Περαιτέρω επιδείνωση παρουσιάζει η συνολική εικόνα των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (ΑΞΕ) και ανήλθε σε -€41.864 εκατ. το 2024, έναντι -€34.856,7 εκατ. το 2023 και αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι εξερχόμενες ΑΞΕ μειώθηκαν περισσότερο από τις εισερχόμενες ΑΞΕ (δηλαδή, καταγράφηκε μείωση στις επενδύσεις από ξένες επιχειρήσεις ή επενδυτές ή απόσυρση κεφαλαίων).
Η έκθεση που δημοσίευσε χθες η Κεντρική Τράπεζα αναδεικνύει τη συνολική εικόνα, την κατανομή κατά οικονομική δραστηριότητα και για πρώτη φορά περιλαμβάνει ανάλυση των εισερχόμενων ΑΞΕ.
Τα βασικά αποτελέσματα της ανάλυσης συνοψίζονται σε έξι σημεία:
– Η καθαρή θέση Άμεσων Ξένων Επενδύσεων παρέμεινε αρνητική σε χαμηλότερο επίπεδο κατά το 2024,
– Οι καθαρές συναλλαγές ΑΞΕ παρέμειναν αρνητικές για έκτη συνεχή χρονιά το 2024,
– Το απόθεμα ΑΞΕ που επενδύεται από και προς την Κύπρο κυρίως προέρχεται από/ προς την Ευρώπη,
– Το μεγαλύτερο μέρος των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων που επενδύθηκαν στην/από την Κύπρο αφορούσε τον τριτογενή τομέα και, πιο συγκεκριμένα, τις «χρηματοοικονομικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες».
– Επίσης, η καθαρή θέση των άμεσων ξένων επενδύσεων -κατατάσσοντας τις SPEs (οντότητες ειδικού σκοπού) ως μη κατοίκους- παρουσίασε μείωση το 2024, παραμένοντας έτσι σε αρνητικό επίπεδο.
– Το απόθεμα των εισερχόμενων και εξερχόμενων ΑΞΕ στην Κύπρο είναι διασκορπισμένο σε όλες τις ηπείρους, με την Ευρώπη να είναι ο κυρίαρχος εταίρος.
Στην έκθεση της Κεντρικής Τράπεζας αναφέρεται ότι τα αποθέματα εξερχόμενων άμεσων ξένων επενδύσεων με προορισμό την Ευρώπη ανήλθαν σε €202.635,7 εκατ. το 2024, έναντι €227.570,2 εκατ. το 2023.
Η δεύτερη πιο σημαντική σε αξία ήπειρος ήταν η Αμερική, με την αξία της εξερχόμενης επένδυσης να ανέρχεται στα €60.040,4 εκατ., μειωμένα από το αντίστοιχο ποσό των €67.374,5 εκατ. το 2023.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, για το 2024, ένα ποσό ύψους €53.784,5 εκατ. αναφέρεται σε μη κατανεμημένα στοιχεία (δηλαδή στοιχεία που δεν μπορούν να κατανεμηθούν γεωγραφικά). Όσον αφορά τη ζώνη του ευρώ και την Ευρωπαϊκή Ένωση (εξαιρουμένου Ηνωμένου Βασιλείου), το μερίδιο των ΑΞΕ που προορίζονταν προς τις εν λόγω ομάδες χωρών το 2024, ανήλθε σε 18,1% και 22,2%, αντίστοιχα.
Αναφορικά με τις εισερχόμενες άμεσες ξένες επενδύσεις, αυτές διοχετεύονται κυρίως από την Ευρώπη και, σε πολύ μικρότερο βαθμό, από την Αμερική. Πιο συγκεκριμένα, το απόθεμα εισροών ΑΞΕ από την Ευρώπη έφθασε τα €295.287,2 εκατ. το 2024, μειωμένο σε σχέση με τα €321.342,4 εκατ. το 2023.
Το εισερχόμενο απόθεμα ΑΞΕ από την Αμερική (τη δεύτερη πιο σημαντική ήπειρο όσον αφορά τις εισερχόμενες ΑΞΕ) καταγράφηκε στα €73.150,9 εκατ., καταγράφοντας έτσι ελαφριά μείωση σε σχέση με τα €74.117,6 εκατ. το 2023.
Το μεγαλύτερο μέρος του εισερχόμενου αποθέματος ΑΞΕ της Κύπρου διοχετεύθηκε στον τριτογενή τομέα (δηλαδή στις υπηρεσίες). Ειδικότερα, το εισερχόμενο απόθεμα ΑΞΕ προς τον τριτογενή τομέα ανήλθε σε €367.348,8 εκατ. το 2024, μειωμένο από €395.197,3 εκατ. το 2023. Το μεγαλύτερο μέρος των επενδύσεων στον τριτογενή τομέα κατευθύνεται στις χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες, γεγονός που αντικατοπτρίζει την εξειδίκευση της Κύπρου στην παροχή χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.
Όσον αφορά τους τομείς της πρωτογενούς και δευτερογενούς παραγωγής, αυτοί ανήλθαν συνολικά σε €508,4 εκατ. το 2024, έναντι €611,8 εκατ. το 2023.
Στην έκθεση της Κεντρικής Τράπεζας αναφέρεται ότι παρόλο που ο αριθμός των χωρών-εταίρων, τόσο για τις εισερχόμενες ΑΞΕ, όσον και για τις εξερχόμενες είναι μεγάλος, υπάρχει μεγάλη συγκέντρωση σε μικρό αριθμό χωρών.
Πιο συγκεκριμένα, οι δέκα πρώτες χώρες του εισερχόμενου και εξερχόμενου αποθέματος άμεσων ξένων επενδύσεων αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 60,6% του συνόλου των κατανεμημένων αποθεμάτων, με τη Ρωσία να είναι ο κορυφαίος εταίρος.
