Ο διορισμός του Κέβιν Γουόρς από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ ως 17ου προέδρου της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed) επικυρώθηκε οριακά την περασμένη Τετάρτη από τη Γερουσία και ήδη ο Γουόρς ορκίστηκε την Παρασκευή από τον Τραμπ ως ο νέος επικεφαλής της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας, σε μια περίοδο έντονης πολιτικής πίεσης από τον Λευκό Οίκο προς τη Fed, αλλά και αυξημένης οικονομικής αβεβαιότητας, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις ενισχύουν τις πληθωριστικές πιέσεις.
Ο Γουόρς διαδέχθηκε επίσημα τον Τζερόμ Πάουελ, του οποίου η οκταετής θητεία χαρακτηρίστηκε από αλλεπάλληλες οικονομικές κρίσεις και μια παρατεταμένη αντιπαράθεση με τον Ντόναλντ Τραμπ γύρω από την ανεξαρτησία της Fed και τη νομισματική πολιτική των ΗΠΑ.
Η επικύρωση του διορισμού του έγινε με ψήφους 54 υπέρ και 45 κατά, με μοναδικό Δημοκρατικό γερουσιαστή που στήριξε την υποψηφιότητά του τον Τζον Φέτερμαν από την Πενσιλβάνια. Πρόκειται για την πιο έντονα κομματική ψηφοφορία που έχει καταγραφεί ποτέ για υποψήφιο πρόεδρο της Fed, αλλά και για τη μικρότερη διαφορά υπέρ της έγκρισης από τότε που καθιερώθηκε η σχετική διαδικασία το 1977.
Το CNN σημειώνει ότι ο Γουόρς θεωρείται πολιτικά και ιδεολογικά πλήρως ευθυγραμμισμένος με τον Τραμπ, ο οποίος εδώ και χρόνια πιέζει δημόσια για μειώσεις επιτοκίων. Ωστόσο, αναλαμβάνει καθήκοντα σε μια εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία, καθώς οι πληθωριστικές πιέσεις εντείνονται εξαιτίας του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν.
Ανεβαίνουν οι τιμές
Ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ εκτινάχθηκε τον Απρίλιο στο 3,8%, στο υψηλότερο επίπεδο από τον Μάιο του 2023, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, ξεπερνώντας την αύξηση των μισθών.
Παράλληλα, οι τιμές χονδρικής αυξήθηκαν κατά 6% σε ετήσια βάση (η μεγαλύτερη άνοδος από τον Δεκέμβριο του 2022) ενισχύοντας τις ανησυχίες ότι οι καταναλωτές θα βρεθούν σύντομα αντιμέτωποι με νέο κύμα ανατιμήσεων. Την ίδια στιγμή, η απόδοση του αμερικανικού 10ετούς ομολόγου αναφοράς έχει εκτοξευθεί περίπου στο 4,6%.
Ο αναλυτής του CNN, Μπράιν Μίνα, επισημαίνει ότι το ενεργειακό σοκ μετά τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δυσκολεύει σημαντικά τις προοπτικές για άμεσες μειώσεις επιτοκίων. Οι επενδυτές πλέον εκτιμούν ότι η Fed θα διατηρήσει αμετάβλητο το βασικό επιτόκιο δανεισμού μέχρι το τέλος του έτους ή ακόμη και ότι μπορεί να οδηγηθεί σε νέες αυξήσεις, αν ο πληθωρισμός συνεχίσει να επιδεινώνεται.
Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να φέρει τον Γουόρς σε δύσκολη θέση απέναντι στον Τραμπ, ο οποίος έχει επανειλημμένα απαιτήσει χαμηλότερα επιτόκια. Μάλιστα, νωρίτερα φέτος ο Αμερικανός πρόεδρος είχε αστειευτεί δημόσια ότι θα… μηνύσει τον Γουόρς αν δεν προχωρήσει σε μειώσεις επιτοκίων.
Από την πλευρά του, το CNBC αναφέρει ότι όσοι γνωρίζουν τον Γουόρς από τη θητεία του στη Fed θεωρούν πως θα συνεχίσει να τάσσεται υπέρ χαμηλότερων επιτοκίων. Ωστόσο, εκτιμούν ότι οι παρούσες οικονομικές συνθήκες δυσκολεύουν σημαντικά την υπεράσπιση μιας τέτοιας πολιτικής, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα.
«Τον έχω δει να λειτουργεί μέσα στη Fed. Βασίζει τις αποφάσεις του στην ανάλυσή του για την οικονομία και ακόμη και όταν υποστήριζε μειώσεις επιτοκίων, το έκανε με βάση το πώς αντιλαμβανόταν τις διαρθρωτικές εξελίξεις στην οικονομία», δήλωσε η πρώην πρόεδρος της Fed του Κλίβελαντ, Λορέτα Μέστερ. Όπως πρόσθεσε, «σήμερα είναι δύσκολο να στηριχθεί πειστικά ένα επιχείρημα υπέρ μειώσεων επιτοκίων, γιατί υπάρχει σοβαρό πρόβλημα πληθωρισμού».
Ο νέος και οι άλλοι στη Fed
Παράλληλα, αξίζει να σημειωθεί ότι ο πρόεδρος της Fed διαθέτει μόλις μία ψήφο στην Ομοσπονδιακή Επιτροπή Ανοικτής Αγοράς (FOMC), η οποία αποφασίζει για τη νομισματική πολιτική και τα επιτόκια. Αν και ο Γουόρς θα έχει σημαντική επιρροή στον καθορισμό της ατζέντας των συνεδριάσεων, δεν θα μπορεί να επιβάλλει μόνος του τις αποφάσεις του.
Μέχρι στιγμής, αρκετά μέλη της επιτροπής έχουν εκφράσει σοβαρές ανησυχίες για τον επίμονα υψηλό πληθωρισμό.
Ο Μπιλ Ίνγκλις, πρώην επικεφαλής νομισματικών υποθέσεων της Fed και νυν καθηγητής στο Γέιλ, δήλωσε στο CNBC ότι θεωρεί τον Γουόρς «ικανό στη συνεργασία και στη διαμόρφωση συναινέσεων». Όπως είπε, από την εμπειρία του δεν φαίνεται να είναι άνθρωπος που θα επιδιώξει ανοιχτές συγκρούσεις με την επιτροπή, αλλά μάλλον θα επιχειρήσει να επηρεάσει τις αποφάσεις μέσω επιχειρημάτων και οικονομικών δεδομένων.
Το CNN αναφέρει ακόμη ότι ο νέος πρόεδρος της Fed έχει ήδη αφήσει να εννοηθεί πως σκοπεύει να προχωρήσει σε σημαντικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της κεντρικής τράπεζας. Μεταξύ άλλων, έχει αναφερθεί στη μείωση του ισολογισμού της Fed, που ανέρχεται σήμερα σε 6,7 τρισεκατομμύρια δολάρια, σε στενότερο συντονισμό με το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, αλλά και στη μείωση των ετήσιων συνεδριάσεων νομισματικής πολιτικής από οκτώ σε τέσσερις.
Επιπλέον, φέρεται να επιθυμεί λιγότερες συνεντεύξεις Τύπου, περιορισμό του προσωπικού της Fed στην Ουάσινγκτον και πιο περιορισμένη καθοδήγηση προς τις αγορές σχετικά με τη μελλοντική πορεία των επιτοκίων. Σύμφωνα με αναλυτές της JPMorgan, όλες αυτές οι πρωτοβουλίες βρίσκονται εντός των αρμοδιοτήτων του ως προέδρου της Fed.
Τάση προς αυξήσεις επιτοκίων
Οι αγορές παρακολουθούν πλέον στενά κατά πόσο ο Γουόρς θα διατηρήσει την παραδοσιακή ανεξαρτησία της Federal Reserve απέναντι στις πολιτικές πιέσεις του Λευκού Οίκου. Οι επικριτές του εκφράζουν φόβους ότι ενδέχεται να ευθυγραμμιστεί υπερβολικά με τις προτεραιότητες του Τραμπ, ιδιαίτερα στο θέμα των επιτοκίων.
Την ίδια ώρα, οι επενδυτές προσπαθούν να εκτιμήσουν πώς θα αντιδράσει η νέα ηγεσία της Fed σε ένα πιθανό σενάριο όπου ο πληθωρισμός συνεχίζει να αυξάνεται ενώ η οικονομική ανάπτυξη επιβραδύνεται.
Το Reuters ανέφερε την Πέμπτη ότι οι ανησυχίες εντός της Federal Reserve για νέα άνοδο του πληθωρισμού λόγω του πολέμου στο Ιράν έχουν ενταθεί σημαντικά τις τελευταίες εβδομάδες. Σύμφωνα με το πρακτορείο, ολοένα και περισσότεροι αξιωματούχοι της Fed εμφανίζονται πλέον ανοιχτοί ακόμη και στο ενδεχόμενο νέων αυξήσεων επιτοκίων, κάτι που σημαίνει ότι ο Γουόρς αναλαμβάνει μια πιο «επιθετική» κεντρική τράπεζα σε σχέση με το παρελθόν.
Στα πρακτικά της συνεδρίασης της Fed στις 28 και 29 Απριλίου, τα οποία δημοσιοποιήθηκαν την Τετάρτη, η πλειοψηφία των υπευθύνων χάραξης πολιτικής εκτίμησε ότι «κάποια περαιτέρω σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής πιθανότατα θα ήταν κατάλληλη» εφόσον ο πληθωρισμός παραμείνει επίμονα πάνω από τον στόχο του 2%.
Και θέμα δεοντολογίας
Ο Γουόρς αναλαμβάνει τα καθήκοντά του και υπό ένα αυστηρότερο πλαίσιο κανόνων δεοντολογίας και οικονομικής διαφάνειας, το οποίο έχει υιοθετήσει η Federal Reserve τα τελευταία χρόνια. Με βάση τις οικονομικές δηλώσεις που κατέθεσε κατά τη διαδικασία επικύρωσης, αναμένεται να είναι το πλουσιότερο πρόσωπο που υπηρέτησε ποτέ ως πρόεδρος της Fed, γεγονός που θα τον υποχρεώσει να εκποιήσει σημαντικό μέρος των επενδυτικών του συμμετοχών ώστε να συμμορφωθεί με τους κανονισμούς.
