Άρθρο στη ψηφιακή, συλλεκτική έκδοση του Φιλελευθέρου «Η ΚΥΠΡΟΣ ΤΟ 2024! ΕΤΟΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΩΝ» που διατίθεται δωρεάν μέσω του philenews.com
Είναι διαχρονικά επιβεβαιωμένο πως, η επίτευξη των στόχων που τίθενται σε επίπεδο κοινωνικοοικονομικής πολιτικής και ανάπτυξης, όπως και της ομαλής διαχείρισης των εργασιακών σχέσεων και της αγοράς εργασίας, προϋποθέτουν την αξιοποίηση και περαιτέρω ενίσχυση του θεσμικού πλαισίου της τριμερούς συνεργασίας και του κοινωνικού διαλόγου.
Οι επιδράσεις και οι μεταβολές στην αγορά εργασίας είναι συνεχείς και αναμένεται σύντομα να επισυμβούν ακόμα πιο έντονες αλλαγές ή και ανατροπές, ως απότοκο και της έντασης με την οποία αναπτύσσεται η Τεχνητή Νοημοσύνη. Η μετάβαση θα πρέπει να είναι ομαλή, καθώς οι εξελίξεις στο πλαίσιο της τεχνητής νοημοσύνης επιβεβαιώνουν την ανάγκη για άμεση διασύνδεση του συστήματος εκπαίδευσης με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας και ενίσχυση της τεχνολογικής και γνωσιολογικής επάρκειας των εργαζομένων στα νέα δεδομένα. Σημειώνεται ότι, η πρόσφατη ψήφιση της νομοθεσίας για την τηλεργασία, η οποία αποτελεί το προϊόν συγκροτημένου κοινωνικού διαλόγου, αποτελεί παράδειγμα καλής πρακτικής.
Η εργατική ειρήνη αποτελεί βασική συνιστώσα ανάπτυξης και ευημερίας, η οποία όμως εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την προσέγγιση της εργοδοτικής πλευράς σε θέματα που διασυνδέονται με την αξιοποίηση και επιβράβευση του ανθρώπινου δυναμικού, ως ουσιαστικός συντελεστής του παραγόμενου προϊόντος.
Η ανανέωση των συμβάσεων που λήγουν το επόμενο χρονικό διάστημα, θα καταδείξει το επίπεδο σεβασμού προς τους εργαζόμενους, οι μισθοί των οποίων έχουν μειωθεί ως ποσοστό έναντι του ΑΕΠ, από 48.3% σε 41% την περίοδο 2012-2022, σε αντίθεση με την κερδοφορία των επιχειρήσεων η οποία αυξήθηκε από 18.1% σε 28.6% την αντίστοιχη περίοδο. Ιδιαίτερη πρόκληση αποτελεί η ανανέωση των δύο μεγάλων κλαδικών συμβάσεων στην οικοδομική βιομηχανία και στον ξενοδοχειακό τομέα.
Ως επιτακτική κρίνεται και η ανάγκη για καθορισμό της στρατηγικής για την επέκταση της εφαρμογής του θεσμού των συλλογικών συμβάσεων, αξιοποιώντας την Οδηγία για τον Ευρωπαϊκό Κατώτατο Μισθό, δημιουργώντας προϋποθέσεις αναχαίτισης του αθέμιτου ανταγωνισμού, τόσο ανάμεσα σε εργαζόμενους όσο και ανάμεσα σε εργοδότες.
Στο ίδιο πλαίσιο, καμία Δημόσια Σύμβαση δεν θα πρέπει να συνάπτεται, χωρίς την προϋπόθεση της ύπαρξης και εφαρμογής συλλογικής σύμβασης, βελτιώνοντας τις συνθήκες εργασίας και τους όρους απασχόλησης και στον ιδιωτικό τομέα.
