Ο πρώτος κανόνας της οικονομικής διαχείρισης θυμίζει το γνωστό ρητό που διδάσκουμε στα παιδιά: “Μην βάζεις όλα σου τα αυγά σε ένα καλάθι”. Η διαφοροποίηση του χαρτοφυλακίου αποτελεί το άλφα και το ωμέγα των επενδύσεων, και ο κόσμος υφίσταται σήμερα τις συνέπειες επειδή ακριβώς αγνόησε αυτόν τον κανόνα.
Ο πόλεμος με το Ιράν έχει δείξει πόσο επιζήμια είναι η υπερβολική εξάρτησή μας από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, τόσο από οικονομική όσο και από στρατιωτική άποψη. Η παρεμπόδιση της διέλευσης αυτών των ορυκτών καυσίμων μέσω ενός στενού θαλάσσιου περάσματος, τα Στενά του Ορμούζ, έχει επιτρέψει σε ένα κράτος-χορηγό της τρομοκρατίας να προκαλέσει σοβαρή ζημιά στις εθνικές οικονομίες και στις τσέπες των πολιτών. Ο κόσμος πληρώνει περισσότερα για να γεμίσει το ρεζερβουάρ του αυτοκινήτου, να έχει ρεύμα στο σπίτι του και να λειτουργεί τις επιχειρήσεις του.Play Video
Για το μεγαλύτερο μέρος της σύγχρονης ιστορίας, η εξάρτηση του πλανήτη από τα ορυκτά καύσιμα ήταν απολύτως κατανοητή, καθώς ήταν αναντικατάστατα. Ο άνθρακας και το πετρέλαιο έδωσαν ώθηση στη Βιομηχανική Επανάσταση και τη σύγχρονη ευημερία που αυτή επέφερε, οδηγώντας σε πρωτοφανή άλματα στο βιοτικό επίπεδο. Προκειμένου να αποκομίσουν αυτά τα οφέλη, οι κυβερνήσεις αποδέχθηκαν, ως επί το πλείστον, το τρομερό κόστος που είχε η καύση των ορυκτών καυσίμων για την υγεία. Για κάθε πρακτικό σκοπό, δεν είχαμε άλλη οικονομική επιλογή.
Σήμερα, έχουμε.
Χάρη στις σημαντικές εξελίξεις στην τεχνολογία της ηλιακής και της αιολικής ενέργειας, η καθαρή ενέργεια παράγει πλέον ηλεκτρική ενέργεια με χαμηλότερο κόστος από τα ορυκτά καύσιμα σε σχεδόν κάθε γωνιά του κόσμου. Επιπλέον, οι ραγδαίες εξελίξεις στην τεχνολογία των μπαταριών επιτρέπουν την αξιοποίηση της καθαρής ενέργειας ακόμη και όταν ο ήλιος δεν λάμπει και ο άνεμος δεν φυσά.
Ως αποτέλεσμα, η αιολική και η ηλιακή ενέργεια παράγουν πλέον περίπου το 14% της παγκόσμιας ηλεκτρικής ενέργειας, από λιγότερο από 1% στις αρχές του αιώνα – και το ποσοστό αυτό συνεχίζει να αυξάνεται. Πέρυσι, η καθαρή ενέργεια αντιπροσώπευε το 90% της συνολικής νέας παραγωγικής ικανότητας που προστέθηκε στο παγκόσμιο δίκτυο, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, παρά τις ομοσπονδιακές πολιτικές που αποσκοπούσαν στη στήριξη των ορυκτών καυσίμων και στην παρεμπόδιση της καθαρής ενέργειας.
Μάλιστα, μόλις τον περασμένο μήνα, οι ΗΠΑ κατέκτησαν ένα ιστορικό ορόσημο: για πρώτη φορά στην ιστορία, η ηλιακή ενέργεια παρείχε περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια στις ΗΠΑ (12,8%) από ό,τι ο άνθρακας (12,2%).
Παρά τις καθυστερήσεις και τα εμπόδια στην Ουάσινγκτον και σε άλλες πρωτεύουσες του κόσμου, η διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας προχωρά, απλώς πολύ αργά. Τα σοκ στον εφοδιασμό πετρελαίου και φυσικού αερίου εξακολουθούν να προκαλούν σοβαρές οικονομικές αναταραχές. Η ατμοσφαιρική ρύπανση εξακολουθεί να σκοτώνει 8 εκατομμύρια ανθρώπους κάθε χρόνο και να προκαλεί ασθένειες σε εκατομμύρια ακόμη. Και η κλιματική αλλαγή που προκαλείται από τις εκπομπές ορυκτών καυσίμων γίνεται σταδιακά όλο και πιο επικίνδυνη και καταστροφική. Αν δεν το πιστεύετε, απλώς ρίξτε μια ματιά στις ειδήσεις.
