Εικόνες εγκατάλειψης και φθοράς αντίκρισαν βουλευτές στο Βασιλικό – Αμφισβητείται το χρονοδιάγραμμα της ΕΤΥΦΑ – Επενδυτικές ανάγκες €2,7 δισ. πιέζουν την ΑΗΚ

Αντιμέτωπα με μια καταθλιπτική εικόνα εγκατάλειψης βρέθηκαν χθες τα μέλη της Επιτροπής Ενέργειας της Βουλής, τα οποία μετέβησαν στον χώρο (μελλοντικής) κατασκευής του τερματικού φυσικού αερίου στο Βασιλικό.

Ο χρόνος σταμάτησε δύο χρόνια πριν, όταν η κινεζική κοινοπραξία CPP ανακοίνωσε μονομερώς τερματισμό του έργου, αφήνοντάς το ημιτελές και μετέωρο, με τη φθορά από την έκθεση των υλικών στις καιρικές συνθήκες να είναι εξόφθαλμη.
Η Επιτροπή, η οποία βγήκε μπροστά με στόχο να εξέλθει η διαδικασία από την αποτελμάτωση, θέλησε να διαπιστώσει ιδίοις όμμασι πού βρίσκεται το πιο μεγαλεπήβολο -και δαπανηρό- έργο από την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και να πάρει απαντήσεις σε βασανιστικά ερωτήματα για την ολοκλήρωση και το τελικό του κόστος από τους αρμόδιους του υπουργείου Ενέργειας, της ΔΕΦΑ, της ΕΤΥΦΑ και της ΑΗΚ.

Στο έργο -τερματικό, προβλήτα και πλωτή μονάδα απουγροποίησης (“Προμηθέας”)- δαπανήθηκαν μέχρι τώρα σχεδόν €300 εκ., χωρίς να είναι σε στάδιο λειτουργήσιμο. Εκτιμάται δε, ότι για τα έργα που έχουν απομείνει θα χρειαστούν τουλάχιστο άλλα €180 εκ., χωρίς να υπολογίζεται το κόστος λειτουργίας της πλωτής επαναεριοποίησης.

Δύο χρόνια ακόμα

Καταιγιστικά ήταν τα ερωτήματα των βουλευτών κατά τη μαραθώνια σύσκεψη στην οποία παρακάθησαν με τους αρμοδίους, ζητώντας επιτακτικά να προσδιοριστούν τα χρονοδιαγράμματα συμπλήρωσης των κατασκευών και της έλευσης του αερίου. Η Εταιρεία Υποδομών Φυσικού Αερίου (ΕΤΥΦΑ), η οποία βγήκε σε αναζήτηση προσφοροδότη για την εκτέλεση εργασιών ολοκλήρωσης του έργου τον περασμένο Ιούλιο (δόθηκε παράταση κατάθεσης προσφορών μέχρι 9/10), εκτιμά ότι θα συμπληρωθεί το 2028 και την αμέσως επόμενη χρονιά η χώρα θα είναι σε θέση να δεχθεί τις πρώτες ποσότητες φυσικού αερίου. Το χρονοδιάγραμμα αυτό αμφισβητείται από κοινοβουλευτικά στελέχη και τεχνοκράτες.

Ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ενέργειας, Νίκος Γεωργίου, χαρακτήρισε το έργο βαρυσήμαντο, αναδεικνύοντας τη στρατηγική του σημασία, καθώς όπως είπε θα διασφαλίσει στη χώρα ενεργειακή επάρκεια και χαμηλότερο κόστος ηκεκτροπαραγωγής. Τονίζοντας ότι δεν έχουμε την πολυτέλεια για νέες αναβολές, ο κ. Γεωργίου ανέφερε ότι η Επιτροπή ζητεί συγκεκριμένο και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα, καθώς κάθε καθυστέρηση επιβαρύνει με δυσβάσταχτο κόστος, το κράτος, την οικονομία και τον πολίτη.

Σε έκτακτη ανάγκη η ΑΗΚ και το ηλεκτρικό σύστημα

Κι’ ενώ εκκρεμούν η διαδικασία της διαιτησίας στο Λονδίνο -με κίνδυνο, στο κακό σενάριο, το κράτος να κληθεί να πληρώσει στους Κινέζους εργολάβους μέχρι και 200 εκατ. ευρώ- και οι έρευνες των ευρωπαϊκών εισαγγελικών Αρχών για πιθανό σκάνδαλο στις διαδικασίες ανάθεσης της προσφοράς, η χώρα βρίσκεται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, με το μέτωπο των κινδύνων να είναι διπλό.

Αφενός η πολυετής καθυστέρηση στη έλευση και χρήση του φυσικού αερίου και αφετέρου το γεγονός ότι η ΑΗΚ στερεύει από σύγχρονες υποδομές και πλεονάζει σε κεφαλαιουχικές ανάγκες για τις απαραίτητες επενδύσεις.
Κοινουβουλευτικές πηγές εξηγούν στον «Φ» πως «εάν το κράτος δεν στηρίξει τις κεφαλαιουχικές δαπάνες για επενδύσεις, ο Οργανισμός θα πνέει τα λοίσθια τα επόμενα χρόνια». Στην επόμενη δεκαετία η ΑΗΚ πρέπει να διοχετεύσει σε επενδύσεις εκσυγχρονισμού των υποδομών και του δικτύου της ποσά που προσεγγίζουν τα €2,7 δισεκατομμύρια, όπως αναφέρθηκε στη χθεσινή σύσκεψη.

Την ίδια ώρα, οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής της ΑΗΚ γερνούν και μέρος τους οδηγείται σε απόσυρση. Μέχρι το 2029 προβλέπεται να τεθούν εκτός λειτουργίας οι έξι παλιές ατμοηλεκτρικές μονάδες της Δεκέλειας, συνολικής ισχύος 360 MW, ενώ θα πρέπει παράλληλα να προχωρήσουν νέες επενδύσεις για παραγωγή και δίκτυα, ώστε να μην δημιουργηθεί κενό στην επάρκεια ηλεκτρισμού. Η πίεση, συνεπώς, δεν είναι μόνο οικονομική αλλά αγγίζει πλέον ευθέως την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας.