Έχει ξαναγράψει με άλλη ευκαιρία η στήλη ότι πολλές από τις νομοθεσίες που κρίθηκαν κατά καιρούς αντισυνταγματικές από τον σημερινό Πρόεδρο της Δημοκρατίας ή προηγούμενους θα μπορούσαν μια χαρά να ήταν/είναι συμβατές με τον ανώτατο νόμο της Δημοκρατίας αν απλά η Κυβέρνηση συμφωνούσε πολιτικά επί της ουσίας.
Είναι απόλυτο δικαίωμα όμως του κάθε Προέδρου να διατηρεί πολιτική διαφωνία για μια απόφαση της Βουλής και να επικαλείται σύγκρουση με το σύνταγμα για να μην την κάνει δεκτή. Έστω και αν σε πολλές περιπτώσεις η μόνη σύγκρουση που υπάρχει είναι πολιτική. Όταν η Κυβέρνηση συμφωνεί, αίρεται σε πολλές περιπτώσεις η σύγκρουση με το σύνταγμα, τουλάχιστο με τα άρθρα που ρυθμίζουν τη διάκριση εξουσιών ή τις κρατικές δαπάνες. Αν διαφωνεί, στοιχειοθετείται εύκολα μια αντισυνταγματικότητα.
Χθες η Ολομέλεια της Βουλής είχε στην ημερήσια διάταξη πέντε αναπομπές νόμων από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Και στις 23 Απριλίου πιθανότατα θα έχει ενώπιόν της πολύ περισσότερες. Και αρκετές από αυτές εδράζονται σε γνωμάτευση του Γενικού Εισαγγελέα ότι οι νόμοι που επιστρέφονται στη Βουλή παραβιάζουν τη συνταγματική αρχή της διάκρισης εξουσιών.
Χθες, με άλλη μια… καταδρομική τους ενέργεια, τα κοινοβουλευτικά κόμματα, με εξαίρεση το ΑΚΕΛ, κατέθεσαν, συζήτησαν (τρόπος του λέγειν) και ενέκριναν κατά πλειοψηφία μία πρόταση νόμου η οποία επίσης πολύ εύκολα μπορεί ο Πρόεδρος να την κρίνει αντισυνταγματική. Την ίδια αυτή πρόταση, όμως, μπορεί μια χαρά να την υπογράψει ο Πρόεδρος και να τη θέσει σε ισχύ και ούτε γάτα, ούτε ζημιά.
Τι θα κάνει άραγε ο Πρόεδρος; Θα κάνει αυτό που θεωρεί σωστό ή συμφέρον από πολιτικής άποψης.
Η πρόταση νόμου που αιφνιδίως κατέθεσε ο κ. Παπαδούρης των Οικολόγων, με τη συγκατάθεση όλων πλην του ΑΚΕΛ, παρατείνει για 7-8 μήνες το δικαίωμα επιχειρηματιών ανάπτυξης γης και άλλων επιχειρηματιών του κατασκευαστικού τομέα να εκδώσουν πολεοδομικές άδειες στη βάση αιτήσεων που είχαν καταθέσει -όπως-όπως, πολλοί από αυτούς- πριν τρία χρόνια και να πωλούν τις κατοικίες ή τα διαμερίσματα που θα ανεγείρουν με μειωμένο ΦΠΑ 5%, στη βάση της νομοθεσίας που με πιέσεις της ΕΕ τροποποιήθηκε το 2023 και δεν ισχύει σήμερα. Γιατί είχε κριθεί χαριστική προς ισχυρά επαγγελματικά συμφέροντα και πλούσιους αγοραστές, χωρίς κριτήρια για πραγματική εξυπηρέτηση αγοραστών μικρών και μεσαίων κατοικιών ή διαμερισμάτων.
Είχε δοθεί το 2023 μια πονηρή μεταβατική περίοδος, κατά την οποία όλοι οι ενδιαφερόμενοι (κατά κύριο λόγο ντιβέλοπερς) μπορούσαν να καταθέσουν αιτήσεις για πολεοδομική άδεια για οικιστικές οικοδομές από τον Ιούνιο έως τον Οκτώβριο του 2023 και μαζί με όλες τις άλλες αιτήσεις που εκκρεμούσαν θα ήταν δυνατή η έγκρισή τους τα επόμενα τρία χρόνια (μέχρι Ιούνιο ’26) με το παλιό χαριστικό σύστημα, για το οποίο μάς είχε εγκαλέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Και έσπευσαν πολλοί τότε και κατέθεσαν βουνά από αιτήσεις, πολλές από τις οποίες ήταν εντελώς ανώριμες ή πλημμελώς στοιχειοθετημένες. Για να προλάβουν τη μεταβατική περίοδο των τριών χρόνων…
Και επειδή κάποιες ή πολλές από αυτές τις αιτήσεις δεν εγκρίθηκαν ακόμα, σκέφτηκαν χθες όλως αιφνιδίως οι βουλευτές, λίγο πριν τις εκλογές, να κάνουν άλλη μια εξυπηρέτηση. Και έδωσαν παράταση μέχρι τέλος του ’26, ώστε να εγκριθούν και άλλες πολεοδομικές άδειες για μεγάλα σπίτια και διαμερίσματα, χωρίς κοινωνικά ή εισοδηματικά κριτήρια, στη βάση ενός νόμου που τυπικά καταργήθηκε από το 2023.
Τον Αύγουστο του 2025, στη βάση στοιχείων από το Τμήμα Φορολογίας, ο Φιλελεύθερος έγραψε πως από το 2022 μέχρι το πρώτο εξάμηνο του 2025 το τμήμα προχώρησε σε δειγματοληπτικούς ελέγχους, εντοπίζοντας 1.260 ιδιοκτήτες (Κύπριους και αλλοδαπούς), οι οποίοι επωφελήθηκαν το 5% ΦΠΑ χωρίς να δικαιούνταν. Χωρίς, δηλαδή, να χρησιμοποιούν την κατοικία για μόνιμη διαμονή τους. Από αυτούς τους ελέγχους, το κράτος εισέπραξε από πρόστιμα (επιστροφές ΦΠΑ) 70 εκατ. Σκεφτείτε πόσοι άλλοι διέφυγαν του νόμου και του προστίμου.
Και χθες η Βουλή έδωσε νέα παράταση σε αυτό το φαιδρό μοντέλο, που εξυπηρετεί κυρίως τους πωλητές ακινήτων και σε μικρότερο βαθμό αγοραστές. Που σε μεγάλο ποσοστό χρησιμοποιούν αυτές τις κατοικίες όχι για τη μόνιμη διαμονή τους, αλλά για να τις μοσχοπουλήσουν πάρακάτω, ή να τις ενοικιάζουν.
Θα θεωρήσει και αυτή την απόφαση της Βουλής ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας παρέμβαση της νομοθετικής εξουσίας στις αρμοδιότητες της εκτελεστικής και θα την αναπέμψει; Ή θα συμφωνήσει με τον σκοπό της και θα τη θέσει σε ισχύ; Θα ξέρουμε σε μια-δυο εβδομάδες.
