόστιμο επιβλήθηκε την 1/1/24, μετά από πολλές προειδοποιήσεις του Τμήματος Εφόρου Εταιρειών. Αλλά μόνο όταν μπήκε το πρόστιμο εδέησαν εταιρείες και αξιωματούχοι (από τις 5,000 εμπιστεύματα, ιδρύματα, κλπ που είχαν αυτή την υποχρέωση) έσπευσαν να συμπληρώσουν μέσα σε 2-3 μέρες τα στοιχεία στο Μητρώο, κατά χιλιάδες. Στην πλειοψηφία τους. Χωρίς προβλήματα με το Μητρώο, τουλάχιστο όχι σοβαρά.

Όμως, ο νόμος που ψήφισε η Βουλή (αφού πρώτα μάς έκραξαν από την Κομισιόν και μας προειδοποίησαν με πρόστιμα και διώξεις) προβλέπει και κάτι άλλο:

«61Α 10(στ): Πρόσωπο, το οποίο, μετά από σχετική ειδοποίηση από την Αρχή τήρησης του Μητρώου,

(i) αρνείται, παραλείπει ή αμελεί να εκπληρώσει υποχρεώσεις υποβολής στοιχείων για τους πραγματικούς δικαιούχους εταιρειών και άλλων νομικών οντοτήτων, όπως οι υποχρεώσεις αυτές προκύπτουν βάσει των διατάξεων του παρόντος άρθρου και των δυνάμει αυτών εκδιδόμενων Οδηγιών, ή/και

(ii) κατά την παροχή πληροφοριών προς τον Έφορο Εταιρειών και Επίσημο Παραλήπτη για σκοπούς εκπλήρωσης των υποχρεώσεών του βάσει των διατάξεων του παρόντος άρθρου ή των δυνάμει αυτών εκδιδόμενων Οδηγιών, προβαίνει, εν γνώσει του σε δήλωση ψευδή, παραπλανητική ή απατηλή ως προς τους πραγματικούς δικαιούχους εταιρείας ή άλλης νομικής οντότητας,

είναι ένοχο αδικήματος και, σε περίπτωση καταδίκης του, υπόκειται σε ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει το ένα (1) έτος ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις εκατόν χιλιάδες ευρώ (€100.000) ή και στις δύο αυτές ποινές».

Εν ολίγοις, εφαρμόστηκε για την ώρα το ένα μέρος των προνοιών του νόμου για την τιμωρία όσων δεν αποκαλύπτουν εμπρόθεσμα τους παραγματικούς δικαιούχους. Το πρόστιμο. Υπάρχει και η ευχέρεια ποινικής δίωξης. Τόσο σοβαρό θεωρούν το θέμα των πραγματικών δικαιούχων η ΕΕ και το κυπριακό κράτος. Άλλωστε ο νόμος τιτλοφορείται «Ο περί της Παρεμπόδισης και Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες Νόμος». Αν μας λέει κάτι.