Εδώ στις ΗΠΑ, η τεράστια ξηρασία που μαστίζει τις δυτικές πολιτείες εδώ και ένα τέταρτο του αιώνα – η χειρότερη ξηρασία των τελευταίων 1.200 ετών – οφείλεται στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, όπως έχουν διαπιστώσει οι επιστήμονες. Και η φετινή χρονιά ήταν ιδιαίτερα δύσκολη, θέτοντας σε κίνδυνο το βιος των ανθρώπων. Καμία περιοχή δεν έχει “ανοσία” στις καταστροφικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, είτε πρόκειται για βουνά είτε για πεδιάδες, ακτές ή ερήμους, μικρές κωμοπόλεις ή μεγάλες πόλεις. Οι καταιγίδες, οι πλημμύρες, οι πυρκαγιές και οι καύσωνες γίνονται όλο και πιο φονικοί και δαπανηροί.
Τα καλά νέα: Μπορούμε να προστατευθούμε καλύτερα από αυτές τις επιπτώσεις, εξαλείφοντας τα εμπόδια που παρεμποδίζουν τη διαφοροποίηση. Για παράδειγμα, η δημιουργία συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα μπορεί να συμβάλει στη μείωση του αρχικού κόστους της καθαρής ενέργειας. Οι επενδύσεις σε σύγχρονα, καλύτερα συνδεδεμένα δίκτυα μπορούν να βοηθήσουν στην εξάλειψη του προβλήματος της διακοπτόμενης παροχής και στην περαιτέρω μείωση του κόστους για τους καταναλωτές. Η κατάργηση πολιτικών και επιδοτήσεων που στρέφουν τεχνητά τις αγορές προς τα ορυκτά καύσιμα μπορεί να θέσει την καθαρή ενέργεια σε πιο ισότιμη βάση.
Για να συμβάλει στην επίτευξη αυτών των στόχων, η Bloomberg Philanthropies ξεκινά μια νέα πρωτοβουλία για τη στήριξη των κλάδων καθαρής ενέργειας, με έμφαση στις αναπτυσσόμενες χώρες όπου οι ενεργειακές ανάγκες αυξάνονται με ταχύτερους ρυθμούς. Σε όσους αμφιβάλλουν ότι η επιτυχία είναι εφικτή: Τα τελευταία 15 χρόνια, πάνω από το 70% των σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από άνθρακα στις ΗΠΑ έχουν κλείσει, έχουν καταρτίσει σχέδια για κλείσιμο ή έχουν μεταβεί στην καθαρή ενέργεια, μαζί με το 60% των αντίστοιχων σταθμών στην Ευρώπη. Είκοσι οκτώ χώρες έχουν είτε ήδη καταργήσει πλήρως τον άνθρακα είτε έχουν δεσμευτεί να το πράξουν. Πριν από λίγο καιρό, κάτι τέτοιο θα ήταν αδιανόητο.
Η ταχύτερη μετάβαση σε φθηνότερες και καθαρότερες ενεργειακές επιλογές θα συμβάλει στη βελτίωση της υγείας μας, θα μας κρατήσει μακριά από πολέμους, θα μειώσει τους λογαριασμούς ενέργειας, θα δημιουργήσει καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας και θα προστατεύσει το κοινό από οδυνηρά οικονομικά σοκ – συμπεριλαμβανομένου του πληθωρισμού, των απωλειών θέσεων εργασίας και του κλεισίματος εργοστασίων – που συνοδεύουν τις περιοδικές ελλείψεις πετρελαίου, οι οποίες χρονολογούνται από το πετρελαϊκό εμπάργκο του ΟΠΕΚ το 1973.
Η ενεργειακή κρίση που προκάλεσε ο πόλεμος στο Ιράν θα πρέπει να κινητοποιήσει τις χώρες να διαφοροποιήσουν το ενεργειακό τους χαρτοφυλάκιο με πιο καθαρές εναλλακτικές λύσεις, συμπεριλαμβανομένης της πυρηνικής ενέργειας. Η Εβδομάδα Δράσης για το Κλίμα του Λονδίνου, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη, αποτελεί μια ευκαιρία για την ενίσχυση της υποστήριξης και της ευαισθητοποίησης σχετικά με την πρόκληση αυτή – καθώς και τα οφέλη από την αντιμετώπισή της.
Με αποφασιστικές κινήσεις, αυτή η ενεργειακή κρίση θα μπορούσε να αποδειχθεί, επιτέλους, η ευκαιρία να μεταφέρουμε περισσότερα από τα “αυγά” μας σε καλύτερα – φθηνότερα, υγιέστερα, ασφαλέστερα – “καλάθια”.