Η επέκταση της εφαρμογής του θεσμού των συλλογικών συμβάσεων, δημιουργεί μεγαλύτερη δυναμική και στη συνολική μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, σε συνάρτηση με τον δεύτερο πυλώνα συνταξιοδοτικών παροχών και το συμβατικό δικαίωμα, του θεσμού των ταμείων προνοίας.
Η επίσπευση της όλης διαδικασίας θα οδηγήσει σε ένα νέο σύστημα, αποτρέποντας τη δημιουργία συνταξιούχων που θα βρίσκονται κάτω από το όριο της φτώχειας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τις δυνατότητες συνολικής διαχείρισης του θέματος της αναλογιστικής αναπροσαρμογής του 12%.
Η απορρύθμιση της αγοράς εργασίας και ο αθέμιτος ανταγωνισμός, ενισχύονται από τις στρεβλώσεις που παρουσιάζει η υφιστάμενη στρατηγική για την απασχόληση εργαζομένων από τρίτες χώρες. επιβάλλεται η επαναφορά των τεχνικών επιτροπών στη διαδικασία αξιολόγησης των αιτήσεων, όπως και τη διασύνδεση των παρεχόμενων αδειών, με την εφαρμογή συλλογικών συμβάσεων.
Η στρατηγική δεν μπορεί να προσεγγίζεται αποσπασματικά και με τρόπο απορρυθμιστικό προς την αγορά εργασίας. Πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη γενικότερη μεταναστευτική πολιτική. Ως εκ τούτου, η αξιολόγηση και παραχώρηση αδειών θα πρέπει να διασυνδέεται με τις τεκμηριωμένες ανάγκες και μέσα από ένα πλαίσιο στοχευμένης κατάρτισης ή επανακατάρτισης στη βάση και των απαιτούμενων δεξιοτήτων.
Η ανάγκη διαχείρισης των κλιματικών αλλαγών, η προστασία του περιβάλλοντος, η προώθηση της κυκλικής οικονομίας, η ενεργειακή κρίση και οι δεσμεύσεις που έχουν ληφθεί σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, επιβάλλουν τη λήψη συνολικών και συγκροτημένων μέτρων, στο πλαίσιο της προώθησης της συνολικής και πράσινης φορολογικής μεταρρύθμισης.
Η πράσινη ανάπτυξη, σε συνάρτηση και με τη γαλάζια οικονομία, αποτελούν συνιστώσες που πρέπει να αξιοποιηθούν, μέσα από το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Η διασύνδεση του φορολογικού συστήματος με τη σύνθεση και το ηλικιακό προφίλ της οικογένειας (ισοδύναμο οικογενειακό εισόδημα), η φορολόγηση της ρύπανσης και η παραχώρηση αντισταθμιστικού οφέλους στους καταναλωτές, αποτελούν μόνο μέρος της συνολικής και συγκροτημένης πολιτικής που θα πρέπει να αποφασιστεί.
Το 2023 υπήρξε έτος εξωγενών προκλήσεων, κυρίως σε σχέση με τις έντονες πληθωριστικές τάσεις της οικονομίας, όπως και εξισορρόπησης ανάμεσα σε αστάθμητους γεωπολιτικούς παράγοντες.
Η επίδρασή τους στην οικονομία, στην ενεργειακή πολιτική, στον τουρισμό, στις επενδύσεις και στην πράσινη μετάβαση, θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τη δυνατότητα διαχείρισης των προκλήσεων και μετουσίωσής τους σε προοπτικές οικονομικής ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής.
Οι επιδόσεις που κατέγραψε η κυπριακή οικονομία το προηγούμενο διάστημα, σε συνάρτηση με τις προβλέψεις που, παρά την επιβράδυνση, προδιαγράφουν συνέχιση του θετικού ρυθμού ανάπτυξης, σε συνάρτηση και με τη δημοσιονομική επάρκεια, προδιαθέτουν δυνατότητες ομαλής πορείας και ανάπτυξης εντός του 2024.
Γενικός Γραμματέας ΣΕΚ
